10 - عن میمونة زوج النبی صلى الله علیه وسلم ، أنه قال : « لا تنتبذوا فی الدباء ، ولا فی الجرار ، ولا فی المزفت ، ولا فی المقیر ، وکل شراب أسکر فهو حرام »
ترجمه : از میمونه رضی الله عنها همسر پیامبرصلی الله علیه و آله وسلم روایت است که ایشان فرمودند: نه در (ظرف) کدوئی نبیذ درست کنید و نه در گوزه و نه درظرف قیر اندود شده و نه هم درظرف چرب شده با قیر (نبیذ درست نکنید) و هر نوشیدنی که (انسان) را نشه و مست کند پس آن حرام است.
(توضیح : نبیذ یعنی این که خرما، یا کشمش و یا میوه دیگری را در ظرفی ریختن و سپس بر آن آب ریختن و چندین ساعت به همان حالت رها نمودن تا شیرنی آن میوه بیرون شده و با آب مخلوط شود به آن آب و شیرنی که از آن میوه بیرون شده است نبیذ گویند)
تحقیق : سند این حدیث ضعیف است زیرا در آن (عبد الله بن محمد بن عقیل) وجود دارد که یک راوی ضعیف محسوب می شود ولی ناگفته نماند که تمام مطالب مذکور در این حدیث از دیگر صحابه رضی الله عنهم در کتب حدیثی با سند صحیح روایت شده است .
نکته دیگری که قابل ذکر است این است که قسمت
(لا تنتبذوا فی الدباء ،
ولا فی الجرار ، ولا فی المزفت ، ولا فی
المقیر) منسوخ است.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
11 - عن أبی موسى الأشعری رضی الله عنه ، أن رسول الله صلى الله علیه وسلم قال : « کُلُّ مُسْکِرٍ حَرَامٌ »
ترجمه : از ابوموسی اشعری رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم فرمودند: هر نشه آور و مست کننده ای حرام است.
تحقیق: این حدیث صحیح است و در صحیح بخاری ، صحیح مسلم، سنن ابی داود، سنن نسائی، سنن ابن ماجه و مسند احمد نیز روایت شده است.
باب أول من ذهب عنه النعاس یوم بدر
بحث: اوین کسی که روز جنگ بدر چرت زدن از او دور شد
72 - عن الزبیر ، قال : « لما التقینا یوم بدر ، کان أول من استقیل من النعسة رسول الله صلى الله علیه وسلم »
ترجمه: زبیر بن العوام رضی الله عنه می فرمایند : آنگاه که در روز (جنگ) بدر با دشمن ملاقات نمودیم (و در گیر شدیم و چرت بر ما طاری شد) اولین فردی که از چرت زدن به حالت اولیه بر گشتند رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم بودند
تحقیق: سند این روایت ضعیف است زیرا در سند آن (الولید بن مسلم) وجود دارد که مدلس است و این روایت را بصورت عنعنه روایت نموده و (ابن لهیعة) وجود دارد که ضعیف است.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
باب أول من طعن یوم بئر معونة
بحث: اولین کسی که در واقعه روز بئرمعونه ضربه خورد
73 - عن أنس ، قال : « بعث رسول الله صلى الله علیه وسلم بسریة إلى بئر معونة فاستعدى علیهم عامر بن الطفیل أناسا من بنی سلیم فکان أول من طعن : حرام بن ملحان ، فتلقى دمها بیده وجعل ینضحها على وجهه ویقول : فزت ورب الکعبة »
ترجمه : انس بن مالک (رضی الله عنه) می فرماید: رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم گروهی را به سمت بئر معونه فرستاد (در وسط راه) عامر بن طفیل بر علیه ( وبرای جنگ بااین گروه از مسلمانان) از افرادی از (قبیله) بنی سلیم در خواست کمک و یاری نمود (و آنها نیز همکاری نمودند و جنگ در گرفت) و اولین کسی که ضربه خورد حرام بن ملحان (رضی الله عنه) بود او خونش را بادستش گرفته و بر چهره اش پاشید و در حالی که می گفت : سوگند به پرودگار کعبه که کامیاب شدم.
تحقیق : این حدیث صحیح است و در صحیح بخاری ، صحیح مسلم و مسند احمد مفصل ترو دقیق تر از اینجا روایت شده است.
ـــــــــــــــــــــــــــــــ
باب أین کانت أول شکوى رسول الله الأخیرة
بحث: ابتداء آخرین بیماری رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم در کجا بود
74 - عن أسماء بنت عمیس ، رضی الله عنها قالت : « أول ما اشتکى رسول الله فی بیت أم سلمة ثم حول إلى بیت عائشة »
ترجمه : ترجمه : اسماء بنت عمیس رضی الله عنه می فرمایند: ابتداء بیماری رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم در خانه ام سلمه شروع شد سپس (ایشان) به خانه عایشه (رضی الله عنها) منتقل شدند.
تحقیق : این حدیث صحیح است و در مسند احمد مفصل تر از اینجا روایت شده ولی همین مطلب در صحیح مسلم و مسند احمد از عایشه رضی الله عنها مفصل تر از اینجا روایت شده است ناگفته نماند که در این روایت (ابتدای بیماری رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم درخانه ام سلمه رضی الله عنه) وهم و اشتباه یکی از راویان است درست تر همانگونه که در صحیح مسلم و مسند احمد آمده ابتدای بیماری پیامبر در خانه (میمونه رضی الله عنها) بوده است.
ــــــــــــــــــــــــــ
باب أی مسجد وضع فی الأرض أول
بحث: اولین مسجدی که در زمین ساخته شده است
75 - عن أبی ذر ، رضی الله عنه قال : « قلت یا رسول الله أی مسجد وضع فی الأرض أول ؟ قال : المسجد الحرام . قال : قلت : ثم أی ؟ قال : ثم المسجد الأقصى . قلت : کم بینهما ؟ قال : أربعون سنة »
ترجمه : ابوذر (غفاری) رضی الله عنه می فرمایند: من گفتم ای رسول الله (صلی الله علیه و اله وسلم) برزمین کدام مسجد اول ساخته شده است؟ ایشان فرمودند (مسجد الحرام) من (دوباره) گفتم: سپس کدام (مسجد) ؟ ایشان فرمودند: مسجد الاقصی (ابوذر) می گوید: من گفتم: فاصله زمانی در میان (ساخت) این دو (مسجد) چقدر بوده است؟ ایشان فرمودند: چهل سال.
تحقیق : این حدیث صحیح است و در صحیح بخاری، صحیح مسلم، سنن نسائی، سنن ابن ماجه و مسند احمد با اندک اضافی نیز روایت شده است.
ـــــــــــــــــــ
باب أول من یشفع له رسول الله صلى الله علیه وسلم من أمته
بحث: اولین کسی که رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم از امتیانش شفاعت می کند.
76 - عن عبد الله بن جعفر أخبره أنه سمع رسول الله صلى الله علیه وسلم یقول : « أول من أشفع له من أمتی أهل المدینة وأهل مکة وأهل الطائف »
ترجمه : از عبد الله بن جعفر رضی الله عنه روایت است که ایشان از رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم شنیده که می فرمایند: اولین کسانی که من از امت خودم شفاعت می کنم اهل مدینه و اهل مکه و اهل طائف می باشند.
تحقیق : استاد آلبانی رحمه الله این حدیث را در سلسله احادیث ضعیف و موضوعه ضعیف قرار داده و گفته در سند این حدیث چندین راوی مجهول وجود دارد ( عبد الملک بن أبی زهیر بن عبد الرحمن الثقفی و حمزة بن عبد الله بن أبی تیماء و القاسم بن حمیر ) همه اینها مجهول اند.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
باب أول قسامة فی الإسلام
بحث: اولین قسامه در اسلام
77 - عن ابن عباس ، قال : « أول قسامة کانت فی الإسلام ، قسامة بنی هاشم »
ترجمه : ابن عباس می فرماید: اولین قسامه در اسلام ،قسامه بنی هاشم بود.
(قسامه یعنی: اگرمقتولی که قاتلش مشخص نباشد در آن وقت ازاولیاء مقتول پنجاه نفر قسم بخورند که فلانی قاتل این فرد ما بوده است و اگر آنها قسم نخوردند از متهمان و مشکوکان پنجاه نفر را باید قسم داد که آنها قاتل نیستند واز قاتل خبری ندارد)
تحقیق : این حدیث صحیح است و در صحیح بخاری و سنن نسائی بسیار مفصل تر از اینجا روایت شده است ولی ناگفته نماند که فقط در این روایت وهمی صورت گرفته (فی الإسلام) ذکر شده و در حالی که (فِی الْجَاهِلِیَّةِ) است زیرا این روایت در صحیح بخاری و سنن نسائی چنین آمده (إِنَّ أَوَّلَ قَسَامَةٍ کَانَتْ فِی الْجَاهِلِیَّةِ لَفِینَا بَنِی هَاشِمٍ) یعنی : همانا اولین قسامه ای که در دوران جاهلیت اتفاق افتاده در میان (طائفه) ما (طائفه) بنی هاشم بوده است.
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــ
باب أول رأس أهدی فی الإسلام
بحث : اولین سری که در اسلام هدیه شد.
78 - عن هنیدة بن خالد الخزاعی قال : « أول رأس أهدی فی الإسلام رأس عمرو بن الحمق أهدی إلى معاویة »
ترجمه : هنیده بن خالد خزاعی رحمه الله فرمودند: اولین سری که در اسلام برای کسی بعنوان هدیه برده شد سرعمروبن حمق بود که برای معاویه رضی الله عنه هدیه شد.
تحقیق : سند این حدیث ضعیف است زیرا در آن (شریک) کثیر الغط یعنی کسی که دچار اشتباهات زیادی در روایات می شود وجود دارد همانگونه که در آن (ابواسحاق) مدلس وجود دارد که این روایت را نیز بصورت عنعنه روایت نموده است.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
باب أول من سن الرکعتین عند القتل
بحث : اولین کسی که دورکعت نماز خواندن را به وقت کشته و اعدام شدن مرسوم مروج ساخت
79 - عن أبی هریرة أن خبیب بن عدی ، رضی الله عنه لما أراد المشرکون قتله قال لهم : « دعونی أصلی رکعتین » فترکوه فصلاهما فکان خبیب أول من سن الرکعتین عند القتل
ترجمه : ابوهریره رضی الله عنه می فرمایند زمانی که مشرکین خواستند خبیب (رضی الله عنه) را بکشند او گفت: رهایم کنید: تا دورکعت نماز بخوانم ، (مشرکین) او را رها نمودند و او دو رکعت نماز خواند ، آری خبیب (رضی الله عنه) اولین فردی بودند که در پیش از کشته شدن و اعدام خواندن دو رکعت نماز را مرسوم ساختند.
تحقیق : این روایت صحیح است و در صحیح بخاری و مسند احمد مفصل تر و جامع تر از اینجا روایت شده است.
ــــــــــــــــــــــــــــ
باب أول من بنى مسجدا یصلی فیه فی الإسلام
بحث: اولین کسی که در اسلام مسجدی ساخت که در آن نماز خوانده می شود.
80 - عن القاسم بن عبد الرحمن ، قال : « أول من بنى مسجدا فصلى فیه عمار بن یاسر »
ترجمه : قاسم پسر عبد الرحمن رحمه الله فرمودند: اولین کسی که مسجدی ساخت و در آن نماز خواند عمار بن یاسر(رضی الله عنهما) بودند.
تحقیق : سند این اثر مقطوع ضعیف است زیرا در سند آن راوی به نام مسعودی وجود دارد و ایشان ازراویان ضعیف محسوب می شوند.
ـــــــــــــــــــــــــ
باب أول ما یرفع من الناس الخشوع
بحث: اولین چیزی که از میان مردم برداشته می شود خشوع است
81 - عن عوف بن مالک الأشجعی ، رضی الله عنه أن رسول الله صلى الله علیه وسلم نظر إلى السماء یوما فقال : « هذا أوان رفع العلم » فقال له رجل من الأنصار یقال له : زیاد بن لبید : یا رسول الله یرفع العلم وقد أثبت ووعته القلوب فقال رسول الله صلى الله علیه وسلم : « إن کنت لأحسبک من أفقه أهل المدینة » ثم ذکر ضلالة الیهود والنصارى على ما فی أیدیهم من کتاب الله . قال جبیر بن نفیر : فلقیت شداد بن أوس الأنصاری فحدثته بحدیث عوف فقال : صدق عوف ألا أنبئک بأول ذلک یرفع الخشوع حتى لا ترى خاشعا
ترجمه : عوف بن مالک رضی الله عنه می فرمایند: همانا رسول الله صلی الله علیه وآله وسلم روزی به آسمان نگاه نموده فرمودند: این (زمانی است که) وقت بلند شدن (وبرداشته شدن) علم (از میان) فرارسیده است مردی از انصار که نامش زیاد بن لبید به ایشان گفتند ای رسول الله (چگونه) علم برداشته می شود و در حالی که پایدار شده و قلبها آن را حفظ نموده اندرسول الله صلی الله علیه و آله وسلم فرمودند: همانا من بودم که گمان می کردم که تو (یکی) از فهمیده ترین افراد اهل مدینه هستی سپس (رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم) جریان گمراهی یهود و نصاری با وجودیکه کتاب الله (تورات و انجیل) در دستانشان بود بیان نمودند. جبیر بن نفیر می گوید : بعدا من با شداد بن أوس أنصاری ملاقات نموده و این حدیث عوف را برایش بیان نمودم ، او گفت : عوف راست گفته است و آیا من ترا از اولین چیزی که بر داشته می شود خبر دار ننمایم (آن اولین چیز) خشوع است که بر داشته می شود تا جائی که یک خشوع گر هم نمی بینی.
تحقیق : سند این حدیث ضعیف است زیرا در آن (ابوصالح مصری) که نام ایشان عبد الله بن صالح بن محمد بن مسلم الجهنى وجود دارد وی منشی لیث بوده و ضعیف است ابن حجر رحمه الله در باره ایشان گفته: (صدوق کثیر الغلط) یعنی صدوق است ولی بسیار (در نقل روایات) دچار اشتباه می کند و ذهبی رحمه الله در باره اش گفته : (فیه لین صاحب حدیث) یعنی ایشان محدث اند ولی در ایشان ضعف وجود دارد.ولی ناگفته نماند که همین روایت با اندک تغییراتی و سند دیگری در مسند احمد نیز روایت شده است که باید صحت و سقم آن سند بررسی شود.
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
باب أول من یعطى کتابه بیمینه وأول من یعطى بشماله
بحث: اولین کسی که نامه اعمالش به دست راستش داده می شود و اولین کسی که نامه اعمالش به دست چپش داده می شود.
82 - عن ابن عباس ، عن النبی صلى الله علیه وسلم قال : « أول من یعطى کتابه بیمینه : أبو سلمة بن عبد الأسد وأول من یعطى کتابه بشماله : أخوه سفیان بن عبد الأسد »
ترجمه : ابن عباس رضی الله عنهما فرمودند: که پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم فرمودند: اولین کسی که (در روز قیامت) نام اعمالش به دست راستش داده می شود ابوسلمه بن عبدالاسد و اولین کسی که نامه اعمالش به دست چپش داده می شود برادراو سفیان بن عبد الاسد می باشد.
تحقیق : این حدیث سندش ضعیف است زیرا در سند آن ابْنُ أَخِی الزُّهْرِیِّ وجود دارد که ابن معین رحمه الله درباره اش گفته که وی قوی نیست.
ـــــــــــــــــــــــــــــ
باب أول شیء یحشر الناس وأول شیء یأکله أهل الجنة
بحث: اولین چیزی که مردم را حشر و جمع می کند و اولین چیزی که اهل بهشت از آن می خورند
83 - عن أنس ، : أن عبد الله بن سلام رضی الله عنه قبل أن یسلم سأل النبی صلى الله علیه وسلم ، عن أول شیء یحشر الناس قال « نار تخرج من عدن أبین ، تبیت معهم حیث باتوا وتقیل معهم حیث قالوا . قال : وأول شیء یأکله أهل الجنة : زیادة کبد ثور الجنة الذی کان یأکل من کل ثمارها فیجدون فیه طعم کل ثمرة فی الجنة »
ترجمه : انس بن مالک رضی الله عنه فرمودند: عبد الله بن سلام (رضی الله عنه) پیش از اینکه مسلمان شوند از پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم از اولین چیزی که مردم را حشر و جمع می کنند پرسیدند رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم (در جواب) فرمودند: (واولین چیزی که مردم را حشر می کند) آتشی است که از عدن ابین بیرون می آید (و مردم را به سمت مغرب می برد) و بهمراه آنان شب می گذراند هر کجا که مردم شب بگذرانند و خواب نیمه روزی می کند آنجا که آنان خواب نیمه روزی نمایند. (رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم) فرمودند: و چیزی که اهل بهشت از آن می خورند تکه اضافی جگرگاوبهشتی است همان گاوی که از هر نوع میوه بهشت می خورده (و زمانی که بهشتیان از آن می خورند) مزه هر نوع میوه ای که در بهشت وجود دارد را احساس می کنند.
تحقیق : این حدیث صحیح است و در صحیح بخاری و مسند احمد بن حنبل مفصل تر از اینجا روایت شده است. نا گفته نماند که در صحیح مسلم از ثوبان رضی الله عنه الفاظ اخیر این حدیث دقیق تر این گونه روایت شده است (قَالَ الْیَهُودِیُّ فَمَا تُحْفَتُهُمْ حِینَ یَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ قَالَ زِیَادَةُ کَبِدِ النُّونِ قَالَ فَمَا غِذَاؤُهُمْ عَلَى إِثْرِهَا قَالَ یُنْحَرُ لَهُمْ ثَوْرُ الْجَنَّةِ الَّذِی کَانَ یَأْکُلُ مِنْ أَطْرَافِهَا) یعنی (آن عالم) یهودی گفت: تحفه و هدیه اولیه بهشتیان زمانی که به بهشت می روند چیست؟ (پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم) فرمودند: اضافی جگر ماهی . (آن عالم یهودی) گفت: غذای بعدی آنان چیست ؟(پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم) فرمودند: برای آنان گاوبهشتی ذبح می شود همان گاوی که در اطراف بهشت می چریده است .
ــــــــــــــــــــــــــــــــ
باب أول من أفشى القرآن من فی النبی صلى الله علیه وسلم بمکة
بحث: اولین کسی که در مکه قرآن را مستقیما از پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم (یاد گرفته) و آن را انتشار و پخش نمود.
84 - عن القاسم بن عبد الرحمن ، قال : « أول من أفشى القرآن من فی رسول الله صلى الله علیه وسلم بمکة عبد الله بن مسعود »
ترجمه : قاسم بن عبدالرحمن فرمودند: اولین کسی که در مکه قرآن را مستقیما از رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم (یاد گرفته) و آن را انتشار و پخش نمود عبد الله بن مسعود (رضی الله عنه) بود.
تحقیق: این اثرمقطوع سندش ضعیف است زیرا در سند آن راوی ضعیفی به نام (مسعودی) وجود دارد.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
باب أول من أذن
بحث : اولین کسی که اذان داده است.
85 - عن القاسم ، قال : « أول من أذن بلال »
ترجمه : قاسم رحمه الله می فرمایند: بلال (بن رباح رضی الله عنه) اولین کسی که اذان داده است .
تحقیق: این اثرمقطوع سندش ضعیف است زیرا در سند آن راوی ضعیفی به نام (مسعودی) وجود دارد.
ــــــــــــــــــــــــــــ
باب أول من عدا به فرسه فی سبیل الله عز وجل
بحث : اولین کسی که اسبش او را بسرعت و دوان دوان در راه الله عزوجل برد.
86 - عن القاسم ، قال : « أول من عدا به فرسه فی سبیل الله المقداد بن الأسود »
ترجمه : قاسم رحمه الله فرمودند: اولین کسی که او را اسبش در راه الله دوان دوان و با سرعت برد مقداد بن اسود (رضی الله عنه) بودند.
تحقیق: این اثرمقطوع سندش ضعیف است زیرا در سند آن راوی ضعیفی به نام (مسعودی) وجود دارد.
ـــــــــــــــــــــــــــــــ
باب أول حی من العرب أدوا الصدقة طائعین
بحث: اولین طائفه ای که از عربها صدقات را با رضایت پرداخت نمودند.
87 - عن القاسم ، قال : « أول من أدوا الصدقة طائعین من قبل أنفسهم : بنو عذرة بن سعد »
ترجمه : قاسم رحمه الله فرمودند: اولین طائفه ای (که از عربها ) صدقات را با رضایت و از طرف خویش پرداخت نمودند (طائفه) بنو عذره بن سعد بودند.
تحقیق: این اثرمقطوع سندش ضعیف است زیرا در سند آن راوی ضعیفی به نام (مسعودی) وجود دارد.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
باب أول حی آلفوا مع رسول الله صلى الله علیه وسلم
بحث: اولین طائفه ای که با رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم متحد شدند.
88 - عن القاسم ، قال : « أول حی آلفوا مع رسول الله صلى الله علیه وسلم جهینة »
ترجمه : قاسم رحمه الله فرمودند: اولین طائفه ای که با رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم متحد شدند (طائفه) جهینه بودند.
تحقیق: این اثرمقطوع سندش ضعیف است زیرا در سند آن راوی ضعیفی به نام (مسعودی) وجود دارد.
1 - عَنْ عَائِشَةَ أن النَّبِیِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ قَالَ کُلُّ شَرَابٍ أَسْکَرَ فَهُوَ حَرَامٌ.
ترجمه : ازعایشه رضی الله عنها روایت است که رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم فرمودند: هر نوشیدنی که نشه آورد و مست کند پس آن حرام است.
تحقیق: این حدیث صحیح است و صحیح بخاری و صحیح مسلم نیز روایت شده است.
ــــــــــــــــــــــــــــــــ
2 - عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الْبِتْعِ؟ فَقَالَ کُلُّ شَرَابٍ أَسْکَرَ فَهُوَ حَرَامٌ .
ترجمه : عایشه رضی الله عنها می فرمایند که از رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم در باره شراب که از عسل درست می شود پرسیده شد (که آیا حلال است یا حرام، رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم) فرمودند: هر نوشیدنی که نشه آورد و مست کند پس آن حرام است.
تحقیق: این حدیث صحیح است و صحیح بخاری و صحیح مسلم نیز روایت شده است.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
3 - عن بریدة رضی الله عنه قال : قال رسول الله صلى الله علیه وسلم : « نهیتکم عن النبیذ فی الأسقیة ، فاشربوا فی الأسقیة کلها ، ولا تشربوا مسکرا »
ترجمه : از بریده رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم فرمودند: من شما را از نبیذ درست نمودن در مشک ها (و برخ دیگر ظروف) ممانعت نموده بودم (از این به بعد) در تمام مشک ها (وظرف ها نبیذ درست کرده و بنوشید) ولی (چیز) نشه آور و مست کننده نه نوشید.
تحقیق : این حدیث صحیح است و در صحیح مسلم ، سنن نسائی و مسند احمد نیز روایت شده ولی الفاظ متن حدیث در این کتابها این گونه است: (نَهَیْتُکُمْ عَنْ النَّبِیذِ إِلَّا فِی سِقَاءٍ فَاشْرَبُوا فِی الْأَسْقِیَةِ کُلِّهَا وَلَا تَشْرَبُوا مُسْکِرًا) یعنی : من شما را از (درست نمودن) نبیذ (در ظروف) بجز مشک ممانعت نموده بودم (از این به بعد نبیذ درست) و در تمام مشک ها (وظرف ها) بنوشید ولی نشه آور و مست کننده ای نه نوشید.
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــ
4 - عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ تقول :نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ عَنْ کُلِّ مُسْکِرٍ وَمُفَتِّرٍ.
ترجمه : از ام سلمه رضی الله عنها روایت است که رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم از هر نشه آور و مست کننده و ستت کننده ای ممانعت نموده اند.
تحقیق: استاد آلبانی رحمه الله این حدیث را در سلسله احادیث ضعیفه و موضوعه ضعیف قرارداده و گفته که سند این حدیث ضعیف است زیرا در سند آن شهر بن حوشب وجود دارد و ایشان سوء حافظه دارند نا گفته نماند که این حدیث در سنن ابی داود و مسند احمد نیز روایت شده است.
ــــــــــــــــــــــــ
5 - عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو رضی الله عنه أَنَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا أَسْکَرَ کَثِیرُهُ فَقَلِیلُهُ حَرَامٌ.
ترجمه : ازعبد الله بن عمرو رضی الله عنهما که رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم فرمودند: هر آنچه (خوردن و نوش) زیادش (فرد) را نشه و مست کند (خورد و نوش) کم آن نیز حرام است.
این حدیث را آلبانی رحمه الله حسن صحیح دانسته است و در سنن نسائی و سنن ابن ماجه و مسند احمد نیز روایت شده است.
ـــــــــــــــــــــــــــــــــ
6 - عن عائشة رضی الله عنها ، قالت : قال رسول الله صلى الله علیه وسلم : « ما أسکر الفرق فالأوقیة منه حرام »
ترجمه : از عایشه رضی الله عنها روایت است که رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم فرمودند: هر آنچه (خورد و نوش) یک فرق ازآن (فرد) را نشه و مست کند پس به اندازه یک اوقیه نیز ازآن (خوردن و یا نوشیدن) حرام است.
توضیح (هر فرقی سه صاع یعنی شش و نیم کیلو وبیست و هشت گرم می باشد و هر اوقیه ای حدودا دویست و دوازده و نیم گرم می باشد).
تحقیق : سند این حدیث ضعیف است زیرا در آن (لیث بن ابی سلیم) ضعیف وجود دارد ولی این حدیث درسنن ترمذی و مسند احمد نیز روایت شده و استاد آلبانی رحمه الله نیز آن را صحیح دانسته است ناگفته نماند که الفاظ ترمذی و مسند احمد این گونه است(مَا أَسْکَرَ الْفَرَقُ مِنْهُ فَمِلْءُ الْکَفِّ مِنْهُ حَرَامٌ) یعنی : هر آنچه (خورد و نوش) یک فرق یعنی سه صاع (یعنی شش و نیم کلیو وبیست و هشت گرم) آن (فرد) را نشه و مست کند پس به اندازه پری یک مشت نیز ازآن (خوردن و یا نوشیدن) حرام است.
ــــــــــــــــــــــــ
7 - عَنْ ابْنِ عُمَرَ رضی الله عنهما قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ کُلُّ مُسْکِرٍ خَمْرٌ وَکُلُّ مُسْکِرٍ حَرَامٌ.
ترجمه : از ابن عمر رضی الله عنهما روایت است که رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم فرمودند: هر نشه آور و مست کننده ای شراب است وهر نشه آور و مست کننده ای حرام است.
تحقیق: این حدیث صحیح است و در صحیح مسلم،سنن ابی داود ، سنن ترمذی، سنن نسائی ، سنن ابن ماجه و مسند احمد نیز روایت شده است.
ـــــــــــــــــــــــــــــــــ
8 - عَنْ أَبِی مُوسَى الْأَشْعَرِیِّ رَضِیَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: بَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ أبا موسى وَمُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ إلى الیمن فقَالَ أَبُو مُوسَى رضی الله عنه : یَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا بِأَرْضٍ یُصْنَعُ فِیهَا شَرَابٌ مِنْ الْعَسَلِ یُقَالُ لَهُ الْبِتْعُ وَشَرَابٌ مِنْ الشَّعِیرِ یُقَالُ لَهُ الْمِزْرُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ کُلُّ مُسْکِرٍ حَرَامٌ.
ترجمه : ابوموسی اشعری رضی الله عنه می فرمایند: رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم (من) ابوموسی و معاذ بن جبل را بسوی یمن فرستادند . ابوموسی رضی الله عنه فرمودند: ای رسول الله همانا ما در سر زمینی هستیم که در آنجا نوشیدنی از عسل درست می شود که بدان (بتع) گفته می شود و نوشیدنی (دیگری درست می شود) که بدان (مزر) گفته می شود (آیا این دو نوع نوشیدنی حلال اند و یا حرام؟) رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم فرمودند: هر نشه آور و مست کننده ای حرام است.
تحقیق : این حدیث صحیح است و در صحیح بخاری ، صحیح مسلم، سنن ابی داود، سنن نسائی و مسند احمد نیز روایت شده است.
ــــــــــــــــــــــــــــــ
9 - عن عامر بن سعد رضی الله عنه ، یرفعه إلى النبی صلى الله علیه وسلم قال : « أَنْهَاکُمْ عَنْ قَلِیلِ مَا أَسْکَرَ کَثِیرُهُ »
ترجمه : ازعامر بن سعد رضی الله عنه روایت است که پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم فرمودند: من شما را از (خورد و نوش) کم آن چیزی (که خورد و نوش) زیادش نشه آورد و مست کند ممانعت می کنم.
تحقیق: این حدیث در سنن نسائی نیز روایت شده و استاد آلبانی رحمه الله آن را صحیح قرار داده است نا گفته نماند که سند حدیث دراینجا مرسل است ولی در سنن نسائی آمده که (عامر از پدرش سعد و ایشان از پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم ) روایت نموده اند.
باب أول خبر جاء المدینة بمبعث رسول الله صلى الله علیه وسلم
بحث : اولین خبری که از بعثت رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم به مدینه رسید
56 - عن جابر بن عبد الله ، رضی الله عنهما قال : « أول خبر جاء إلى المدینة بمبعث رسول الله صلى الله علیه وسلم حین بعث أن امرأة من أهل المدینة کان لها تابع من الجن جاء فی صورة طیر حتى وقع على جذع لهم فقالت له : ألا تنزل إلینا فتحدثنا بحدیثک وتخبرنا بخبرک فقال : لا ، إنه قد بعث نبی بمکة حرم الزنا ومنع منا الفرار »
ترجمه : جابر بن عبد الله رضی الله عنهما می فرمایند: اولین خبری که از بعثت رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم به مدینه رسید زمانی بود که زنی از اهل مدینه با جنیات در ارتباط بود (همان جنیاو) به شکل پرنده ای آمد و درخت خرمای از آنان نشست و برایش گفت: آیا فرود نمی آئی که از سخنانت برای ما سخن گفته و از خبرهایت برای ما خبر دهی او گفت : نه زیرا در مکه پیامبری مبعوث و فرستاده شده که زنا را حرام نموده و فرار را از ما گرفته است .
تحقیق: سند این حدیث ضعیف است زیرا در سند آن (عبد الله بن محمد بن عقیل) وجود دارد که از راویان ضعیف محسوب می شود.
ـــــــــــــــــــــــــــــــــ
باب أول أهل رسول الله کان أسرع به لحوقا
بحث: اولین کسی که از خاندان رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم از همه زود تر به ایشان ملحق می شوند
57 - عن عائشة قالت : « أقبلت فاطمة رضی الله عنها تمشی کأن مشیتها مشیة رسول الله صلى الله علیه وسلم فقال : مرحبا بابنتی فأجلسها عن یمینه فأسر إلیها حدیثا فبکت فقلت لها استحضک رسول الله صلى الله علیه وسلم بحدیثه ثم تبکین ثم أسر إلیها حدیثا فضحکت . فقلت : ما رأیت کالیوم فرحا أقرب من حزن فسألتها عما قال . فقالت : ما کنت لأفشی سر رسول الله صلى الله علیه وسلم حتى إذا قبض رسول الله صلى الله علیه وسلم سألتها فقالت : إنه أسر إلی فقال : إن جبریل علیه السلام کان یعارضنی بالقرآن کل سنة مرة وإنه عارضنی العام مرتین ولا أراه إلا قد حضر أجلی وإنک أول أهل بیتی لحاقا بی ونعم السلف أنا لک فبکیت لذلک ثم قال : ألا ترضین أن تکونی سیدة نساء هذه الأمة أو نساء المؤمنین فضحکت لذلک »
ترجمه : عایشه رضی الله عنها می فرمایند: فاطمه رضی الله عنها(بنزد رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم) آمدند (ایشان) راه رفتن شان همانند و شبیه راه رفتن رسول الله صلى الله علیه وآله وسلم بود(وقتی که ایشان آمدند پیامبر صلى الله علیه وآله وسلم) فرمودند: دخترم خوش آمدید سپس (رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم) ایشان در سمت راست خود نشاندند و با آهسته به ایشان سخنی راگفتند (فاطمه رضی الله عنها) گریه نمودند (عایشه رضی الله عنها می فرماید) من به (فاطمه رضی الله عنها) گفتم : رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم(از میان ما) ترا خاص نموده و به تو سخن (خصوصی) راگفته سپس تو گریه می کنی سپس (رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم برای بار دوم) آهسته به ایشان سخنی را بیان نمودند بعد از آن (فاطمه رضی الله عنها) خندیدند (عایشه رضی الله عنها فرمودند) من (با خودم) گفتم : من (تا به حال) همانند امروز شادی نزدیک به غمی را ندیدم سپس من از(فاطمه رضی الله عنها) در باره آنچه (رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم) به ایشان گفته بودند پرسیدم (فاطمه رضی الله عنها) گفتند: من نیستم که راز رسول الله صلى الله علیه وآله وسلم را بر ملا و افشا کنم (همین حالت بود) تا اینکه رسول الله صلى الله علیه وآله وسلم وفات نمودند سپس از ایشان پرسیدم (که علت گریه و خنده آن روز) چه بود (فاطمه رضی الله عنها) گفتند: همانا (بار اولی رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم) که آهسته به من سخنی راگفتند چنین فرمودند: همانا جبرئیل علیه السلام هر سال قرآن را یک بار با من تکرار می نمود ولی امسال دو بار تکرار نموده است گمان نمی کنم مگراینکه مرگ من فرارسیده است و همانا تو اولین کسی از خاندان من هستی که به من ملحق می شوی و (من برایت) بهترین گذشته ائی هستم، (فاطمه رضی الله عنها می گوید) لذا من برای این بود که گریه نمودم (ولی برای بار دوم رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم به من گفتند) آیا راضی نیستی که سردارخانمهای این امت و یا سردار زنان مسلمانان باشی و من برای این جریان بود که خندیدم .
تحقیق: این حدیث صحیح است و در صحیح مسلم، سنن ابن ماجه و مسند احمد نیز روایت شده است.
ــــــــــــــــــــــــــــ
باب أول الناس هلاکا
بحث: اولین افرادی که هلاک خواهند شد
58 - عن عائشة ، قالت : قال رسول الله صلى الله علیه وسلم : « أول الناس هلاکا قومک » قالت : قلت : یا رسول الله کیف ؟ قال : « یستحلیهم الموت ویتنافس فیهم » قلت : فما بقاء الناس بعدهم قال : « بقاء الحمار إذا کسر صلبه »
ترجمه: از عایشه رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم فرمودند: اولین (گروه و قبیله ای) که از مردم هلاک شوند قوم تواند، عایشه می فرماید) من گفتم: ای رسول الله چگونه؟ مرگ آنها حل و ذوب می نماید و در آنان رقابت می کند (عایشه می گوید) من گفتم مردم چقدر بعد از آنان (زنده)می مانند (رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم) فرمودند: همانند (زنده) باقی ماند خر زمانی که کمرش بشکند.
تحقیق : استاد آلبانی رحمه الله این حدیث را در سلسله احادیث صحیحه ذکر نموده وصحیح قرار داده و گفته است که سند (این) روایت ازعایشه (رضی الله عنها) حسن است .
ناگفته نماند که قسمت های اخیر این روایت یعنی (قالت : قلت : یا رسول الله کیف ؟ قال : « یستحلیهم الموت ویتنافس فیهم » قلت : فما بقاء الناس بعدهم قال : « بقاء الحمار إذا کسر صلبه ») از سندی روایت شده در اینجا که در آن (مجالد بن سعید) وجود دارد و ایشان یک راوی ضعیف اند.
ـــــــــــــــــــــــ
باب أول حبس کان فی الإسلام
بحث: اولین وقفی که در اسلام بوده است
59 - عن ابن عمر ، أن عمر ، استشار النبی صلى الله علیه وسلم فی صدقة أرضه فقال رسول الله صلى الله علیه وسلم : « احبس أصلها وتصدق بثمرتها » . قال ابن عمر : فإنها لأول صدقة تصدق بها فی الإسلام یعنی أول حبس
ترجمه : ابن عمر رضی الله عنه می فرماید :عمر رضی الله عنه با پیامبرصلی الله علیه و آله وسلم در باره صدقه دادن زمینش مشورت نمودند رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم به ایشان فرمودند: اصل مالت را نگه دارد (و بعنوان صدقه ای که در ملکیت کسی در آید نده بلکه وقف کن) و درآمدش را (در راه الله) صدقه نما .ابن عمر رضی الله عنهما می فرماید: این اولین صدقه ای بود که (بعنوان وقف) در اسلام صدقه داد شد.
تحقیق : این حدیث را آلبانی رحمه الله صحیح دانسته ناگفته نماند که بجزاین قول (قال ابن عمر : إنها لأول صدقة تصدق بها فی الإسلام) بقیه حدیث در سنن نسائی و سنن ابن ماجه نیز روایت شده است ولی در سند این حدیث یحیی بن سلیم وجود دارد که حافظه اش بد است لذا در صحت جمله اخیری که در ابن ماجه و نسائی نیامده اندکی شک و تردید وجود دارد.
ـــــــــــــــــــــــــــــــ
باب أول من أسلم من العرب بعد الأنصار
بحث: اولین عربهای که بعد از انصار مشرف به اسلام شدند
60 - عن عمر ، رضی الله عنه قال : « کان أهل الیمن أول من أسلم من العرب بعد الأنصار ثم عبد القیس أهل البحرین »
ترجمه:عمربن خطاب رضی الله عنه می فرمودند:اهل یمن اولین عربهای بودند که بعد از انصار مشرف به اسلام شدند و سپس (طائفه) عبدالقیس از اهل بحرین(مشرف به اسلام شدند)
تحقیق : در سند این اثرموقوف (إسماعیل بن أبی أویس) که امام نسائی رحمه الله ایشان را ضعیف قرارداده اند.
ــــــــــــــــــــــــــــــــ
باب أی المدینتین یفتح أولا قسطنطینیة أو رومیة
بحث : کدام یک از دوشهر اول فتح می شود قسطنطنیه و یا روم
61 - عن عبد الله بن عمرو ، قال : بینما نحن عند رسول الله صلى الله علیه وسلم إذ سئل أی المدینتین تفتح أول : قسطنطینیة أو رومیة ؟ فقال رسول الله صلى الله علیه وسلم : « بل مدینة هرقل تفتح » ، یعنی قسطنطینیة.
ترجمه :عبد الله بن عمرو رضی الله عنهما فرمودند: در حالی که ما نزد رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم بودیم ؛ ناگهان ازرسول الله صلی الله علیه و آله وسلم پرسیده شد که کدام یک (ازاین دو شهر ) اول فتح می شود قسطنطنیه و یا (شهر) روم ؟ رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم فرمودند: بلکه شهر هرقل (یعنی قسطنطنیه) اول فتح می شود.
تحقیق : این حدیث صحیح است و در مسند احمد کمی فصل تر روایت شده و استاد آلبانی رحمه الله نیزآن در سلسله احادیث صحیحه ذکر نموده و صحیح قرار داده است.
ــــــــــــــــــــــــ
باب أول أمیر أمر فی الإسلام
بحث: اولین امیری که در اسلام بعنوان امیر انتخاب شد
62 - عن سعد بن أبی وقاص ، رضی الله عنه قال « أمر رسول الله صلى الله علیه وسلم عبد الله بن جحش بن رئاب على سریة وکان أول أمیر فی الإسلام »
ترجمه : سعد بن ابی وقاص رضی الله عنه فرمودند: رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم عبد الله بن جحشبن رئاب رضی الله عنه امیر (یک گروه جهادی) تعیین نمودند و ایشان اولین امیری بودند که در اسلام بعنوان امیر تعیین شده بودند.
تحقیق: این حدیث ضعیف است و استاد آلبانی رحمه الله در باره سند این حدیث در سلسله احادیث ضعیف و موضوع گفته اند که سند این حدیث ضعیف است زیرا درآن مجالد بن سعید کوفی وجود دارد که حافظ ابن حجر رحمه الله در باره وی گفته : که قوی نیست و در آخر دوچار تغییر حافظه شده است. نا گفته نماند که این حدیث در مسند احمد مفصل تر از اینجا روایت شده است.
ــــــــــــــــــــــــــــــ
باب أول من فاء من أصحاب رسول الله صلى الله علیه وسلم بعد الهزیمة یوم أحد
بحث : اولین کسی که از یاران رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم بعد از شکست روز احد بازگشته و(دوباره به میدان) آمده است.
63 - عن عائشة ، رضی الله عنها قالت : قال أبو بکر الصدیق رضی الله عنه : وکنت أول من فاء إلى رسول الله صلى الله علیه وسلم یوم أحد ومعه طلحة فوجدناه قد غلبه النزف وأدنى رسول الله صلى الله علیه وسلم أمثل منه فقال رسول الله صلى الله علیه وسلم : « علیکم بصاحبکم » فلم نقبل علیه وأقبلنا على رسول الله صلى الله علیه وسلم وعلى رأسه مغفر قد علق بوجنتیه وبینی وبین المشرکین رجل وأنا أقرب إلى رسول الله صلى الله علیه وسلم فإذا هو أبوعبیدة بن الجراح . فذهبت لأنزعه عنه فقال أبوعبیدة : أنشدک الله یا أبا بکر إلا ترکتنی أنزعه . فجذبها فأخرجها فانتزعت ثنیة أبی عبیدة فذهبت لأنزع الحلقة الأخرى فقال أبوعبیدة : أنشدک الله یا أبا بکر إلا ترکتنی أنزعه فترکته فانتزعه فانتزعت ثنیة أبی عبیدة الأخرى فقال رسول الله صلى الله علیه وسلم : « إن صاحبکم قد استوجب »
ترجمه :عایشه رضی الله عنها می فرمایند: ابوبکر صدیق رضی الله عنه فرمودند: من اولین نفری بودم (که بعد از شکست) در روز جنگ احد بسوی رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم بر گشتم و به همراه ایشان طلحه بود ما او را در حالی دریافتیم که خون ریزی بر او غلبه حاصل نمود وی در پایین تراز رسول الله صلى الله علیه وآله وسلم و در وضعیت بهتری از ایشان بودند ، رسول الله صلى الله علیه وآله وسلم : فرمودند: یارتان (طلحه ) را مواظبت کنید ما بسوی (طلحه) نرفتیم و بسوی رسول الله صلى الله علیه وآله وسلم متوجه شده و رفتیم و در حالی که بر سر ایشان کلاه خود بود در دو گونه (رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم) فرورفته بود و در میان من و مشرکین مردی بود و در حالی که من به ورسول الله صلى الله علیه وآله وسلم نزدیک تر بودم ناگهان متوجه شدم که آن مرد أبوعبیده بن الجراح (رضی الله عنه) می باشد. من خواستم تا آن (کلاه خودی) را (که در گونه های رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم فرو رفته) بیرون آورم ابو عبیده (رضی الله عنه) گفت ای ابوبکر تو را به الله سوگند می دهم که بگذاری که من بیرونش کنم .سپس ابو عبیده (با دندان هایش گرفت) و کشید تا اینکه بیرون نمود یکی ازدو دندان جلوی دهان ابو عبیده افتاد (ابوبکر رضی الله عنه می گوید) من رفتم تا حلقه دیگری را (که در گونه رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم فرو رفته بود) بیرون آورم باز هم ابو عبیده گفت: ای ابوبکرتو را به الله سوگند می دهم که بگذاری که من بیرونش کنم .سپس ابو عبیده (با دندان هایش گرفت) و کشید تا اینکه بیرون نمود و یکی دیگر ازدو دندان جلوی دهان ابو عبیده افتاد (در این وقت بود که ) رسول الله صلى الله علیه وآله وسلم : همانا این یارتان (با این کارش بهشت را) بر خود واجب گرداند.
تحقیق : سند این اثر موقوف ضعیف است زیرا در سند آن إسحاق بن یحیى بن طلحة ضعیف وجود دارد و در کتاب اوائل ابن ابی عاصم نیز از طریق همین راوی ضعیف ولی بسیار مختصر روایت شده است.
ــــــــــــــــــــــــــــ
باب أول ما ظهر من إیمان النجاشی رحمه الله
بحث: اولین چیزی که از ایمان نجاشی رحمه الله نمایان شد
64 - عن عائشة قالت : « کان أول ما ظهر من إیمان النجاشی عدله وصلابته فی دینه »
ترجمه : عایشه رضی الله عنها فرمودند: این اولین چیزی بود که از ایمان نجاشی (رضی الله عنه) در دینش نمایان شد عدالت و محکمی او در دینش بود.
تحقیق : درسند این اثر موقوف (محمد بن اسحاق) مدلس وجود دارد و این روایت را بصورت عنعنه روایت نموده است.
ـــــــــــــــــــــــــــــــ
باب أول من یسمع نفخة الصور یوم القیامة
بحث: اولین کسی که روز قیامت دمیدن صور را می شنود
65 - عن عبد الله بن عمر ، رضی الله عنهما قال : قال رسول الله صلى الله علیه وسلم : « ینفخ فی الصور فلا یسمعه أحد إلا أصغى إلیه وأول من یسمعه رجل یلوط حوضه فیصعق »
ترجمه : ازعبد الله بن عمرو رضی الله عنهما روایت است که رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم فرمودند: (بار اول) در صور دمیده می شود هیچ کس نیست که (صدای صور را) بشنود مگر اینکه بسوی گوش فرامی دهد (وبیهوش می شود) واولین کسی که (صدای صور) را می شنود مردی است که حوضش را(تعمیر نموده و بر آن) لایه گل می مالد (وباشنیدن صدای صور) بیهوش می شود.
تحقیق : این حدیث صحیح است و در صحیح مسلم و مسند احمد در ضمن یک حدیث طولانی روایت شده است.
ــــــــــــــــــ
باب أول ما یقول الله للمؤمنین یوم القیامة
بحث :اولین سخنی که الله برای مسلمانان (در) روز قیامت می گویند
66 - عن معاذ بن جبل ، رضی الله عنه قال : قال رسول الله صلى الله علیه وسلم : « إن شئتم أنبأتکم بما یقول الله للمؤمنین یوم القیامة . قالوا : نعم . قال : یقول : هل أحببتم لقائی ؟ فیقولون : نعم ربنا . فیقول : لم ؟ فیقولون : رجونا عفوک ومغفرتک . فیقول : قد وجبت لکم مغفرتی »
ترجمه : ازمعاذ بن جبل رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم فرمودند: اگر شما بخواهید شمارا خبر دار می کنم از (اولین) سخنی که الله (در روز قیامت ) به مسلمانان می گوید(صحابه ) گفتند: بله (بفرمایید) ایشان گفتند: همانا الله روز قیامت به مسلمانان می گوید: آیا شما ملاقات با من را دوست داشتید؟(مسلمانان) می گویند: بله ای پروردگارما (الله متعال) می فرماید: چرا؟(مسلمانان) می فرمایند: ما امیدوار عفو تو و بخشش تو بودیم (الله متعال) می گوید: قطعا بخششم رابرشما واجب گرداندم .
تحقیق : این حدیث در مسند احمد بن حنبل نیز روایت شده است و استاد آلبانی رحمه الله در سلسله احادیث ضعیفه و موضوعه این حدیث را ضعیف قرار داده و گفته که در سند آن عبیدالله بن زَحْروجود دارد و ایشان امام احمد و ابن حبان ضعیف قرار داده اند.
ــــــــــــــــــــــــــــــ
باب أول من یجیز على الصراط یوم القیامة
بحث: اولین کسی که روز قیامت بر پل صراط می گذرد
67 - عن أبی هریرة قال : قال رسول الله صلى الله علیه وسلم : « أنا أول من یجیز على الصراط یوم القیامة »
ترجمه : ازابوهریره رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم فرمودند: من اولین کسی هستم (که در روز قیامت) از پل صراط گذر خواهم نمود.
تحقیق: این حدیث صحیح است و این مطلب در صحیح بخاری ، صحیح مسلم و مسند احمد در ضمن یک حدیث طولانی ذکر شده است .
ــــــــــــــــــــــــــ
باب أول ما تفوه به النبی فی حجة الوداع
بحث : اولین سخنی که از دهان پیامبر(صلی الله علیه و آله وسلم) در (حجة الوداع)آخرین حج بیرون شده است.
68 - عن أبی أمامة الباهلی رضی الله عنه قال : خطب النبی صلى الله علیه وسلم فی حجة الوداع فکان أول ما تفوه به أن قال : « إن الله یوصیکم بأمهاتکم إن الله یوصیکم بآبائکم إن الله یوصیکم بالأقرب فالأقرب »
ترجمه : ابوامامه رضی الله عنه می فرماید: پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم در حجة الوداع (یعنی آخرین حج) سخنرانی نمودند و اولین سخنی را که از دهان بیرون نمودند این بود که فرمودند: همانا الله شما را نسبت به مادرانتان توصیه می کند همانا الله شما را نسبت به پدرانتان توصیه می کند و همانا الله شما را نسبت به خوشاندان نزدیک به نزدیک شما توصیه می کند.
تحقیق : سند این حدیث ضعیف است زیرا در آن (اسماعیل بن عیاش) وجود دارد و ایشان ضعیف اند و (ضمضم بن زرعه) وجود دارد که صدوق بوده و در نقل روایت دچار وهم می شود و (خراش) صدوق وجود دارد.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
باب أول مولود ولد فی الإسلام بالمدینة
بحث : اولین نوزاد مسلمانی که در مدینه متولد شده است.
69 - عن عائشة قالت : « أول مولود ولد فی الإسلام بعد الهجرة عبد الله بن الزبیر »
ترجمه : عایشه رضی الله عنها می فرمایند اولین نوزاد مسلمانی که که بعد از هجرت (در مدینه) متولد شده عبد الله بن زبیر(رضی الله عنهما) می باشند.
تحقیق: این حدیث صحیح است و در صحیح بخاری نیز روایت شده است.
ـــــــــــــــــــــــــــــ
باب أول مولود صغیر دخل بطنه ریق النبی صلى الله علیه وسلم
بحث: اولین نوزاد کوچکی که در شکمش (قبل از هر چیز) آب دهان پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم داخل گشت
70 - عن أسماء بنت أبی بکر ، رضی الله عنهما : « أنها أتت النبی صلى الله علیه وسلم بعبد الله بن الزبیر حین وضعته فطلبوا تمرة یحنکه بها حتى وجدوها فحنکه فکان أول شیء دخل بطنه ریق رسول الله صلى الله علیه وسلم »
ترجمه : اسماء دختر ابوبکر صدیق رضی الله عنهما می فرمایند که ایشان بهمراه عبد الله بن زیبرمتصل بعد از زایمان به نزد رسول الله صلی الله علیه و آله وسم آمدند و خرما درخواست نمودند تا اینکه(رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم ) (عبد الله) را تحنیک کند(یعنی خرما جویده از دهان بیرون نموده و درگلوی او بمالد) بهر صورت خرما یافتند و(رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم ) او را تحنیک نمود لذا اولین چیزی که در شکم (عبد الله بن زبیر) داخل شد آب دهان رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم بود.
تحقیق: این حدیث صحیح است و در صحیح بخاری و صحیح مسلم و مسند احمد نیز روایت شده است.
ــــــــــــــــــــــــــ
باب أول من أصیب من الأنصار یوم بدر
بحث: اولین کسی از انصارکه در روز(جنگ)بدر به شهادت رسید.
71 - عن أنس : « أن حارثة بن النعمان الأنصاری ، کان أول من أصیب من الأنصار یوم بدر »
ترجمه : انس بن مالک رضی الله عنه می فرمایند: همانا حارثه بن نعمان انصاری (رضی الله عنه) اولین کسی از انصاربود که در روز(جنگ) بدر به شهادت رسید.
تحقیق : این اثر را آلبانی رحمه الله درصحیح سنن ترمذی آن را صحیح دانسته است و این اثر در سنن ترمذی و مسند احمد بن حنبل مفصل تر ازاینجا روایت شده ولی جریان اولیت در آن دونیست.
باب أول من قال أما بعد
بحث : اولین کسی که (اما بعد) گفت
40 - عن أبی موسى رضی الله عنه : عن النبی صلى الله علیه وسلم قال : « أول من قال : أما بعد : داود النبی علیه السلام . وهو فصل الخطاب »
ترجمه : از ابوموسی رضی الله عنه روایت است که پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم فرمودند: اولین کسی که (اما بعد) گفت داود پیامبر علیه السلام بود واین (اما بعد) فاصله ابتداء و ما بعد آن در سخنرانی است.
تحقیق : در باره سند این اثر باید تحقیق شود.
ـــــــــــــــــــــــــــ
باب أول من کتب بسم الله الرحمن الرحیم
بحث : اولین کسی که (بسم الله الرحمن الرحیم) نوشته است
41 - عن ابن عباس قال : « أول من کتب بسم الله الرحمن الرحیم سلیمان علیه السلام »
ترجمه : ابن عباس رضی الله عنهما می فرمایند : اولین کسی که (بسم الله الرحمن الرحیم) نوشته است سلیمان علیه السلام می باشد.
تحقیق : در باره سند این اثر باید تحقیق شود.
42 - عن ابن جریج قال : « ما زاد سلیمان بن داود علیه السلام فی کتابه على ما قال الله عز وجل : إنه من سلیمان وإنه بسم الله الرحمن الرحیم ألا تعلوا علی وأتونی مسلمین »
ترجمه : ابن جریج رحمه الله می فرمایند: سلیمان بن داود علیهما السلام در نامه اش (به بلقیس) اضافه ننمود از آنچه الله عزوجل (در قرآن) گفته است : همانا این (نامه) از سلیمان است و (شروع می کنم) به نام معبود بر حق بسیار بخشاینده و بی نهایت مهربان است آگاه باشید که بر من خودتان را برتر ندانید و مسلمان شده بنزد من بیایید.
تحقیق : در باره سند این اثر باید تحقیق شود.
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــ
باب أول ما کان یلقی جبریل على رسول الله صلى الله علیه وسلم إذا نزل الوحی « بسم الله الرحمن الرحیم »
بحث : اولین چیزی که رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم از جبرئیل می آموختند زمانی که بر ایشان وحی می آورد (بسم الله الرحمن الرحیم) بود.
43 - عن عبد الله بن عباس قال : « کان جبریل علیه السلام إذا جاء إلى رسول الله صلى الله علیه وسلم بالقرآن أول ما یلقی علیه ( بسم الله الرحمن الرحیم ) فإذا قال جبریل علیه السلام : ( بسم الله الرحمن الرحیم ) الثانیة . علم رسول الله صلى الله علیه وسلم أنه قد ختم السورة وافتتح الأخرى »
ترجمه : عبد الله بن عباس رضی الله عنهما می فرمایند: جبرئیل علیه السلام بودند که هر گاه (آیاتی از) قرآن بنزد ایشان می آوردند اولین چیزی که بر ایشان می خواندند(بسم الله الرحمن الرحیم) بود. لذا هر گاه جبرئیل علیه السلام برای بار دوم(بسم الله الرحمن الرحیم) می گفتند رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم می دانستند که سوره ای بپایان رسیده و سوره دیگری شروع شده است.
تحقیق : در باره سند این اثر باید تحقیق شود.
ــــــــــــــــــــــــــ
باب أول ما أنزل من التوراة بسم الله الرحمن الرحیم
بحث : اولین آیه ای که از تورات نازل شد (بسم الله الرحمن الرحیم) بود.
44 - عن کعب الأحبار رحمه الله قال : « أول ما أنزل الله عز وجل من التوراة : بسم الله الرحمن الرحیم قل تعالوا أتل ما حرم ربکم علیکم الآیات »
ترجمه : از کعب الاحبار رحمه الله می فرمایند: اولین آیه ای که الله عز وجل از تورات نازل نمودند آیات (بسم الله الرحمن الرحیم قل تعالوا أتل ما حرم ربکم علیکم . الآیات) بودند.
تحقیق : سند این اثر ضعیف است زیرا در آن عبد الله بن لهیعه که یک راوی ضعیف است وجود دارد.
ــــــــــــــــــــــــــــــــ
باب أول من شاب
بحث : اولین کسی که مویش سفید شد
45 - عن محمد بن إسماعیل بن عیاش : « أول من شاب إبراهیم علیه السلام : أصبح أشمط فقال : یا رب ما هذا ؟ قال : وقار قال : اللهم زدنی وقارا »
ترجمه : کعب رحمه الله فرمودند : اولین کسی که مویش سفید شد ابراهیم (علیه السلام) بود (او) گفت: ای پروردگار من این چیست؟ (الله متعال) فرمودند: وقار است (ابرهیم) گفت: بار الهی به وقار من بیفزا.
تحقیق : سند این قول ضعیف است زیرا در سند این قول اسماعیل بن عیاش که از راویان ضعیف است وجود دارد.
ــــــــــــــــــــــــــــ
باب أول ما فرضت الصلاة
بحث: اولین باری که نماز فرض شده است
46 - عن السائب بن یزید رضی الله عنه قال : « فرضت الصلاة أول ما فرضت رکعتین إلا المغرب فزید فی صلاة الحضر فأقرت صلاة السفر على الفریضة الأولى »
ترجمه : سائب بن یزید رضی الله عنه می فرماید: اولین باری که نماز فرض شده (همه) نمازها دورکعتی بودند بجز نماز مغرب (که از اول سه رکعتی بوده است) سپس در نماز اقامت اضافه شده (و چهار رکعتی شدند بجز صبح) و نماز سفر بر حالت اولیه خویش باقی ماند .
تحقیق : در باره سند این اثر باید تحقیق شود.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
باب أول من سن القتل
بحث : اولین کسی که رسم و روش کشتن را براه انداخت
47 - عن عبد الله بن مسعود قال : قال رسول الله صلى الله علیه وسلم : « ما من نفس تقتل ظلما إلا کان على ابن آدم القاتل کفل منها لأنه أول من سن القتل »
ترجمه : از عبد الله بن مسعود رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم فرمودند: هیچ انسانی بطور ظلم کشته نمی شود مگر اینکه بر پسر اول آدم که قاتل بود سهمی از(گناه) آن (قتل) می رسد زیرا او اولین کسی بود که کشتن را رسم نمود.
تحقیق : این حدیث صحیح است و در صحیح بخاری و صحیح مسلم نیز روایت شده است.
ـــــــــــــــــــــــ
باب أول من عرف رسول الله لما فقده أصحابه یوم أحد
بحث : اولین کسی که رسول الله صلی الله علیه وآله وسلم را شناخت بعد از اینکه یارانش او را در جنگ احد گم کرده بودند.
48 - عن کعب قال : « أنا أول من عرف رسول الله صلى الله علیه وسلم لما فقدناه یوم أحد عرفته بعینیه من تحت المغفر »
ترجمه : کعب بن مالک رضی الله عنه فرمودند: من اولین کسی بودم که رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم را (زمانی که در جنگ احد گم کردیم و سپس دیدیم) از دو چشمانشان از زیر کلاه خود (و کلاه آهنی) شناختم .
تحقیق : این اثر از نظر سندی ضعیف است زیرا درسند این اثر موقوف (محمد بن اسحاق) مدلس وجود دارد که بصورت عنعنه این اثر را روایت نموده این اثر در کتاب اوائل طبرانی نیز با همین سند محمد بن اسحاق روایت شده است .
ــــــــــــــــــــــــــ
باب أول ما یکفأ الدین
بحث : اولین (چیزی) که از دین واژگون می گردد
49 - عن عائشة رضی الله عنها عن النبی صلى الله علیه وسلم قال : « أول ما یکفأ الدین کما یکفأ الإناء شیء تسمیه أمتی الخمر ویستحلونها به »
ترجمه : از عایشه رضی الله عنها روایت است که پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم فرمودند: اولین چیزی که از اسلام واژگون می شود همانگونه که ظرفی واژگون می شود جریان شراب است که (مردم) او را علاوه از نامش نام دیگری بر آن گذاشته (و سپس آن را می نوشند).
تحقیق : آلبانی رحمه الله در سلسله احادیث صحیحه این حدیث را حسن قرار داده و گفته که سند آن حسن است و در سنن دارمی نیز روایت شده است ناگفته نماند که در آنجا مفصل تر از اینجا روایت شده است.
ـــــــــــــــــــــــــــــ
باب أول جدة أعطاها رسول الله صلى الله علیه وسلم
بحث : اولین مادر بزرگی که رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم (به ایشان ارث) داد.
50 - عن عبد الله بن مسعود قال : « أول جدة أعطاها رسول الله صلى الله علیه وسلم السدس »
ترجمه : عبد الله ابن مسعود رضی الله عنه فرمودند: اولین مادر بزرگی که رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم به او یک ششم ارث دادند.
تحقیق : این حدیث در سنن ترمذی نیز روایت شده است وآلبانی رحمه الله این حدیث را درارواء الغلیل ضعیف قرار داده و گفته این روایت از تفردات محمد بن سالم است و ایشان در روایت حدیث حجت نیستند یعنی ضعیف اند.
باب إن أول من أسلم علی بن أبی طالب
بحث : همانا اولین کسی که مشرف به اسلام شد علی بن ابی طالب رضی الله عنه بود
51 - عن سلمان الفارسی رضی الله عنه قال : « أول هذه الأمة ورودا على نبیها أولها إسلاما علی بن أبی طالب »
ترجمه : از سلمان فارسی رضی الله عنه می فرمایند : (در رزو قیامت) اولین فردی که از این امت (محمدی) بنزد پیامبر این امت (محمد صلی الله علیه و آله وسلم) برای نوشیدن (ازحوض کوثر) خواهد رفت اولین کسی که به اسلام مشرف شده است یعنی علی بن ابی طالب رضی الله عنه.
تحقیق: آلبانی رحمه الله در سلسله احادیث ضعیفه این حدیث را بصورت مرفوعی باطل قرار داده است و سپس طولانی در باره بحث نموده وسپس بر سند موقوف این حدیث هم ایراد گرفته و گفته که در سند آن راوی به نام (علیم) وجود دارد که ایشان مجهول العین اند.
ــــــــــــــــ
باب أول من أسلم
بحث : اولین کسی که اسلام آورده است.
52 - عن عبد الله بن عباس قال : « أول من أسلم علی رضی الله عنه »
ترجمه : عبد الله بن عباس رضی الله عنهما می فرمایند: اولین کسی که (از یاران پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم) مشرف به اسلام شده است علی رضی الله عنه می باشد.
تحقیق : آلبانی رحمه الله در صحیح سنن ترمذی این اثر موقوف را صحیح دانسته است نا گفته نماند که در آنجا با الفاظ (أول من صلى علی) یعنی اولین کسی که (با پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم) نماز خواند علی (رضی الله عنه) بود.
ــــــــــــــــــــــــــــ
باب أول من أسلم
بحث : اولین کسی که اسلام آورده است.
53 - عن زید بن أرقم ، قال : « أول من أسلم علی بن أبی طالب رضی الله عنه »
ترجمه : زید بن ارقم رضی الله عنه می فرمایند: اولین کسی که (از یاران پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم) مشرف به اسلام شده است علی بن اب طالب رضی الله عنه می باشد.
تحقیق : آلبانی رحمه الله در صحیح سنن ترمذی این اثر موقوف را صحیح دانسته است.
ــــــــــــــــــــــــــــــــ
باب من قال خدیجة ثم علی رضی الله عنهما
بحث: کسی که گفته (اول) خدیجه (رضی الله عنه مشرف به اسلام شده و) سپس علی رضی الله عنه.
54 - عن ابی موسی ، قال : « خدیجة أول من أسلم مع رسول الله ثم علی »
ترجمه : ابوموسی رضی الله عنه می فرمایند: خدیجه (رضی الله عنها) اولین کسی بود که بهمراه رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم اسلام آورد و سپس علی رضی الله عنه (بودند که مشرف به اسلام شدند).
تحقیق : این اثرموقوف صحیح است.
ــــــــــــــــــــــــــــ
باب من قال أول من أسلم أبو بکر رضی الله عنه
بحث: کسی که گفته :اولین کسی که اسلام آورده ابوبکر رضی الله عنه بوده است.
55 - عن ابن عمر رضی الله عنهما قال : « أول من أسلم أبو بکر رضی الله عنه »
ترجمه :ابن عمر رضی الله عنهما می فرمایند : اولین کسی که اسلام آورده ابوبکر رضی الله عنه بوده است.
تحقیق: این اثر موقوف صحیح است و از در سنن ترمذی همین مطلب از خود ابوبکر صدیق نیز روایت شده و آلبانی رحمه الله آن را صحیح دانسته است.
باب أول من سل سیفا فی سبیل الله تعالى
بحث: اولین کسی که در راه الله متعال (بر علیه کفار) شمشیر کشید.
26 - عن عروة ، قال : « أول من سل سیفا فی سبیل الله : الزبیر بن العوام ، کان فی داره بمکة فبلغه أن ناسا من المشرکین أرادوا أن یفتکوا برسول الله صلى الله علیه وسلم فسل سیفه وخرج فی طلبه »
ترجمه : عروه رحمه الله می فرمایند: اولین کسی که در راه الله (بر علیه کفار) شمشیر کشید زبیر بن عوام( رضی الله عنه ) بود خانه اش در مکه بود که خبر به ایشان رسید گروهی از مشرکین می خواهند رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم را ترور کنند شمشیرش را از نیام کشید وبرای جستجوی رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم از خانه بیرون شد.
تحقیق : اگر عروه از زبیربن العوام رضی الله عنه این روایت را شنیده باشد صحیح است و رنه مرسل است.
ــــــــــــــــــــــــــ
باب أول من قدم المدینة من المهاجرین
بحث : اولین کسی که از مهاجرین به مدینه آمده است.
27 - عن البراء بن عازب رضی الله عنهما قال : « کان أول من قدم علینا من المهاجرین مصعب بن عمیر أخی بنی عبد الدار بن قصی فقلنا : ما فعل من وراءک ؟ ما فعل رسول الله صلى الله علیه وسلم ؟ قال : هو مکانه »
ترجمه : براء بن عازب رضی الله عنه می فرمایند: مصعب بن عمیر که از برادری و طائفه ی بنی عبد الدار بن قصی اند اولین کسی بودند که از مهاجرین به نزد (ما انصار در مدینه) آمدند . ما گفتیم از پشت سر تو(در مکه) چه خبر است؟ و رسول الله صلی الله علیه و آله .وسلم چه کردند؟ ایشان فرمودند : او(یعنی پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم) سر جایشان (یعنی در مکه) هستند.
تحقیق : این اثر موقوف صحیح است ولی بدون گفتگوی اخیر درصحیح بخاری و مسند احمد از براء بن عازب رضی الله عنه نیز روایت شده است .
ـــــــــــــــــــــــــ
باب أول من جمع بالمدینة قبل قدوم رسول الله
بحث : اولین کسی که پیش از تشریف آوری رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم به مدینه در آنجا نماز جمعه برگذار نمودند.
28 - عن عقبة بن عمرو أبی مسعود الأنصاری رضی الله عنه قال : « أول من جمع بالمدینة قبل أن یقدم النبی صلى الله علیه وسلم مصعب بن عمیر »
ترجمه : ابو مسعودعقبه بن عمروانصاری رضی الله عنه می فرمایند: اولین کسی که پیش از آمدن پیامبرصلی الله علیه و آله وسلم به مدینه؛ در آنجا نماز جمعه برگذار نمودند مصعب بن عمر رضی الله عنه بودند.
تحقیق : آلبانی در ارواء الغلیل این روایت را ضعیف قرار داده و گفته این اثررا از زهری بجز صالح کسی دیگر روایت نکرده و صالح (راوی) ضعیف است.
ناگفته نماند که قسمت اول این اثر صحیح است و در مسند احمد از براء بن عازب رضی الله عنه چنین روایت شده است(کَانَ أَوَّلَ مَنْ قَدِمَ الْمَدِینَةَ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ مُصْعَبُ بْنُ عُمَیْرٍ وَابْنُ أُمِّ مَکْتُومٍ....).
ــــــــــــــــــــــــ
باب أول جمعة جمعت فی الإسلام فی غیر المدینة
بحث : اولین نمازجمعه ی که در اسلام در غیر از مدینه (برگذار شده است)
29 - عن ابن عباس قال : « أول جمعة جمعت بعد جمعة بالمدینة جمعة بالبحرین فی قریة لعبد القیس یقال لها : جواثا »
ترجمه : عبد الله بن عباس رضی الله عنهما فرمودند: اولین نماز جمعه ای که بعد از نماز جمعه مدینه برگذار شده است نماز جمعه ی بوده که در بحرین در روستای (طائفه) عبدالقیس به نام جواثا برگذارشده است.
تحقیق : این حدیث صحیح است و در صحیح بخاری و سنن ابی داود نیز روایت شده است.
ـــــــــــــــــــــــــ
باب أول آیة نزلت فی القتال
بحث اولین آیه ای که در باره جنگ و جهاد نازل شده است
30 - عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ لَمَّا أُخْرِجَ النَّبِیُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ مِنْ مَکَّةَ قَالَ أَبُو بَکْرٍ إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّا إِلَیْهِ رَاجِعُونَ أَخْرَجُوا نَبِیَّهُمْ لَیَهْلِکُنَّ فَنَزَلَتْ هذه الآیة{ أُذِنَ لِلَّذِینَ یُقَاتَلُونَ بِأَنَّهُمْ ظُلِمُوا وَإِنَّ اللَّهَ عَلَى نَصْرِهِمْ لَقَدِیرٌ }قَالَ فَعُرِفَ أَنَّهُ سَیَکُونُ قِتَالٌ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ هِیَ أَوَّلُ آیَةٍ نَزَلَتْ فِی الْقِتَالِ.
ترجمه : از
ابن عباس رضی الله عنهما فرمودند: زمانی پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم (توسط
کفار) از مکه بیرون رانده شد ابوبکر (رضی الله عنه) فرمودند: إنا لله وإنا إلیه
راجعون اینها که پیامبرشان را (از مکه) بیرون نمودند قطعا هلاک خواهند شد. (ابن
عباس می فرماید) سپس این آیه نازل شد (أذن للذین یقاتلون بأنهم ظلموا وإن الله على
نصرهم لقدیر) (ابوبکررضی الله عنه) فرمودند: من فهمیدم که جنگی خواهد شد . ابن
عباس (رضی الله عنه) می فرمایند: این اولین آیه ای است که در باره جنگ وجهاد نازل
گشته است.
تحقیق: استاد آلبانی در صحیح سنن نسائی در باره این حدیث فرمودند : که اسنادش صحیح است و این حدیث در سنن نسائی و مسند احمد نیز روایت شده است.
ــــــــــ
باب أول زمرة یدخلون الجنة
بحث: اولین گروهی که به بهشت داخل می گردند
31 -عَنْ أَبِی هُرَیْرَةَ رَضِیَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ أَوَّلَ زُمْرَةٍ تدخل الْجَنَّةَ عَلَى صُورَةِ الْقَمَرِ لَیْلَةَ الْبَدْرِ ثُمَّ الَّذِینَ یَلُونَهُمْ عَلَى أَشَدِّ نجم فِی السَّمَاءِ إِضَاءَةً ثم هم بعد منازل ولَا یَبُولُونَ وَلَا یَتَغَوَّطُونَ وَلَا یَمْتَخِطُونَ وَلَا یَتْفِلُونَ أَمْشَاطُهُمْ الذَّهَبُ وَمَجَامِرُهُمْ الْأَلُوَّةُ وَرَشْحُهُمْ الْمِسْکُ عَلَى خَلْقِ رَجُلٍ وَاحِدٍ عَلَى صُورَةِ أَبِیهِمْ آدَمَ - علیه السلام - سِتُّونَ ذِرَاعًا .
ترجمه : از ابوهریره رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم فرمودند: اولین گروهی که وارد بهشت می گردند (از نظر زیبائی) بر شکل ماه شب چهارده اند سپس کسانی که بعد از آنها وارد بهشت می شوند (زیبا تراند) از پرنور ترین ستاره آسمان و سپس بعد از اینها درجه هاست (بهشتیان در داخل بهشت) نه ادرار می کنند و نه مدفوع می کنند و نه آب بینی می اندازند و نه تف می اندازند، شانه هایشان طلائی است وظرفی که در آن عطر سوختنی می گذارند عود و چوب هندی است و عرق آنها همچون مشک است و خلقت آنها بر صورت و شکل یک مرد بر صورت و شکل پدرشان آدم علیه السلام (و به قامت) شصت گز می باشند.
تحقیق: این حدیث صحیح است و در صحیح بخاری ، صحیح مسلم، سنن نسائی، سنن ابن ماجه و مسند احمد نیز روایت شده است.
ـــــــــــــــــــــــــــ
باب إن أول الآیات طلوع الشمس من مغربها
بحث : همانا اولین نشانیها(بزرگ و غیر طبیعی قیامت) طلوع نمودن خورشید از سمت مغربش می باشد.
32 - عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو رضی الله عنهما : عن النبی صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ قال : إِنَّ أَوَّلَ الْآیَاتِ : طُلُوعُ الشَّمْسِ مِنْ مَغْرِبِهَا وَخُرُوجُ الدَّابَّةِ عَلَى النَّاسِ ضُحًى فَأَیُّتهُمَا کَانَتْ قَبْلَ کانت الْأُخْرَى عَلَى إِثْرِهَا قَرِیبًا.
ترجمه : از عبد الله بن عمرو رضی الله عنهما روایت است که پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم فرمودند: اولین علامت و نشانی های (بزرگ و غیر طبیعی قیامت) طلوع نمودن خورشید از سمت مغرب آن است و بیرون شدن حیوان (زمینی) بر مردم است که چاشتگاه بیرون خواهد شد لذا هر یکی از این دو جلوتر نمایان شود دیگری بزودی بعد از آن بیرون خواهد شد.
تحقیق: این حدیث صحیح است و در صحیح مسلم ، سنن ابی داود ومسند احمد نیز روایت شده است.
ـــــــــــــــــــــــــــــــــ
باب أول من قطع فی الإسلام
بحث : اولین کسی که در اسلام (دستش) بریده شد.
33 -عن عبد الله بن مسعود رضی الله عنه قال : إن أول رجل من المسلمین قطع فی الإسلام رجل من الأنصار فقیل : یا رسول الله هذا سرق فکأنما سف فی وجه رسول الله الرماد . فقال بعضهم : یا رسول الله سف علیک فقال : « وما یمنعنی وأنتم أعوان الشیطان على أخیکم ثم قال : إن الله عفو یحب العفو فلا ینبغی لوال أن یؤتى بحد إلا أقامه . ثم قرأ ولیعفوا ولیصفحوا ، ألا تحبون أن یغفر الله لکم والله غفور رحیم »
ترجمه :عبد الله بن مسعود رضی الله عنه فرمودند: همانا اولین مردی از مسلمانان که در اسلام دستش (بنا بر دزدی) بریده شده مردی از انصار بود گفته شد ای رسول الله (صلی الله علیه و آله وسلم) این (مرد) دزدی نموده (با شنیدن این حرف) گویا بر چهره رسول الله (صلی الله علیه و آله وسلم) خاکستر پاشانده شد برخی (از حاضرین در آنجا) گفتند: ای رسول الله گویا بر شما (خاکستر) پاشانده شده (ایشان) فرمودند: چه چیزمرا از این کار ممانعت می کند و در حالی که شما همکاران و مددکاران شیطان بر علیه برادرتان هستید. سپس (رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم) فرمودند: همانا الله ذات درگذر کننده است و در گذر نمودن را دوست می دارد ولی برای هیچ والی و مسئولی مناسب نیست که حدی (از حدود الهی) به نزدش آورده شود مگر اینکه آن را باید اجرا کند. و سپس (ایشان این آیه را) تلاوت نمودند (ولیعفوا ولیصفحوا ، ألا تحبون أن یغفر الله لکم والله غفور رحیم).
تحقیق : سند این اثرموقوف؛ ضعیف است زیرا درسند آن أبو الحارث التیمی ضعیف ، و أبوماجد مجهول وجود دارند.
ــــــــــــــــــــــــــ
باب أول ما سمع من رسول الله حین قدم المدینة
بحث: اولین سخنی (که عبدالله) از رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم بعد از تشریف آوری ایشان به مدینه شنید.
34 - عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَلَامٍ قَالَ لَمَّا قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ الْمَدِینَةَ انْجَفَلَ النَّاسُ قبله فکنت فیمن خرج فکان أول ما سمعته یقول : أَطْعِمُوا الطَّعَامَ وَأَفْشُوا السَّلَامَ وَصَلُّوا باللیل وَالنَّاسُ نِیَامٌ تَدْخُلُوا الْجَنَّةَ بِسَلَامٍ.
ترجمه :عبد الله بن سلام رضی الله عنه می فرمایند: زمانی که رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم به مدینه تشریف آوردند : مردم شتابان به نزد ایشان رفتند و من هم (ازجمله افرادی بودم که ازخانه) بیرون شدند (وبه نزد ایشان رفتند) اولین سخنی که من از ایشان شنیدم که (این جملات بود) که فرمودند: (به مستمندان) خوراک بخورانید (و در میانتان) سلام را پخش و نشر نمایید و روابط رشته داری و قومی خویش را بر قرار نمایید و در شب زمانی که مردم خواب اند نماز(تهجد) بخوانید با سلامتی به بهشت خواهید رفت.
تحقیق : این حدیث را آلبانی رحمه الله صحیح قرار داده است و در سنن ترمذی ، سنن ابن ماجه و مسند احمد نیز روایت شده است.
ــــــــــــــــــــــــــــــ
باب أول من جدر الکعبة بعد کلاب بن مرة
بحث : اولین کسی که بعد از کلاب بن مروه برای خانه کعبه حطیم (دیوار کوچک جلوی خانه کعبه) و یا دیوار خانه را تعمیر ودرست نمود
35 - عن أبی سعید الخدری رضی الله عنه قال : قال رسول الله صلى الله علیه وسلم : « قصی أول من جدر الکعبة بعد کلاب بن مرة »
ترجمه : از ابوسعید خدری رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم فرمودند: قصی اولین کسی بود که بعد از کلاب بن مره برای خانه کعبه حطیم (دیوار کوچک جلوی خانه کعبه) و یا دیوار کعبه را تعمیر و درست نمود.
تحقیق: سند این حدیث ضعیف است زیرا در آن روای ضعیفی به نام (إسماعیل بن عیاش) وجود دارد.
ــــــــــــــــــــــــــ
باب أول من یدخل النار من هذه الأمة
بحث: اولین کسی که از این امت یعنی امت محمدی به آتش (دوزخ) داخل می شود.
36 - عن أبی هریرة قال : « أول من یدخل النار من هذه الأمة السواطون »
ترجمه : ابوهریره رضی الله عنه می فرمایند: اولین کسانی که از این امت (یعنی امت محمدی) به آتش (دوزخ) داخل می شود تازیه زنان هستند(یعنی کسانی اند که به ناحق مردم را شلاق و تازیانه می زنند.
تحقیق : سند این حدیث ضعیف است زیرا در سند آن ابوالمهزم راوی متروک و ضعیف وجود دارد.
ـــــــــــــــــــــــــــــ
باب أول من یکسى حلة من النار
بحث : اولین کسی که ازار و ردائی از آتش (دوزخ) پوشانده می شود.
37 - عن علی بن زید بن جدعان : عن النبی صلى الله علیه وسلم قال : « أول من یکسى حلة من النار إبلیس لعنه الله »
ترجمه : علی بن زید بن جدعان رحمه الله می فرماید: اولین کسی که ازار و ردائی از (جنس) آتش (دوزخ) پوشانده می شود شیطان است که لعنت الله بر او باد.
تحقیق : آلبانی رحمه الله در سلسله احادیث ضعیفه و موضوعه این حدیث را ضعیف دانسته و فرموده که در سند این ضعیف است زیرا در آن علی بن زید بن جدعان وجود دارد که روای ضعیف است .این حدیث در مسند امام احمد از طریق علی بن زید از انس بن مالک رضی الله عنه نیز مفصل تر اینجا روایت شده است .
ـــــــــــــــــــــــــــ
باب أول من یرد على النبی حوضه
بحث : اولین کسی که (درقیامت) برای نوشیدن (آب) بنزد پیامبر(صلی الله علیه و آله وسلم) بر حوض ایشان می روند.
38 - عن الحسن بن علی بن أبی طالب رضی الله عنه قال : سمعت رسول الله صلى الله علیه وسلم یقول : « أول من یرد حوضی أهل بیتی ومن أحبنی من أمتی »
ترجمه : از حسن بن علی بن ابی طالب رضی الله عنهما روایت است که از رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم شنیده اند که می فرمایند: اولین کسانی که بر حوض من برای نوشیدن آب از آن می آیند خاندان من و کسانی از امت من اند که مرا دوست می دارند.
تحقیق : این حدیث موضوع (و دروغین) است واستاد آلبانی رحمه الله این مطلب را در کتاب (ظلال الجنة) ذکر نموده اند ناگفته نماند که در سند این حدیث (السری بن إسماعیل) وجود دارد که متروک است.
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــ
باب أول من یرد الحوض بعد هذه الطبقة
بحث : اولین کسانی که بعد از این گروه (برای نوشیدن آب) بر حوض (کوثر) می آیند.
39 - عن ثوبان مولى رسول الله صلى الله علیه وسلم قال : قال رسول الله صلى الله علیه وسلم : « حوضی ما بین عدن إلى عمان البلقاء أحلى من العسل وأطیب من المسک وأبیض من اللبن أکوابه عدد نجوم السماء . من شرب منه شربة لم یظمأ بعدها أبدا . أول الناس یرد علیه فقراء المهاجرین الشعث رؤوسا الدنس ثیابا الذین لا ینکحون المتنعمات ولا تفتح لهم السدد »
ترجمه : از ثوبان رض الله عنه غلام آزاد شده رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم روایت است که رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم فرمودند: مسافت (این گوشه تا گوشه دیگر) حوض من به اندازه فاصله (عدن) تا (عمان بلقاء) می باشد (و آبش) از عسل شیرین تر و از مشک خوشبو تر و از شیر (نیز) سفید تر است لیوان ها (وظروف) حوض (من) به تعداد ستارگان آسمان است . هر کس از (آب) آن یکباربنوشد دیگر هر گز تشنه نمی شود . اولین افرادی که بر آن آمده (و از آب آن می نوشند) مهاجران فقیری اند که ژولید سر و چرکین لباس بودند آنانی زنان در ناز و نعمت به آنان نکاح داده نمی شود و درب های بسته شده بر روی آنان باز نمی شود.
تحقیق : استاد آلبانی رحمه الله در کتاب (ظلال الجنة) فرموده که این حدیث با شواهدش صحیح است .
باب أول من یبعث یوم القیامة من الأمم وأول من یحاسب
بحث: اولین (امتی) که از امت ها بر انگیخته و زنده می شودند و اولین (امتی که در قیامت از آنها) محاسبه می شود.
حدیث (14) عن ابن عباس قال : قال رسول الله صلى الله علیه وسلم : « نحن أول من یبعث وأول من یحاسب »
ترجمه : از ابن عباس رضی الله عنهما روایت است که رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم فرمودند: ما (امت محمدی) اولین کسانی هستیم که (در قیامت) بر انگیخته و زنده می شوند و اولین کسانی هستیم که محاسبه می شوند .
تحقیق : آلبانی این حدیث را صحیح دانسته است و این حدیث در سنن ابن ماجه و مسند احمد نیز روایت شده ولی در این دو کتاب آمده (نَحْنُ آخِرُ الْأُمَمِ وَأَوَّلُ مَنْ یُحَاسَبُ)و همین مفهوم بصورت مرفوعی از ابوهریره رضی الله عنه در صحیح بخاری و صحیح مسلم روایت شده است .
ــــــــــــــــــــــــــ
باب أول من صافح
بحث :اولین کسی که مصافحه نموده است
حدیث (15) عن أنس قال : قال رسول الله صلى الله علیه وسلم :« أتاکم أَهْلُ الْیَمَنِ هُمْ أَرَقُّ الناس قُلُوبًا وهم أول من حیا بِالْمُصَافَحَةِ »
ترجمه : ازانس (بن مالک رضی الله عنه) روایت است که رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم فرمودند: اهل یمن بنزدتان آمد ودرحالی که آنان نرم دل ترین انسانها اند و(و انس بن مالک رضی الله عنه فرمودند ) آنها اولین کسانی اند که به هنگام سلام نمودن مصافحه می نمایند.
تحقیق : این حدیث را آلبانی رحمه الله صحیح دانسته و گفته که جمله (وهم أول من حیا بِالْمُصَافَحَةِ) مرفوع نیست و مدرج قول انس رضی الله عنه یعنی مو قوف است . و این حدیث را در کتاب سنن ابی داود و مسند احمد نیز روایت شده است. و قسمت اول و مرفوع این حدیث در صحیح بخاری و صحیح مسلم از ابوهریره رضی الله نیز روایت شده است.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
باب أول ما بدئ به رسول الله من الوحی
بحث: اولین چیزی که از وحی بر رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم ظاهر و نمایان شده است.
حدیث (16) عن عائشة رضی الله عنها قالت : « أول ما بدئ به رسول الله صلى الله علیه وسلم من الوحی الرؤیة الصادقة فکان لا یرى رؤیا إلا جاءت مثل فلق الصبح »
ترجمه : عایشه رضی الله عنها فرمودند: اولین چیزی که از وحی بر رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم ظاهر و نمایان شده است خواب راست (و درست) بوده ایشان هیچ خوابی نمی دیدند مگر این که همانند روشنی و نورصبح (ظاهر و نمایان می شد).
تحقیق:این حدیث صحیح است و در صحیح بخاری و صحیح مسلم و مسند احمد مفصل تر از اینجا روایت شده است.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
باب أول ما نزل من القرآن
بحث: اولین چیزی که از قرآن نازل شد.
حدیث (17) عن أبی سلمة ، قال : سألت جابر بن عبد الله : أی القرآن أنزل أول فقال : « یا أیها المدثر »
ترجمه : ابوسلمه رضی الله عنه فرمودند: من از جابر بن عبد الله رضی الله عنه پرسیدم : کدام (آیه) قرآن اول نازل گشته است ایشان فرمودند: « یا أیها المدثر »
تحقیق: این حدیث صحیح است ودر صحیح بخاری و صحیح مسلم مفصل تربا الفاظ دقیق تری روایت شده اند.
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
باب أول ما علم جبریل النبی صلى الله علیه وسلم
بحث: اولین چیزی که جبرئیل (علیه السلام) به پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم آموزش داد.
حدیث (18) عن زید بن حارثة قال : « أول ما علم جبریل النبی صلى الله علیه وسلم الوضوء فلما فرغ أخذ کفا من ماء فنضح به فرجه »
ترجمه : زید بن حارثه رضی الله عنه فرموده اند: اولین باری که جبرئیل (علیه السلام) به پیامبرصلی الله علیه و آله وسلم وضو را آموزش دادند چون (از وضو گرفتن) فارغ شدند (وکامل وضو گرفتند) مشت آبی گرفته و بر شرمگاهشان پاشیدند.
تحقیق : این حدیث صحیح است و در مسند احمد نیز روایت شد ه و آلبانی رحمه الله آن را در سلسله احادیث صحیحه ذکر نموده اند.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
باب أول من سیب السوائب وبحر البحیرة وغیر دین إبراهیم
بحث : اولین کسی که حیوانات را برای بتان نذر نموده و رها کرد و گوش حیوانات را بریده برای بتان رها می کرد و دین ابراهیمی را تغییر داد.
حدیث (19) عن أبی هریرة رضی الله عنه قال : قال رسول الله صلى الله علیه وسلم : « أول من سیب السوائب وبحر البحیرة وغیر دین إبراهیم : عمرو بن لحی بن قمعة بن خندف بن خزاعة »
ترجمه : از ابوهریره رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم فرمودند: اولین کسی که حیوانات را برای بتان رها می کرد و گوش حیوانات را بریده و شیرشان را برای انسانها ممنوع نموده و آنها را برای بتان رها می کرد و دین ابراهیمی را تغییر داد عمرو بن لحی بن قمعه بن خندف بن خزاعه بود.
تحقیق : این حدیث صحیح است و در صحیح بخاری و صحیح مسلم و مسند احمد نیز روایت شده است ، ناگفته نماند که جمله (وبحر البحیرة ) در صحیحین نیست و در مسند احمد روایت شده است و جمله (وغیر دین إبراهیم) در هر سه نیست.
ــــــــــــــــــــــــــــــــ
باب أول ما یتکلم من الإنسان یوم القیامة
بحث: اولین عضوی که از انسان در روز قیامت سخن می گوید.
20 - عن معاویة بن حیدة القشیری ، عن النبی صلى الله علیه وسلم قال : « أول ما یتکلم من الإنسان یوم القیامة ، ویشهد علیه بعمله فخذه وکفه »
ترجمه : از معاویه بن حیده قشیری رضی الله عنه روایت است که پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم فرمودند: اولین عضوی که از انسان در روز قیامت سخن می گوید و بر خلاف انسان با اعمالش گواهی می دهد ران و کف دستش می باشد.
تحقیق : این حدیث را آلبانی رحمه الله صحیح دانسته ودر سلسله احادیث صحیحه ذکر نموده همانگونه که امام احمد نیز در مسند خویش مفصل تراز اینجا روایت نموده است.
باب أول ما ینطق من الإنسان
بحث: اولین عضوی که از انسان در روز قیامت سخن می گوید.
21 - عن معاویة بن حیدة القشیری قال : قال رسول الله صلى الله علیه وسلم : « إنکم تعرضون یوم القیامة على أفواهکم الفدام وأول ما ینطق من الإنسان فخذه ویده »
ترجمه : از معاویه بن حیده قشیری رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم فرمودند: شما در روز قیامت (بحضور الله) در حالی پیش می شوید که بر دهانهایتان پارچه بسته است واولین عضوی که از انسان (در این روز ) سخن می گوید ران و کف دستش می باشد.
تحقیق : این حدیث را آلبانی رحمه الله صحیح دانسته ودر سلسله احادیث صحیحه ذکر نموده همانگونه که امام احمد نیز در مسند خویش مفصل تراز اینجا روایت نموده است.
ــــــــــــــــــــــــــــــ
باب أول ما ینتن من الإنسان فی قبره
بحث: اولین چیزی که از انسان در قبرش بوی می گیرد
22 -عن جندب بن عبد الله رضی الله عنه قال : سمعت رسول الله صلى الله علیه وسلم یقول : « من استطاع منکم أن لا یدخل بطنه إلا طیبا فلیفعل فإن أول ما ینتن من الإنسان بطنه »
ترجمه : از جندب بن عبد الله رضی الله عنه می فرماید: من از رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم شنیدم که می فرمایند:هرکس از شما می تواند که در شکمش بجز چیز پاک (وحلال) داخل نکند پس باید که این کار را انجام دهد زیرا اولین چیزی که از انسان (در قبرو بعد از مرگ) بوی می گیرد شکم او می باشد.
تحقیق: این حدیث صحیح است و در صحیح بخاری کامل تر از اینجا روایت شده است.
ـــــــــــــــــــ
باب أول ما یحاسب به العبد
بحث : اولین (عبادتی) که (در قیامت) بنده برآن محاسبه می شود
23 - عن تمیم الداری رضی الله عنه قال : قال رسول الله صلى الله علیه وسلم : « أول ما یحاسب به العبد الصلاة فإن تمت فقد أفلح وأنجح وإن فسدت فقد خاب وخسر ثم سائر الأعمال »
ترجمه : از تمیم داری رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم می فرمایند: اولین چیز(عبادی) که بنده بر آن محاسبه خواهد شد نماز است لذا اگر این عملش تکمیل بود که قطعا این بنده کامیاب و پیروزگشته است واما اگر این عملش فاسد بود قطعا این بنده زیان و ضرر نموده (بعد از نماز) سپس (مرحله بررسی) سایر اعمالش (فراخواهد رسید).
تحقیق: این حدیث صحیح است و در سنن ابن ماجه و مسند احمد با تغییرات جزئی نسبت به اینجا روایت شده و استاد آلبانی رحمه الله در صحیح ابن ماجه این حدیث را صحیح قرار داده است.
ــــــــــــــــــــــ
باب إن أول ما یقضى به بین الناس فی الدماء
بحث : همانا اولین چیزی (که از حقوق مردم در قیامت) در میان مردم قضاوت و فیصله می شود (جریان) خونها است.
24 - عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ عَنْ النَّبِیُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ قَالَ : «أَوَّلُ مَا یُقْضَى بَیْنَ النَّاسِ فِی الدِّمَاءِ »
ترجمه : از عبد الله بن مسعود رضی الله عنه روایت است که پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم فرمودند: اولین چیزی (که از حقوق الناس در قیامت) در میان مردم قضاوت و فیصله می شود (جریان) خونها است.
تحقیق : این حدیث صحیح است ودرصحیح بخاری و صحیح مسلم نیز روایت شده است.
ـــــــــــــــــــــــــ
باب أول من رمى بسهم فی سبیل الله
بحث : اولین کسی که در راه الله (و جهاد به سوی دشمن) تیز اندازی نمود.
25 - عن جابر بن سمرة ، قال : « أول من رمى بسهم فی سبیل الله سعد بن أبی وقاص »
ترجمه : جابر بن سمره رضی الله عنه فرمودند: اولین کسی که در راه الله (و جهاد؛ به سوی دشمن) تیز اندازی نموده سعد بن ابی وقاص (رضی الله عنه) می باشند.
تحقیق : این اثر موقوف صحیح است و در صحیح بخاری ، سنن ابی داود و مسند احمد همین مطلب ازابوعثمان نهدی رحمه الله روایت شده است.
باب : أول ما خلق الله القلم
بحث: اولین چیزی که الله آفریده قلم است.
حدیث (1) عن ابن عباس رضی الله عنهما قال : قال رسول الله صلى الله علیه وسلم : « أول ما خلق الله القلم فقال له : اجر . فقال : بم أجری ؟ فقال له : بما هو کائن إلى یوم القیامة »
ترجمه : ابن عباس رضی الله عنهما روایت است که پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم فرمودند: اولین چیزی که الله آفریدند قلم بود (بعد از آفریدن ،الله) به آن گفتند: جاری شو(وبنویس) (قلم) گفت: به چه جاری شوم (وچه بنویسم) (الله) برایش گفت: در باره هرآن چیزی که تا روز قیامت خواهدآمد (بنویس).
تحقیق : این حدیث را استاد آلبانی صحیح قرار داده و در سلسله احادیث صحیحه تحت حدیث شمار ه 133 فرموده این حدیث را ابویعلی( 126 / 1 ) و بیهقی در " الأسماء و الصفات " ( ص 271 )روایت نموده اند.
ـــــــــــــــــــــــــــ
باب : أول ما خلق الله من الإنسان فرجه
بحث: اولین عضوی که الله از انسان آفریده است شرمگاه او است.
حدیث (2) عن عبد الله بن عمرو قال : « أول ما خلق الله من الإنسان فرجه فلما تم خلقه قیل له : لا تنزله إلا فی حله »
ترجمه : عبد الله بن عمرو رضی الله عنهما فرمودند: اولین (عضوی) را که الله از انسان آفرید شرمگاهش بود و چون خلقتش تکمیل شد بدو گفته شد: فرود نیا مگر در جای حلال و مجازش.
تحقیق: سند این حدیث ضعیف است زیرا در آن (لیث بن ابی سلیم) وجود دارد که ضعیف می باشد.
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
باب أن أول من جحد آدم علیه السلام
بحث: همانا اولین کسی که (جریانی را) انکار نمود آدم علیه السلام بود.
حدیث (3) عن ابن عباس رضی الله عنهما قال : قال رسول الله صلى الله علیه وسلم : « أول من جحد آدم فجحدت ذریته »
ترجمه : ازابن عباس رضی الله عنهما روایت است که رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم فرمودند: اولین کسی که انکار نمود آدم بود (سپس) فرزندانش انکار نمودند.
تحقیق : این حدیث صحیح است و استاد آلبانی رحمه آن را صحیح قرار داده قسمت اول آن (أول من جحد آدم) را در کتاب ظلال صحیح قرارداده وفرمودند: که این حدیث را امام احمد (در مسند) و ابن سعد در طبقات ذکر نموده اند.
و اما قسمت (فجحدت ذریته) دوم با قسمت اول وبدون ذکر اولیت در سنن ترمذی از ابوهریره رضی الله عنه روایت شده و استاد آلبانی رحمه الله در آنجا صحیح قرار داده است.
ـــــــــــــــــــــــــــ
باب أنا أول من تنشق عنه الأرض یوم القیامة
بحث: من اولین کسی هستم که (در) روز قیامت زمین از آن شگافته (وازقبر بیرون می آید)
حدیث (4) عن ابن عباس قال : قال رسول الله صلى الله علیه وسلم : « أنا أول من تنشق عنه الأرض یوم القیامة »
ترجمه : ازابن عباس رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم فرمودند: من اولین کسی هستم که روز قیامت زمین از او شگافته شده (وازقبر بیرون می آیم).
تحقیق : این حدیث را آلبانی رحمه الله از ابوسعید خدری رضی الله عنه در ترمذی صحیح قرار داده و امام ترمذی فرمودند: که از ابن عباس رضی الله عنه نیز روایت شده است.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
باب أنا أول من یقرع باب الجنة
بحث: من اولین کسی هستم که درب بهشت را (برای بازشدن) می کوبم (ودرمی زنم).
حدیث (5) عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِکٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ أَنَا أَوَّلُ مَنْ یَقْرَعُ بَابَ الْجَنَّةِ.
ترجمه : ازانس رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم فرمودند: من اولین کسی هستم که بر درب بهشت می کوبم (و درب می زنم تا درب را برای رفتن بهشتیان به بهشت باز کنند)
تحقیق : (این روایت صحیح است و در صحیح مسلم نیز روایت شده است)
ـــــــــــــــــــــــــــــــ
باب أنا أول شافع وأول مشفع
بحث : من اولین شفاعت کننده و اولین کسی هستم که شفاعتش (در حضور الله) پذیرفته می شود.
حدیث (6) عن أَبی هُرَیْرَةَ رضی الله عنه قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ: « أَنَا أَوَّل شَافِعٍ وَأَوَّلُ مُشَفَّعٍ »
ترجمه : ازابوهریره رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم فرمودند: من اولین شفاعت کننده و اولین کسی هستم که شفاعتش (به نزد الله) پذیرفته می شود.
تحقیق : این حدیث را آلبانی صحیح قرار داده و در سنن ابی داود و صحیح مسلم نیزروایت شده است و قسمت اول آن در بخاری از ابی سعید خدری رضی الله عنه و قسمت آخر آن در مسلم از ابوهریره رضی الله عنه نیز روایت شده است)
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
باب أنا أول شافع وأول مشفع یوم القیامة
بحث: من اولین شفاعت کننده و اولین کسی هستم که در روز قیلمت شفاعتش پذیرفته می شود.
حدیث (7) عن جابر بن عبد الله قال : قال رسول الله صلى الله علیه وسلم : « أنا أول شافع وأول مشفع یوم القیامة »
ترجمه : ازجابر بن عبد الله رضی الله عنهما روایت است که رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم فرمودند: من اولین شفاعت کننده ام و(اولین کسی) هستم که شفاعتش (از جانب الله) پذیرفته می شود.
تحقیق : این حدیث صحیح است و در سنن دارمی نیز روایت شده و مطالب مذکور در این حدیث از صحابه های متعددی روایت شده است.
ـــــــــــــــــــــــــ
باب أول الأمم یدخل الجنة
بحث : اولین (امتی که از امت ها) وارد بهشت می شود.
حدیث (8) عن ابن عباس ، وجابر بن عبد الله ، قالا : إن جبریل - علیه السلام - قال للنبی صلى الله علیه وسلم : « أول الأمم یدخل الجنة أمتک »
ترجمه :ابن عباس و جابر بن عبد الله رضی الله عنهم می فرمایند همانا حبرئیل علیه السلام به پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم فرمودند: اولین (امتی که از امت ها) وارد بهشت می شوند؛ امت تو هست.
تحقیق: در باره سند این حدیث باید تحقیق صورت گیرد.
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــ
باب أول من یکسى یوم القیامة
بحث : اولین کسی که روز قیامت (لباس) پوشانده می شود.
حدیث (9) عن ابن عباس عن النبی صلى الله علیه وسلم قال : « أول من یکسى یوم القیامة خلیل الله إبراهیم علیه السلام »
ترجمه : از ابن عباس رضی الله عنه روایت است که پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم فرمودند: همانا اولین کسی که در روز قیامت (لباس) پوشاند می شود دوست الله (متعال) ابراهیم (علیه السلام) می باشد.
تحقیق: این حدیث صحیح است و در صحیح بخاری ، سنن ترمذی، سنن نسائی، مسند احمد نیز روایت شده است.
ــــــــــــــــــــــــــــ
باب أول من أضاف الضیفان
بحث : اولین کسی که از مهمانها پذیرائی نموده است.
حدیث (10) عن أبی هریرة رضی الله عنه قال : قال رسول الله صلى الله علیه وسلم : « أول من أضاف الأضیاف إبراهیم علیه السلام »
ترجمه از ابوهریره رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم فرمودند: همانا اولین کسی که از مهمانها پذیرائی نمود ابراهیم علیه السلام بوده است.
تحقیق: این حدیث آلبانی رحمه الله درصحیح الجامع الصغیر حسن قرار داده است.
ـــــــــــــــــــــــــــــ
باب أول من اختتن
بحث : اولین کسی که (خودش) ختنه نموده است
حدیث (11) عن أبی هریرة قال : قال رسول الله صلى الله علیه وسلم : « أول من اختتن إبراهیم وقد أتت علیه مائة وعشرون سنة واختتن بالقدوم » . القدوم : موضع بالشام .
ترجمه: از ابوهریره رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم فرمودند: اولین کسی که خود را ختنه نموده ابرهیم (علیه السلام) بوده است که در سن یکصد و بیست سالگی (خویش را) در منطقه قدوم شام ختنه نموده است.
تحقیق : این حدیث را آلبانی در سلسله احادیث ضعیفه ، ضعیف قرار داده است اما این حدیث بطور صحیح در صحیح بخاری این گونه روایت شده است : عَنْ أَبِی هُرَیْرَةَ رَضِیَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ اخْتَتَنَ إِبْرَاهِیمُ عَلَیْهِ السَّلَام وَهُوَ ابْنُ ثَمَانِینَ سَنَةً بِالْقَدُّومِ .
یعنی : از ابوهریره رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم فرمودند: ابرهیم علیه السلام خو درا در سن هشتاد سالگی در منطقه قدوم (شام) ختنه نمودند.
ودر سلسله احادیث صحیحه آمده که ابن عساکر( 2 / 167 / 1 ) از ابوهریره بصورت مرفوع این گونه روایت نموده است : کان أول من ضیف الضیف إبراهیم ، و هو أول من اختتن على رأس ثمانین سنة واختتن بالقدوم " .
یعنی : یعنی اولین کسی که از مهمان پذیرائی نمود ابراهیم (علیه السلام) بوده و ایشان اولین کسی بودند که خودشان را در سن هشتاد سالگی ختنه نمودند و در منطقه قدوم (شام) خودشان را ختنه نمودند.
خلاصه این که آنچه دراین حدیثی که ابن ابی عاصم روایت نموده ایراد دارد جریان سن ابراهیم علیه السلام در زمان ختنه نمودن است که درست این است که در آن زمان هشتاد سال عمر داشتند و اما بقیه روایت ابن ابی عاصم صحیح است یعنی اولین فردی که خودش را ختنه نموده ابراهیم علیه السلام بوده است .
ــــــــــــــــــــــ
باب أول من صنعت له النورة
بحث : اولین کسی که برایش واجبی ساخته و درست شد.
حدیث (12) عن أبی موسى رضی الله عنه قال : قال رسول الله صلى الله علیه وسلم : « أول من صنعت له النورة ودخل الحمام سلیمان بن داود - علیهما السلام - فلما دخل ووجد حره قال : أوه من عذاب الله عز وجل أوه أوه من قبل أن لا ینفع أوه »
ترجمه : ابوموسی رضی الله عنه می فرماید که رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم فرمودند: اولین کسی که برایش واجبی ساخته و درست شد وحمام ها ساخته شد سلیمان بن داود (علیهما السلام) بودند وچون ایشان داخل حمام رفتند وگرما و حرارت آنجا را احساس نمودند گفتند : آه از عذاب الله عزوجل چقدر سخت است آری (باید) (از سختی عذاب الله) آه آه گفت پیش از اینکه آه گفتن فایده ای نداشته باشد.
تحقیق : این حدیث را استاد آلبانی رحمه الله در سلسله احادیث ضعیفه و موضوعه بسیار ضعیف قرار داده اند زیرا در سند آن (إسماعیل بن عبد الرحمن الأودی) وجود دارد و ایشان بسیار ضعیف اند.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
باب أول الأنبیاء علیهم السلام
بحث: اولین پیامبران علیهم السلام
حدیث (13) عن أبی ذر الغفاری رضی الله عنه قال : قال رسول الله صلى الله علیه وسلم : « أول الأنبیاء آدم وآخرهم محمد صلى الله علیه وسلم وعلیهم أجمعین »
ترجمه : از ابوذررضی الله عنه روایت است که رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم اولین پیامبران (آدم) و آخرین شان (محمد) است که بر همه آنان رحمت و سلامتی از جانب الله عنایت گردد.
تحقیق: این حدیث را آلبانی رحمه الله در تخریج مشکاة المصابیح صحیح دانسته و این حدیث بطور مفصل تر و طولانی تری در مسند احمد روایت شده است.ناگفته نماند که درآنجا جمله (وآخرهم محمد) نیست.
حدیث (151) عن لَیْلَى بِنْتَ قَانِفٍ الثَّقَفِیَّةَ قَالَتْ کُنْتُ فِیمَنْ غَسَّلَ بِنْتَ النبی صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ أُمَّ کُلْثُومٍ عِنْدَ وَفَاتِهَا فَکَانَ أَوَّلُ مَا أَعْطَانَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ الْحِقو.
ترجمه : لیلی دختر قانف ثقفی رضی الله عنها می فرمایند : من از کسانی بودم که دختر پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم ام گلثوم را بعد از وفاتش شستم و غسل دادم اولین چیزی که رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم (برای کفن دخترشان به دست ما) دادند ازارشان بود.
تحقیق : این حدیث ضعیف است و در سنن ابی داود و مسند احمد مفصل تر از اینجا روایت شده و استاد آلبانی رحمه الله در اراوء الغلیل این حدیث را تضعیف نموده و گفته که در سند این حدیث (نوح ابن حکیم الثقفی) وجود دارد که مجهول است.
ــــــــــــــــــــــــــــ
حدیث (152)عن أبی بن کعب ، فی قوله وإذ أخذنا من النبیین میثاقهم ومنک ومن نوح (1) فقال رسول الله صلى الله علیه وسلم : « أنا أولهم ، ثم نوح ، ثم الأول فالأول »
ترجمه : ابی بن کعب رضی الله عنه در تفسیر این آیه قرآن (وإذ أخذنا من النبیین میثاقهم ومنک ومن نوح) روایت است که رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم فرمودند: من اولین آنان بودم (که از من عهد و پیمان گرفته شد و) سپس از نوح و سپس به ترتیب یکی بعد از دیگری (تا از همه عهد و پیمان گرفته شد).
تحقیق : این حدیث را استاد آلبانی رحمه الله در (ظلال الجنة) حسن قرار داده ولی در آنجا چنین آمده (أولهم نوح ثم الأول فالأول).
ـــــــــــــــــــــــ
حدیث (153)عن أبی هریرة ، عن رسول الله صلى الله علیه وسلم قال : « أول ما یسأل عنه العبد یوم القیامة أن یقال له:ألم أصح جسمک وأروک من الماء البارد »
ترجمه : ازابوهریره رضی الله عنه روایت است که پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم فرمودند: همانا اولین چیزی که (از نعمات) ازبنده در قیامت در باره آن سؤال می شود (این است که از جانب الله به او) گفته می شود: آیا(در دنیا) جسمت را سالم نگرداندم و آیا ترا از آب سرد سیراب نگرداندم.
تحقیق : این حدیث در سنن ترمذی نیز روایت شده و آلبانی رحمه الله نیز آن را صحیح قرار داده است.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
حدیث (154) عن عمران بن حصین قال : کنت عند النبی صلى الله علیه وسلم فأتاه أناس من الیمن فقال : « اقبلوا البشرى ، ولا تقولوا کما قالت بنو تمیم » فقالوا : قد قبلنا ، فأخبرنا عن أول هذا الأمر قال : « کان الله ولم یکن شیء غیره وکان عرشه على الماء ».
ترجمه :عمرا بن حصین می فرماید: من نزد پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم بود که افرادی از یمن به نزد ایشان آمدند (پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم خطاب به آنان) فرمودند: بشارت را بپذیرید و همانند اینکه بنو تمیم گفتند(و بشارت را نپذیرفتند) نگویید. (یمنی ها) گفتند که ما (بشارت شما) پذیرفتیم برای ما از ابتداء جریان (و خلقت) بگو (پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم) فرمودند: الله بود و هیچ چیز غیر از الله نبود و عرش الله بر آب بود.
تحقیق : این حدیث صحیح است و در صحیح بخاری از اینجا مفصل تر روایت شده نا گفته نماند که درسنن ترمذی و مسند احمد نیز روایت شده است.
ــــــــــــــــــــــــــ
حدیث (155) عن عدی بن حاتم قال : قال رسول الله صلى الله علیه وسلم : « وتوشک الظعینة أن تخرج حتى تأتی البیت بغیر جوار وأوشک أن یفتح علیکم کنوز کسرى » قلت : کنوز کسرى بن هرمز ؟ قال : « کسرى بن هرمز ، وأوشک أن یخرج الرجل صدقة ماله فلا یجد من یقبلها منه » قال عدی : فقد رأیت الظعینة تخرج من الحیرة حتى تأتی البیت بغیر جوار وکنت فی أول خیل أغارت على کنوز کسرى ، وایم الله لتکونن الثالثة ، قول رسول الله صلى الله علیه وسلم حق.
ترجمه:ازعدی بن حاتم رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم فرمودند : عنقریب زمانی فراخواهد رسید که زنی بدون هیچ پناه دهنده ای از (خانه خویش ) بیرون شده و به خانه کعبه می آید و عنقریب که بر شما گنج های کسری (پادشاه ایران) فتح خواهد شد (عدی می گوید) من گفتم: گنج های کسرى بن هرمز ؟ (پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم) فرمودند: (بله) کسرى بن هرمز ، وعنقریب زمانی فرا خواهد رسید که فردی صدقه مالش را بیرون نموده و کسی را نیابد که آن راقبول نماید . عدی می گوید: من زن مسافری را دیدم که بدون پناهندگی از حیره بیرون شده وبه خانه کعبه می آیدو من در اولین لشکری بودم که بر گنج های کسری حمله نمودند، و سوگند به الله که سومی (این که صاحب مال کسی را نیابد که صدقه اش را قبول کند ) نیز اتفاق خواهد افتاد، (زیرا) گفته رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم حق است .
تحقیق: این حدیث صحیح است و در صحیح بخاری و مسند احمد مفصل تر از اینجا روایت شده است.
ـــــــــــــــــــــــــــ
حدیث (156) عن عدی بن حاتم قال : جاءت خیل رسول الله صلى الله علیه وسلم أو رسل رسول الله صلى الله علیه وسلم فأخذوا عمتی وناسا فلما أتوا بهم النبی صلى الله علیه وسلم وصفوا له قالت : فقلت : یا رسول الله نأى الوافد وانقطع الولد وأنا عجوز کبیرة وما لی من خدمة فمن علی من الله علیک قال : « ومن وافدک ؟ » قالت : عدی بن حاتم قال : « الذی فر من الله ورسوله ؟ » قالت : فمن علی ، فلما رجع ورجل إلى جنبه یرى أنه علی قال : سلیه حملانا قالت : فسألته فأمر بها قال : فأتتنی فقلت : لقد فعل فعلة لو کان أبوک ما فعلها قالت : ائته راغبا أو راهبا ، فقد أتاه فلان فأصاب منه ، وأتاه فلان فأصاب منه ، قال : فأتیته فإذا عنده امرأة وصبیان أو صبی فذکر قربهم من النبی صلى الله علیه وسلم ، فعرفت أنه لیس ملک کسرى ولا قیصر ، فقال لی : « یا عدی بن حاتم ، ما أفرک ؟ أن یقال : لا إله إلا الله ، فهل من إله إلا الله ؟ ما أفرک أن یقال الله أکبر ، فهل من شیء أکبر من الله ؟ » فأسلمت فرأیت وجهه استبشر وقال : « إن المغضوب علیهم الیهود والضالین النصارى »
ترجمه: عدی بن حاتم رضی الله عنه می فرماید لشکررسول الله صلی الله علیه و آله وسلم و یا نمایندگان لشکررسول الله صلی الله علیه و آله وسلم آمدند و عمه مرا با چندی از مردم (محله ما) دستگیر نمودند (و با خود بردند) و چون آنها را به نزد پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم آوردند و جریان را برایشان بیان نمودند (عمه ام می گوید که من) گفتم : نماینده دور است و بچه ندارم و من یک پیر زن مسن هستم و خادمی هم ندارم بر من احسان نما (و آزادم کن) الله بر تو احسان نماید (پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم) گفتند: نماینده تو کیست؟ (عمه ام) گفت: عدی بن حاتم است . (پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم) گفتند: همانی که از الله و رسولش فرار نموده است؟ (عمه ام ) گفت: پس بر من احسان نمود (و مرا آزاد کرد)، چون دوباره برگشته و آمدند مردی در پهلویشان بود فکر می کنم که علی بن ابی طالب بود آن مرد گفت: از (رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم) در خواست سواری بکن (تا برایت یک سوای بدهد (عمه ام می گوید) من از ایشان در خواست (سواری) نمودم و ایشان به من دستور دادند تا به من سواری بدهند (عدی) می گوید (عمه ام) بنزد من آمد و گفت: (پیامبر کاری کرد) که اگر پدر تو هم بودی نمی کرد (عمه ام به من) گفت: با امید و یا ترس به نزدش بروزیرا فلانی بنزدش آمد وسود مند بر گشت ، وفلانی بنزدش آمد وسود مند بر گشت (عدی) می گوید: من بنزد رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم آمدم و در حالی که در آن لحظه زنی با چند کودک و یا یک کودک بنزد ایشان بودند (روای می گوید عدی گفت:) آنان با پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم نزدیک نشسته بودند (عدی می گوید وقتی من این حالت را دیدم) فهمیدم که (پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم) همانند کسری(پادشاه ایران) و قیصر (پادشاه روم) نیست ،(پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم) به من گفت: ای عدی چه چیز باعث فرار از این شده ؟ که لا إله إلا الله بگویی آیا معبود برحقی غیر از الله وجود دارد ؟ چه باعث فرار تو شده از این که الله أکبربگوئی آیا چیزی هم از الله بزرگ تر وجود دارد؟ (آن وقت بود) که من مسلمان شدم (بعد از اسلام) شادی و مسرت را در چهره ایشان مشاهده نمودم (رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم) فرمودند: همانا مراد از مغضوب علیهم (که در سوره فاتحه آمده) یهود و مراد از والضالین؛ نصارى اند.
تحقیق : در باره سند این حدیث باید تحقیق صورت گیرد.
ــــــــــــــــــــــــــــ
حدیث (157)عن بریدة قال : قال رسول الله صلى الله علیه وسلم : « فأول من یکسى بعد النبیین والشهداء بلال وصالح المؤمنین ».
ترجمه : ازبریده رضی الله عنه روایت که رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم فرمودند: اولین کسانی که (در قیامت) بعد از پیامبران و شهداء لباس پوشانده می شوند بلال (حبشی رضی الله عنه) و مسلمانان نیک کردار می باشند.
تحقیق : استاد آلبانی رحمه الله این حدیث را در سلسله احادیث ضعیفه و موضوعه با اندک تغییر ذکر نموده و گفته اند که این حدیث موضوع (و دروغین) است زیرا در سند آن محمد بن الفضل بن عطیة وجود دارد و ایشان کذاب اند.
ـــــــــــــــــــــــــــــ
حدیث (158)عن أسماء بنت أبی بکر ، قالت : إن أول شیء دخل بطنه ریق رسول الله صلى الله علیه وسلم ، ترید عبد الله بن الزبیر.
ترجمه : اسماء دختر ابوبکر صدیق رضی الله عنهما می فرمایند اولین چیزی که در شکم عبد الله بن زبیر(رضی الله عنهما) داخل شد آب دهان رسول الله صلی الله علیه وآله وسلم بود.
تحقیق: این حدیث صحیح است و در صحیح بخاری و صحیح مسلم و مسند احمد نیز روایت شده است.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
حدیث (159)عن أسماء بنت أبی بکر ، قالت : کان أول مولود ولد بالمدینة مقدم النبی صلى الله علیه وسلم المدینة تعنی عبد الله بن الزبیر.
ترجمه : اسماء دختر ابوبکر صدیق رضی الله عنهما می فرمایند اولین نوزادی که بعد از هجرت پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم به مدینه (منوره) در (شهر) مدینه (منوره) متولد شد عبد الله بن زبیر(رضی الله عنهما) بود.
تحقیق: این حدیث صحیح است و در صحیح بخاری و صحیح مسلم و مسند احمد نیز روایت شده است.
ـــــــــــــــــــــــــــــــ
حدیث (160)عن ابن عباس قال : ألا أخبرکم بإسلام أبی ذر ؟ قالوا : بلى قال : قال أبو ذر فذکر القصة قال : فکان هذا أول إسلام أبی ذر.
ترجمه :ابن عباس رضی الله عنه فرمودند:آیا شما را از اسلام ابوذر(غفاری رضی الله عنه) خبر دار نکنم؟ (افراد حاضر در آنجا) فرمودند: که آری (ما را خبر دار نمایید) (ایشان) جریان و داستان (اسلام) ابوذر(غفاری رضی الله عنه را کاملا) ذکر نمودند (وسپس) فرمودند: این بود ابتداء اسلام ابوذر (غفاری رضی الله عنه).
تحقیق : این حدیث صحیح است و در صحیح بخاری بسیار مفصل تر از اینجا روایت شده است.
ــــــــــــــــــــــــــ
حدیث (161) عن أبی ذَرٍّ (رَضِیَ اللَّهُ عَنْهُ) قَالَ قُلْتُ یَا رَسُولَ اللَّهِ أَیُّ مَسْجِدٍ وُضِعَ فِی الْأَرْضِ أَوَّل؟ قَالَ الْمَسْجِدُ الْحَرَامُ قُلْتُ ثُمَّ أَیٌّ قَالَ الْمَسْجِدُ الْأَقْصَى یعنی بیت المقدس قَالَ قُلْتُ کَمْ کَانَ بَیْنَهُمَا قَالَ أَرْبَعُونَ سَنَةً .
ترجمه : ابوذر (غفاری) رضی الله عنه می فرمایند: من گفتم ای رسول الله (صلی الله علیه و اله وسلم) برزمین کدام مسجد اول ساخته شده است؟ ایشان فرمودند (مسجد الحرام) من (دوباره) گفتم: سپس کدام (مسجد) ؟ ایشان فرمودند: مسجد الاقصی یعنی بیت المقدس (ابوذر) می گوید: من گفتم: فاصله زمانی در میان (ساخت) این دو (مسجد) چقدر بوده است؟ ایشان فرمودند: چهل سال.
تحقیق : این حدیث صحیح است و در صحیح بخاری، صحیح مسلم، سنن نسائی، سنن ابن ماجه و مسند احمد با اندک اضافی نیز روایت شده است.
ـــــــــــــــــــــــــــــ
حدیث (162)عن أبی هریرة قال : قال رسول الله صلى الله علیه وسلم : « تَعَلَّمُوا الْفَرَائِضَ وَعَلِّمُوه وهو نِصْفُ الْعِلْمِ وَهُوَ یُنْسَى وَهُوَ أَوَّلُ شَیْءٍ یُنْزَعُ مِنْ أُمَّتِی».
ترجمه : از ابوهریره رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم فرمودند: علم میراث را یاد بگیرید و آن را به دیگران( نیز) یاد بدهید زیرا علم میراث نصف کل علم است و این علم (زود) فراموش می شود و اولین (نوع)علمی است که از میان امت من کشیده (و بر داشته می شود).
تحقیق : این حدیث را استاد آلبانی رحمه الله ضعیف قرار داده است زیرا در سند آن حفص بن عمر و ایشان در روایت حدیث قوی نیستند و ضعیف اند. ناگفته نماند که این حدیث در سنن ابن ماجه نیز روایت شده است.
ـــــــــــــــــــــــ
حدیث (163) عن أبی هریرة قال : قال رسول الله صلى الله علیه وسلم : « عرضت علی النار فرأیت فیها عمرو بن لحی بن قمعة بن خندف أخا بنی عمرو وهو یجر قصبه فی النار وهو أول من غیر عهد إبراهیم وسیب السیب »
ترجمه : ازابوهریره رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم فرمودند: آتش (دوزخ) برمن پیش شد من در آن عمروبن لحی بن قمعه بن خندف برادر بنی عمرو را در حالی دیدم که رودهایش از شکمش بیرون ریخته و به دنبالش می کشاند و او اولین کسی بود که دین ابراهیمی را تغییر داده و حیوانات را برای بتان نذر و رها می نمود.
تحقیق : این حدیث صحیح است و در صحیح بخاری و صحیح مسلم و مسند احمد نیز روایت شده است.
ـــــــــــــــــــــــ
حدیث (164) عن عبد الله ، أن النبی صلى الله علیه وسلم سئل عن المقام المحمود فقال : « إذا جیء بکم حفاة عراة غرلا یکون أول من یکسى إبراهیم ، یقول : اکسوا خلیلی »
ترجمه : عبد الله (بن مسعود رضی الله عنه) می گوید از پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم در باره مقام محمود پرسیده شد (که مراد از مقام محمود چیست؟) ایشان فرمودند: هنگامی که (در قیامت) شما پا برهنه ،لخت و بدون ختنه آورده شوید اولین نفری که لباس پوشانده می شود ابراهیم است (الله) می گوید: دوست دلی مرا (لباس) بپوشانید.
تحقیق : استاد آلبانی رحمه الله این حدیث را در سلسله احادیث ضعیفه و موضوعه ذکر نموده و گفته که این حدیث ضعیف است و در سندش أبو الیقظان عثمان بن عمیر وجود دار و ایشان را دارقطنی ، حافظ ابن حجر و بسیاری دیگر از علماء ضعیف قرار داده اند.
ــــــــــــــــــــــــــــــــ
حدیث (165)عن الحکم بن عمیر الثمالی ، وکان من أصحاب النبی صلى الله علیه وسلم عن النبی صلى الله علیه وسلم قال : « الأمانة أول شیء یرفع »
ترجمه : ازحکم بن عمیر ثمالی رضی الله عنه که از اصحاب پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم بودند روایت است که پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم فرمودند: امانت (داری) اولین چیزی است (که از میان امت من) بر داشته می شود.
تحقیق : سند این حدیث ضعیف است زیرا در آن (بقیه بن ولید) مدلّس وجود دارد و این روایت را به صورت عنعنه روایت نموده است.
ــــــــــــــــــــــــ
حدیث (166)عن انس بن مالک قال : قال رسول الله صلى الله علیه وسلم : « الرُّؤْیَا لِأَوَّلِ عَابِرٍ».
ترجمه : از انس بن مالک رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم فرمودند: خواب برای اولین تعبیر کننده است (یعنی خواب برابر با اولین تعبیر بوقوع می پیوندد).
تحقیق : این حدیث را استاد آلبانی رحمه الله ضعیف قرار داده و درسنن ابن ماجه نیز روایت شده نا گفته نماند که علت ضعف این حدیث؛ این است که در سند آن (یزید الرقاشی) وجود دارد و ایشان ضعیف هستند.
ـــــــــــــــــــــــ
حدیث (167)عن أبی سعید قال : أعوزنا مرة حتى لم نجد شیئا فقالت لی امرأتی : لو أتیت رسول الله صلى الله علیه وسلم فسألته ، فکان أول ما واجهنی به أن قال : « مَنْ یَسْتَعْفِفْ یُعِفَّهُ اللَّهُ »
ترجمه ابوسعید رضی الله عنه می فرمایند: یک باری ما در مدینه (نیازمند ) و محتاج شدیم و چیزی (برای خوردن) نداشتیم زنم به من گفت: اگر به نزد رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم بروی واز ایشان (برای ما چیزی) درخواست کنی (خوب است) (ابوسعید می فرماید که به نزد رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم رفتم ) اولین چیزی که در این جلسه از ایشان شنیدم این بود که فرمودند: هر کس پاک دامنی اختیار کند (یعنی از کسی مال و چیزی نخواهد) الله او را پاک می گرداند.
تحقیق : این حدیث صحیح است و در صحیح بخاری و صحیح مسلم برخی دیگر از کتب حدیثی با اندک تغییر در اول حدیث و اضافی در آخر آن روایت شده است.
ــــــــــــــــــــــ
حدیث (168)عن أبی ذر ، قلت : یا رسول الله ، أی النبیین أول ؟ قال : آدم.
ترجمه : ابوذر (غفاری رضی الله عنه) می فرمایند: من از رسول الله صلی الله علیه وآله وسلم پرسیدم اولین پیامبران چه کسی بودند؟ ایشان فرمودند: آدم (علیه السلام) بودند.
تحقیق : این حدیث را آلبانی رحمه الله صحیح دانسته و این حدیث بطور مفصل تر و طولانی تری در مسند احمد روایت شده است.
ــــــــــــــــــــــــــــ
حدیث (169)عن حذیفة قال : أما ترضون أن نکون سید الناس یوم القیامة وأول من تنشق عنه الأرض ؟ أعلى الله یغضبون ورسوله ، فإنی سمعت رسول الله صلى الله علیه وسلم یقوله.
ترجمه : حذیفه رضی الله عنه فرمودند: آیا راضی نیستید که ما (امت محمدی) سرادران مردم در روز قیامت باشیم و اولین کسانی باشیم که زمین از آنها شگافته (و از قبرها بیرون می آیند) ؟ آیا بر الله و رسولش خشم می کنید، همانا من از رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم شنیدم که این چنین می فرمایند.
تحقیق :باید در باره سند این حدیث تحقیق صورت گیرد .
ـــــــــــــــــــــــــــ
حدیث (170)عن هنیدة الخزاعی قال : « أول رأس أهدی فی الإسلام رأس عمرو بن الحمق أهدی إلى معاویة بالشام »
ترجمه : هنیده خزاعی رحمه الله فرموده اند: اولین سری که در اسلام (به کسی ) هدیه شد سر (عمروبن الحمق) بود که به معاویه (رضی الله عنه) در شام هدیه شد.
تحقیق : سند این حدیث ضعیف است زیرا در آن (شریک) کثیر الغط یعنی کسی که دچار اشتباهات زیادی در روایات می شود وجود دارد همانگونه که در آن (ابواسحاق) مدلس وجود دارد که این روایت را نیز بصورت عنعنه روایت نموده است.
ـــــــــــــــــــــــــــــ
حدیث (171)عن أبی ذر قال : کنت أول من حیا رسول الله صلى الله علیه وسلم بتحیة الإسلام فقال لی : « وعلیک ورحمة الله »
ترجمه : ابوذر(غفاری) رضی الله عنه می فرماید: من اولین نفری بودم که بر(رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم ) سلام اسلامی نمودم (یعنی السلام علیکم گفتم) و ایشان (جواب داده) و به من گفتند (وعلیک ورحمة الله)
تحقیق: این حدیث صحیح است و در صحیح مسلم بسیار مفصل تر از اینجا روایت شده است.
ـــــــــــــــــــــــــــــــــ
حدیث (172)عن سلمان قال : قال رسول الله صلى الله علیه وسلم : « لا تکن أول من یدخل السوق »
ترجمه : سلمان (فارسی رضی الله عنه) فرمودند: رسول الله صلی الله علیه وآله وسلم فرمودند: تو اولین فردی که وارد بازار می شود نباش.
تحقیق : در باره سند این حدیث باید تحقیق صورت گیرد.
ـــــــــــــــــــــــــــ
حدیث (173) عن عائشة ، قالت : کان نبی الله صلى الله علیه وسلم لا یرى التصلیب أو الصلیب فی شیء إلا قضبه قالت : وأول من صنعها رجل بالحبشة.
ترجمه : عایشه رضی الله عنه فرمودند: پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم بودن که صلیبی بر چیزی نمی دیدند مگر اینکه آن را می بریدند و دور می کردند(عایشه) می فرمایند: اولین کسی که صلیب را ساخت مردی از حبشه (اتیوپی) بود.
تحقیق : این حدیث را استاد آلبانی صحیح قرارداده و در سنن ابی داود و مسند احمد نیز روایت شده است. و اما تکه آخر این روایت (وأول من صنعها رجل بالحبشة) در این دو کتاب مذکور نیست.
ـــــــــــــــــــــــ
حدیث (174) عن عبد الله بن المغفل قال : أول من رأیت علیه خفین فی الإسلام المغیرة بن شعبة ، فأتانا عند رسول الله صلى الله علیه وسلم وعلیه خفان.
ترجمه : عبد الله بن مغفل رضی الله عنه می فرمایند: اولین کسی را که در اسلام دیدم دو موزه پوشیده مغیره بن شعبه (رضی الله عنه) بود اودر حالی به نزد رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم آمدند که ما هم آنجا بودیم و ایشان دو موزه پوشیده بودند.
تحقیق : استاد آلبانی در سلسله احادیث ضعیفه و موضوعه فرمودند: متن این روایت منکر و اسناد آن بسیار ضعیف است زیرا در سند آن (حسن بن واصل) وجود دارد و وی شخصی است که از راویان مورد اعتماد احادیث موضوعه روایت می کند.
ــــــــــــــــــــــ
حدیث (175) عن عبد الله بن مسعود قال : قال رسول الله صلى الله علیه وسلم فی قوله یوم تبدل الأرض غیر الأرض قال : « أرض بیضاء کأنها فضة لم یهراق فیها دم ولم یعمل فیها بخطیئة »
ترجمه : ازعبد الله بن مسعود رضی الله عنه که رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم در باره این گفته (الله متعال) «یوم تبدل الأرض غیر الأرض» (یعنی روزی که این زمین به زمین دیگری تبدیل می شود) فرمودند: (آن زمین دیگر) زمین سفیدی است همانند نقره که نه بر آن خونی ریخته شده و نه هم برآن گناه و معصیتی انجام گرفته است.
تحقیق : در باره سند این روایت باید تحقیق صورت گیرد.
ـــــــــــــــــــــــ
حدیث (176) عن عائشة ، أنها سألت رسول الله صلى الله علیه وسلم عن قوله : یوم تبدل الأرض غیر الأرض قال : « ذاک والناس على جسر جهنم »
ترجمه : عایشه رضی الله عنها فرمودند:من از رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم در باره این گفته (الله متعال) «یوم تبدل الأرض غیر الأرض» (یعنی روزی که این زمین به زمین دیگری تبدیل می شود) پرسیدم (که در آن روز مردم کجا هستند) ایشان فرمودند: در آن (روز) مردم بر پل (صراط) دوزخ هستند.
تحقیق :این حدیث صحیح است و در صحیح مسلم و سنن ترمذی و سنن ابن ماجه و مسند احمد نیز روایت شده است.
ـــــــــــــــــــــــــ
حدیث (177) عن عائشة ، أنها قالت لرسول الله صلى الله علیه وسلم : أرأیت قوله : والأرض جمیعا قبضته یوم القیامة والسموات مطویات بیمینه فأین الناس یومئذ ؟ قال : « على جسر جهنم »
ترجمه : ازعایشه رضی الله عنها روایت است که ایشان به رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم گفتند که در باره این گفته (الله متعال) « والأرض جمیعا قبضته یوم القیامة والسموات مطویات بیمینه » (زمین تمامی در مشت او است در روز قیامت و آسمانان با دست راست او پیچانده می شوند) به من توضیح دهید که مردم در آن روز کجا اند؟ ایشان فرمودند: در آن (روز) مردم بر پل (صراط) دوزخ هستند.
تحقیق : این حدیث در سنن ترمذی نیز روایت شده و استاد آلبانی رحمه الله نیز آن را صحیح دانسته اند.
ـــــــــــــــــــــــــــ
حدیث (178)عن عبد الله بن عباد بن جعفر أنه سمع النبی صلى الله علیه وسلم یقول : « أول من أشفع له من أمتی أهل المدینة وأهل مکة وأهل الطائف »
ترجمه : عبد الله بن عباد می فرماید که ایشان از پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم شنیدند که می فرمایند: اولین کسانی را که از امتم (در قیامت) شفاعت می کنم اهل مدینه ، اهل مکه و اهل طائف می باشند.
تحقیق : استاد آلبانی رحمه الله این حدیث را در سلسله احادیث ضعیف و موضوعه ضعیف قرار داده و گفته در سند این حدیث چندین راوی مجهول وجود دارد ( عبد الملک بن أبی زهیر بن عبد الرحمن الثقفی و حمزة بن عبد الله بن أبی تیماء و القاسم بن حمیر ) همه اینها مجهول اند.
ــــــــــــــــــــــ
حدیث (179) عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ (رَضِیَ اللَّهُ عَنْهُمَا) قَالَ أَوَّل قَسَامَةٍ کَانَتْ فِی الْجَاهِلِیَّةِ لَفِینَا بَنِی هَاشِمٍ.
ترجمه : ابن عباس می فرماید: اولین قسامه (یعنی: مقتولی که قاتلش مشخص نباشد و ازاولیاء مقتول پنجاه نفر قسم بخورند که فلانی قاتل این فرد ما است و اگر آنها قسم نخوردند از متهمان و مشکوکان پنجاه نفر را قسم دادن که آنها قاتل نیستند واز قاتل خبر ندارد ) در دوران جاهلیت در میان ما بنی هاشم اتفاق افتاده بود.
تحقیق : این حدیث صحیح است و در صحیح بخاری و سنن نسائی بسیار مفصل تر از اینجا روایت شده است.
ــــــــــــــــــــــــ
حدیث (180)عن علی بن أبی طالب قال : سمعت رسول الله صلى الله علیه وسلم یقول : « أول من یرد على الحوض أهل بیتی ومن أحبنی من أمتی »
ترجمه : ازعلی بن ابی طالب رضی الله عنه روایت است که ایشان فرمودند: من از رسول الله صلی الله علیه وآله وسلم شنیدم که می فرمایند: اولین کسانی که بر حوض (کوثر) من (برای نوشیدن آب) می آیند خاندان من و افرادی از امت من است که مرا دوست می دارند.
تحقیق : این حدیث موضوع (و دروغین) است واستاد آلبانی رحمه الله این مطلب را در کتاب (ظلال الجنة) ذکر نموده اند. ناگفته نماند که در سند این حدیث (السری بن إسماعیل) وجود دارد که متروک است.
ـــــــــــــــــــــ
حدیث (181)عن جابر بن عبد الله قال : أول خبر قدم المدینة من رسول الله صلى الله علیه وسلم أن امرأة یقال لها فطیمة کان لها رئی من الجن.
ترجمه : جابر بن عبد الله رضی الله عنهما فرمودند: اولین خبری که از آمدن رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم به مدینه رسید از جانب زنی بود که بدان فطیمه گفته می شد و با جنیات در ارتباط بود.
تحقیق : در باره سند این حدیث باید تحقیق صورت گیرد.
ــــــــــــــــــــــــــــــ
حدیث (182)عن علی بن الحسین قال : أول خبر قدم المدینة عن رسول الله صلى الله علیه وسلم امرأة من أهل یثرب تدعى فطیمة کان لها تابع من الجن .
ترجمه : علی بن حسین رضی الله عنهما فرمودند: اولین خبری که از (بعثت) رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم به مدینه رسید از جانب زنی از اهل یثرب بود که فطیمه صدا زده می شد و با جنیات در ارتباط بود.
تحقیق : گرچه ظاهر این قول سندش مرسل است ولی بازهم باید در باره سند این حدیث باید تحقیق بیشتری صورت گیرد.
ــــــــــــــــــــــــــــــ
حدیث (183)عن ثوبان ، عن رسول الله صلى الله علیه وسلم قال : « حوضی کما بین عدن وعمان ، وأول الناس علی ورودا فقراء المهاجرین »
ترجمه از ثوبان رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم فرمودند: مسافت (این گوشه تا گوشه دیگر) حوض (کوثر) من به اندازه فاصله عدن تا عمان است، واولین افرادی که (برای نوشیدن از این حوض ) بنزد من (خواهند آمد) فقیران مهاجرین اند.
تحقیق : استاد آلبانی رحمه الله در کتاب (ظلال الجنة) فرموده که این حدیث با شواهدش صحیح است .
ـــــــــــــــــــــــ
حدیث (184)عن أبی بکر الصدیق قال : قال رسول الله صلى الله علیه وسلم : « فأقول أی رب جعلتنی سید ولد آدم ولا فخر وأول من تنشق عنه الأرض ولا فخر »
ترجمه : از ابوبکر صدیق رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم فرمودند: پس من می گویم ای پروردگار تو مرا سردار فرزندان آدم (علیه السلام) قرار دادی و(بیان این مطلب برای) فخر نیست، و (من) اولین کسی هستم (که بعد از صور دوم) زمین از آن شگافته (و از قبربیرون می شوم) و(بیان این مطلب برای) فخر نیست.
تحقیق : این حدیث را استاد آلبانی رحمه الله در کتاب (ظلال الجنة) صحیح قرار داده اند.
ــــــــــــــــــــــــ
حدیث (185)عن ابن عباس ، أنه سئل عن لیلة الحصبة ، فقال : بدأها ربیعة الأول بکر وتغلب.
ترجمه : ازابن عباس رضی الله عنه در باره شب حصبه سؤال شد ایشان فرمودند: این را ربیعه اول (طائفه های) بکر و تغلب شروع نمودند.
تحقیق : سند این اثر ضعیف است زیرا در آن ابوالزبیر مدلس وجود دارد که روایت را بصورت عنعنه روایت نموده است.
ــــــــــــــــــــــــــــ
حدیث (186) عن جابر بن عبد الله ، قال : إن رسول الله صلى الله علیه وسلم أول ما غزا عسفان ثم رجع.
ترجمه : جابر بن عبدالله رضی الله عنهما فرمودند: همانا اولین بار رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم با (قبیله)عسفان جنگ و جهاد نمودند و سپس بر گشتند.
تحقیق : در سند این حدیث إبراهیم بن عقیل وإسماعیل بن عبد الکریم وجود دارد که هر دو صدوق اند و این روایت مخالف است با روایت صحیحی که در صحیح مسلم و مسند احمد از زیدبن ارقم رضی الله عنه روایت شده و در آن آمده که اولین غزوه رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم (ذَاتُ الْعُسَیْرِ یا الْعُشَیْرِ) بوده است.
ــــــــــــــــــــــــــــ
حدیث (187)عن ابن عباس قال : قال رسول الله صلى الله علیه وسلم : « أول من غیر دین إبراهیم عمرو بن لحی بن قمعة بن خندف أبو خزاعة »
ترجمه : ابن عباس رضی الله عنهما فرمودند: رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم فرمودند: اولین کسی که دین ابراهیمی را تغییر داد عمروبن لحی بن قمعه بن خندف پدر خزاعه بود.
تحقیق : این حدیث را استاد آلبانی رحمه الله در کتاب صحیح الجامع الصغیر) صحیح قرار داده اند.
ـــــــــــــــــــــــ
حدیث (188)عن أبی موسى قال : أول من قال : أما بعد داود النبی علیه السلام وهو فصل الخطاب.
ابوموس رضی الله عنه فرمودند: اولین کسی که (اما بعد) گفت داود پیامبرعلیه السلام بود واین کلمه فاصله ابتداء سخنرانی وادامه آن است.
تحقیق : در باره سند این اثر باید تحقیق شود.
ـــــــــــــــــــــــــــ
حدیث (189)عن عثمان بن عفان قال : قال رسول الله صلى الله علیه وسلم : « الأنصار أصحابی فی الدنیا وشیعتی فی الآخرة وأول من یدخل الجنة من أمتی »
ترجمه : از عثمان بن عفان رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم فرمودند: انصار(یعنی صحابه های اهل مدینه) یاران من در دنیا و گروه من در آخرت اند و(در روز قیامت) اولین افراد امت من اند که وارد بهشت می شوند.
تحقیق : استاد آلبانی رحمه الله درسلسله احادیث ضعیفه و موضوعه این حدیث را منکر دانسته و گفته که در سند آن (خفاف بن عرابة) وجود دارد که مجهول و(مجالد بن سعید) وجود دارد که ضعیف است.
ـــــــــــــــــــــــــــ
حدیث (190) عن أنس ، أن عبد الله بن سلام ، أتى النبی صلى الله علیه وسلم فقال : « إنی سائلک عن ثلاث قال : » سلنی « قال : ما أول أشراط الساعة ، وما أول ما یأکل منه أهل الجنة ؟ فقال : أما أول أشراط الساعة فنار تخرج من المشرق تحشر الناس إلى المغرب ، وأما أول ما یأکل منه أهل الجنة فزائدة کبد حوت ».
ترجمه : انس بن مالک رضی الله عنه می فرمایند: که عبد الله بن سلام به نزد پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم آمدند و گفتند : همانا من از شما در باره سه چیز می پرسم (پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم) فرمودند: بپرس (عبد الله) گفت: اولین (علامت بزرگ از) علامات قیامت چیست؟ و آن اولین (خوراکی که) اهل بهشت از آن می خورند کدام است؟ (پیامبرصلی الله علیه و آله وسلم) فرمودند: اما اولین (علامت بزرگ از) علامات قیامت آتشی است که از مشرق بیرون شده ومردم را به سمت مغرب می برد و اما اولین خوراکی که اهل بهشت خواهند خورد اضافی جگر ماهی خواهد بود.
تحقیق : این حدیث صحیح است ولی نا گفته نماند که در اینجا ناقص و مختصر روایت شده ولی همین حدیث در صحیح بخاری و مسند احمد مفصل تر ، کامل ترو دقیق تر از اینجا روایت شده است.
ــــــــــــــــــــــــــــ
حدیث (191) عن جبیر بن مطعم ، ذکر قراءة النبی صلى الله علیه وسلم بالطور قال : وکان أول ما سمعت من أمر الإسلام.
ترجمه : جبیر بن مطعم رضی الله عنه جریان تلاوت پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم (سوره) طور را مطرح نمود (و سپس) گفت: این اولین چیزی بود که من از جریان اسلام شنیدم .
تحقیق : این روایت صحیح است و در صحیح بخاری چنین آمده است(عَنْ جُبَیْرٍ قَالَ سَمِعْتُ النَّبِیَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ یَقْرَأُ فِی الْمَغْرِبِ بِالطُّورِ وَذَلِکَ أَوَّلَ مَا وَقَرَ الْإِیمَانُ فِی قَلْبِی) یعنی : جبیر(رضی الله عنه) فرمودند: من از پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم در نماز مغرب شنیدم که (سوره ) طور را تلاوت می کنند و این اولین چیزی از ایمان بود که در قلبم جا گرفت.
حدیث (106) عن عنترة ، أن عثمان بن عفان ، قال لمحمد بن أبی بکر : « أنشدک الله هل تعلم أن المسلمین جاعوا جوعا شدیدا فجئت بالأنطاع فبسطتها ثم صببت علیها الحوارى ثم جئت بالسمن والعسل فخلطته به فکان أول خبیص أکلوا فی الإسلام ؟ » قال : نعم.
ترجمه : عنتره رحمه الله می فرمایند عثمان بن عفان رضی الله عنه به محمد پسر ابوبکرگفت: ترا به الله سوگندمی دهم آیا می دانی که (در زمان رسول الله صلی الله علیه وآله وسلم) مسلمانان بسیار شدید گرسنه شده بودند من سفرهای پوستی را آورده پهن نمودم و بر آنها نان های که آردشان الک شده بود ریختم و سپس روغن و عسل آورده با هم مخلوط نمودم و این اولین حلوای بود که در اسلام خوردند؟ (محمد بن ابی بکر) گفت: بله.
تحقیق : سند این حدیث ظاهرا ایرادی ندارد ولی باید در باره آن تحقیقی بیشتر صورت گیرد و آلبانی رحمه الله آن را در ظلال الجنة ذکر نموده است.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
حدیث (107) عن عوف بن مالک ، أن رسول الله صلى الله علیه وسلم نظر إلى السماء فقال : « هذا أوان رفع العلم » قال : فلقیت شداد بن أوس بحدیث عوف بن مالک فقال : صدق عوف ، ألا أخبرک بأول ذلک یرفع ؟ قلت : بلى قال : الخشوع ، حتى لا ترى خاشعا.
ترجمه : عوف بن مالک رضی الله عنه می فرمایند: همانا رسول الله صلی الله علیه وآله وسلم به آسمان نگاه نموده فرمودند: این (زمانی است که) وقت بلند شدن (و بر داشتن) علم فرارسیده است (راوی می گوید) من با شداد بن اوس رضی الله عنه ملاقات نموده و از ایشان در باره ) حدیث عوف بن مالک پرسیدم ایشان گفتند: عوف راست می گوید. آیا من ترا به اولین آنچه از آن بلند می شود خبر دار ننمایم؟ من گفتم آری (خبر دار نمایید) : ایشان فرمودند : خشوع است (که برداشته می شود) تا جائی که یک خشوع گر هم نمی بینی.
تحقیق : سند این حدیث ضعیف است زیرا در آن (ابوصالح مصری) که نام ایشان عبد الله بن صالح بن محمد بن مسلم الجهنى وجود دارد وی منشی لیث بوده و ضعیف است ابن حجر رحمه الله در باره ایشان گفته: (صدوق کثیر الغلط) یعنی صدوق است ولی بسیار (در نقل روایات) دچار اشتباه می کند و ذهبی رحمه الله در باره اش گفته : (فیه لین صاحب حدیث) یعنی ایشان محدث اند ولی در ایشان ضعف وجود دارد.
ـــــــــــــــــــــــــ
حدیث (108) عن عبد الله بن عمرو قال : بَیْنَمَا نَحْنُ عند رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ نَکْتُبُ إِذْ سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ أَیُّ الْمَدِینَتَیْنِ تُفْتَحُ أَوَّلًا قُسْطَنْطِینِیَّةُ أَوْ رُومِیَّةُ فَقَالَ النبی صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ لا ، بل مَدِینَةُ هِرَقْلَ تُفْتَحُ أَوَّل .
ترجمه :عبد الله بن عمرو رضی الله عنهما فرمودند: در حالی که ما نزد رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم بودیم (و احادیث را می نوشتیم ) که ناگهان ازرسول الله صلی الله علیه و آله وسلم پرسیده شد که کدام یک از دو شهر جلوتر و اول فتح می شود قسطنطنیه و یا (شهر) روم ؟ پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم فرمودند: نه، بلکه شهر هرقل (یعنی قسطنطنیه) اول فتح می شود.
تحقیق : این حدیث صحیح است و در مسند احمد کمی فصل تر روایت شده و استاد آلبانی رحمه الله نیزآن در سلسله احادیث صحیحه ذکر نموده و صحیح قرار داده است.
ــــــــــــــــــــــــــــــ
حدیث (109) عن عمر بن الخطاب قال : سمعت رسول الله صلى الله علیه وسلم یقول : « أول ما یهلک من هذه الأمة الجراد »
ترجمه: عمربن خطاب رضی الله عنه فرمودند: من از رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم شنیدم که می فرمایند: اولین چیزی که از این امت هلاک و نابود می شود ملخ است.
تحقیق : سند این روایت ضعیف است زیرا در سند آن عبید بن واقد وجود دارد که ابن حجر رحمه الله ایشان را ضعیف قرار داده است.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
حدیث (110) عن سعد ، أن النبی صلى الله علیه وسلم أمر عَبْدَ اللَّهِ بْنَ جَحْشٍ وکَانَ أَوَّلَ أَمِیرٍ أُمِّرَ فِی الْإِسْلَامِ.
ترجمه : سعد رضی الله عنه فرمودند: همانا پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم عبد الله بن جحش رضی الله عنه امیر (یک گروه جهادی) تعیین نمودند و ایشان اولین امیری بودند که در اسلام بعنوان امیر تعیین شده بودند.
تحقیق: این حدیث ضعیف است و استاد آلبانی در باره سند این حدیث در سلاسله احادیث ضعیف و موضوع گفته اند که سند این حدیث ضعیف است زیرا درآن مجالد بن سعید کوفی وجود دارد که حافظ ابن حجر رحمه الله در باره وی گفته : که قوی نیست و در آخر دوچار تغییر حافظه شده است. نا گفته نماند که این حدیث در مسند احمد مفصل تر از اینجا روایت شده است.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
حدیث (111) عن سعد بن أبی وقاص قال : « إِنِّی لَمن أَوَّلُ الْعَرَبِ رَمَى بِسَهْمٍ فِی سَبِیلِ اللَّهِ وَلَقَدْ رَأَیْتُنِی سَابِعَ سَبْعَةٍ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ »
ترجمه : سعد بن ابی وقاص رضی الله عنه فرمودند: همانا من اولین عرب هستم که در راه الله تیر(به سوی دشمن زدم) و من خودم را در حالی دیدم که هفتمین نفر (مسلمان) با رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم بودم.
تحقیق :این اثر موقوف صحیح است و قسمت اول آن در(إِنِّی لَأَوَّلُ الْعَرَبِ رَمَى بِسَهْمٍ فِی سَبِیلِ اللَّهِ) در صحیح بخاری ، صحیح مسلم و مسند احمد و قسمت دوم آن (وَلَقَدْ رَأَیْتُنِی سَابِعَ سَبْعَةٍ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ) در صحیح بخاری و مسند احمد روایت شده است.
ــــــــــــــــــــــــــ
حدیث (112) عن عروة قال : إن أول رجل سل سیفا فی الله الزبیر بن العوام نفحت نفحة أخذ رسول الله صلى الله علیه وسلم فخرج الزبیر یسوق الناس بسیفه ورسول الله صلى الله علیه وسلم بأعلى مکة فلقی النبی صلى الله علیه وسلم فقال : « ما لک یا زبیر ؟ » قال : أخبرت أنک أخذت قال : فصلى علیه ودعا له ولسیفه.
ترجمه : عروه رحمه الله فرمودند: همانا اولین کسی که در راه الله شمشیرش رااز نیام کشید زبیربن العوام رضی الله عنه بودند(روزی) خبر دستگیری رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم(توسط کفار) پخش شد (در آن وقت) زبیر (از خانه) بیرون شد و مردم را با شمشیرش به جلو می برد و رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم در بالای مکه بودند پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم ایشان را ملاقات نمودند و گفتند: ای زبیر ترا چه شده است؟ (زبیر) گفت به من خبر داده شده که همانا شما گرفته و دستگیرشدید (راوی) می گوید: رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم) بر ایشان و بر شمشیر ایشان دعای (خیر و برکت) نمودند.
تحقیق : اگر عروه از زبیربن العوام رضی الله عنه این روایت را شنیده باشد صحیح است و رنه مرسل است.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
حدیث (113) عن القاسم بن عبد الرحمن قال:« أول من بنى مسجدا فصلى فیه عمار بن یاسر »
ترجمه : قاسم بن عبدالرحمن رحمه الله فرمودند: اولین کسی که مسجدی ساخت و در آن نماز خواند عمار بن یاسر رضی الله عنهما بودند.
تحقیق : سند این قول ضعیف است زیرا در سند آن راوی به نام مسعودی وجود دارد و ایشان ازراویان ضعیف محسوب می شوند.
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــ
حدیث (114) عن ثوبان قال : کان رسول الله صلى الله علیه وسلم إذا خرج فی سفر آخر ما یکون عهده به من أهل بیته فاطمة ، وإذا قدم أول من یدخل علیه فاطمة.
ترجمه : ثوبان رضی الله عنه فرمودند: رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم بودند که هرگاه به سفری می رفتند با آخرین نفری که از خاندانشان ملاقات و خدا حافظی می نمودند فاطمه (رضی الله عنها) می بودند و هرگاه که از سفری بر می گشتند اولین نفری که (از خاندانشان) بنزدشان می آمد فاطمه (رضی الله عنها) می بودند.
تحقیق : این اثر موقوف ضعیف است و در سند آن (سلیمان المنبهی) وجود دارد و وی راوی مجهول است .
ــــــــــــــــــــــــــــــــ
حدیث (115) عن ابن عباس ، قال : قال رسول الله صلى الله علیه وسلم : « أنا أول شافع یوم القیامة وأول مشفع ولا فخر وأول من تنشق عنه الأرض »
ترجمه :از ابن عباس رضی الله عنهما روایت است که رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم فرمودند: من اولین شفاعت کننده در روز قیامت هستم و(من) اولین کسی هستم که شفاعتش پذیرفته می شود و(بیان این مطلب برای) فخر نیست و (من) اولین کسی هستم که (بعد ازصور دوم) زمین از او شگافته شده (و از قبر) بیرون می شود.
تحقیق : این حدیث صحیح است و آن را استاد آلبانی رحمه الله در کتاب (ظلال الجنة) صحیح لغیره دانسته اند.
ـــــــــــــــــــــــــــ
حدیث (116) عن ابن عباس قال : أول ما سمعنا بالفالوذج ، أن جبریل أتى النبی صلى الله علیه وسلم فقال : إن أمتک تفتح علیهم الأرض ویفاض علیهم من الدیباج یأکلون الفالوذج فذکره.
ترجمه : ابن عباس رضی الله عنه می فرمایند اولین باریکه ما (نام) پالوده را شنیدیم (این بود) که جبرئیل (علیه السلام) به نزد پیامبر صلی الله علیه وآله وسلم آمدند و گفتند: همانا سرزمین (ها) برامت تو فتح خواهد شد و بر آنان (دنیا آنقدر فراوان خواهد شد تا اینکه ) لباس ابریشمی خواهند پوشید و (زمانی خواهد رسید) که پالوده می خورند. وحدیث را تا به آخر ذکر نمود...
تحقیق : این حدیث موضوع است و درسنن ابن ماجه نیزبا اندک تغییری روایت شده است و استاد آلبانی رحمه الله درباره این حدیث در تعلیق سنن ابن ماجه فرمودند: این حدیث سندش منکر و متنش موضوع است.
ــــــــــــــــــــــــــــــ
حدیث (117) عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِکٍ قَالَ أن رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: « أَوَّلُ مَنْ یُکْسَى حُلَّةً مِنْ النَّارِ إِبْلِیسُ ».
ترجمه : از انس بن مالک رضی الله عنه که رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم فرمودند: (در قیامت) اولین کسی که ازرا و ردائی از آتش (دوزخ) پوشانده می شود شیطان است.
تحقیق : آلبانی رحمه الله در سلسله احادیث ضعیفه و موضوعه این حدیث را ضعیف دانسته و فرموده که در سند این ضعیف است زیرا در آن علی بن زید بن جدعان وجود دارد که روای ضعیف است .این حدیث در مسند امام احمد نیز مفصل تر این روایت شده است .
ـــــــــــــــــــــــــــــ
حدیث (118) عن أسماء بنت أبی بکر ، أنها أتت النبی صلى الله علیه وسلم بابن الزبیر حین وضعته وطلبوا تمرة یحنکه بها حتى وجدوها فحنکه فکان أول شیء دخل بطنه ریق رسول الله صلى الله علیه وسلم.
تحقیق : از اسماء دختر ابوبکر رضی الله عنهما روایت است که ایشان زمانی که (عبد الله) بن زبیر را زایمان نمودند (او را) به نزد پیامبر صلی الله علیه وآله وسلم آوردند و در خواست آوردن خرما نمودند (و خرما آوردند و رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم با آن خرما عبد الله بن زبیر را ) تحنیک کردند (یعنی خرما را جویده و نرم نموده و سپس از دهان بیرون نموده و بر انگشت گذاشته با آن کام بچه را مالیدند) لذا اولین چیزی که در شکم (عبد الله بن زبیر) داخل شد آب دهان رسول الله صلی الله علیه وآله وسلم بود.
تحقیق: این اثرموقوف صحیح است و در صحیح مسلم مفصل تر از اینجا روایت شده است.
ــــــــــــــــــــــــــــ
حدیث (119) عن أبی هریرة قال :« بعث رسول الله صلى الله علیه وسلم عینا واستعمل علیهم عاصم بن ثابت بن الأقلح قال خبیب : دعونی أصلی رکعتین قال : وکان أول من سن الرکعتین عند القتل ».
ترجمه : ابوهریره رضی الله عنه می فرمایند: رسول الله صلی الله علیه وآله وسلم (گروهی را) برای تجسس و بررسی اوضاع دشمن فرستادند و عاصم بن ثابت بن اقلح را امیرشان تعیین نمود (راوی سرگذشت این گروه را بیان نمود تا به اینجا که رسیدن که زمان اعدام) خبیب رضی الله عنه گفت: رهایم کنید: تا دورکعت نماز بخوانم (راوی می گوید) : ایشان اولین کسی بودند که رسم خواندن دورکعت به زمان اعدام را مرسوم نمودند.
تحقیق : این روایت صحیح است و در صحیح بخاری و مسند احمد مفصل تر و جامع تر از اینجا روایت شده است.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
حدیث (120) عن رجل ، أن أبا بکر طاف بعبد الله بن الزبیر فی خرقة وکان أول مولود ولد فی الإسلام یعنی بالمدینة.
ترجمه : از مردی روایت است که ابوبکر رضی الله عنه عبد الله بن زبیر را در حالی که در پارچه ای پیچانده بود در مدینه می چرخاند و ایشان اولین نوزاد مسلمانی بود که در مدینه منوره متولد شده بود.
تحقیق : در سند این حدیث یک راوی مبهم وجود دارد ولی قسمت آخر این روایت یعنی جمله (أَوَّلَ مَوْلُودٍ وُلِدَ فِی الْإِسْلَامِ) صحیح بوده و در صحیح بخاری ،صحیح مسلم و مسند احمد نیز روایت شده است.
ـــــــــــــــــــــــــــــ
حدیث (121) عن عثمان قال : « ما کنت لأکون أول من خلف رسول الله صلى الله علیه وسلم فی أمة تهراقة الدماء » . ثم قال : وقال عثمان : « إنها لأول ید خطت المفصل ».
ترجمه : عثمان رضی الله عنه می فرمایند: من نبودم که اولین جانشین (از جانشینان) رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم باشم (که بخاطر او) خونها در(این) امت ریخته شود . سپس (روای) می گوید: عثمان (رضی الله عنه به دست راستشان اشاره نموده و) گفتند: همانا این اولین دستی است که (سورهای) مفصل را نوشته است.
تحقیق : سند این اثر ضعیف است زیرا در سند آن المسیب بن واضح وجود دارد و ایشان را دارقطنی در کتاب سنن خویش ضعیف قرار داده اند.
ـــــــــــــــــــــــــــــ
حدیث (122) عن أبی هریرة قال : « أول من یدخل النار من هذه الأمة السواطون ».
ترجمه : ابوهریره رضی الله عنه می فرمایند: اولین کسانی که از این امت وارد آتش (دوزخ) می گردند: تازیانه زنان اند (یعنی: کسانی که مردم را به ناحق تازیانه وشلاق می زنند).
تحقیق : سند این حدیث ضعیف است زیرا در سند آن ابوالمهزم راوی متروک و ضعیف وجود دارد.
ــــــــــــــــــــــ
حدیث (123) عن واثلة بن الأسقع ، عن رسول الله صلى الله علیه وسلم قال : « لقی إبراهیم الحق فی أول لیلة من رمضان ».
ترجمه : از واثله بن اسقع رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم فرمودند: ابراهیم با (ذات بر) حق (یعنی الله مهربان) در اولین شب رمضان ملاقات نموده اند.
تحقیق : سند این حدیث ضعیف است زیرا در سند آن راوی مبهمی وجود دارد.
ـــــــــــــــــــ
حدیث (124) عن أنس بن مالک قال : قال رسول الله صلى الله علیه وسلم : « إن عثمان أول من هاجر إلى الله بأهله بعد لوط »
ترجمه : ازانس بن مالک رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم فرمودند: همانا عثمان (بن عفان رضی الله عنه) اولین کسی است که بعد از لوط (علیه السلام) با خانواده اش هجرت نموده است.
تحقیق : این حدیث ضعیف است و استاد آلبانی رحمه الله آن را دسلسله احادیث ضعیفه و موضوعه ضعیف قرار داده و گفته اند که در سند آن بشار بن موسى الخفاف و جود دارد که امام بخاری آن را کاملا ضعیف قرار داده و گفته که منکر الحدیث است و امام ذهبی و ابن حجر و ابوزرعه رحمهم الله نیز وی را ضعیف قرار داده اند.
ــــــــــــــــــ
حدیث (125) عَنْ أَبِی هُرَیْرَةَ قال : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ: « فَأَکُونُ أَنَا وَأُمَّتِی أَوَّلَ مَنْ یُجِیزُ على الصِّرَاط» .
ترجمه : ازابوهریره رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم فرمودند: من و امت من اولین کسانی هستیم (که در روز قیامت) از پل صراط گذر خواهیم نمود.
تحقیق: این حدیث صحیح است و این مطلب در صحیح بخاری ، صحیح مسلم و مسند احمد در ضمن یک حدیث طولانی ذکر شده است .
ـــــــــــــــــــــــــــــ
حدیث (126) عن عبد الله بن عمرو قال : قال رسول الله صلى الله علیه وسلم : « وینفخ فی الصور فلا یسمعه أحد إلا أصغى لیتا وأول من یسمعه رجل یلوط حوضه فیصعق »
ترجمه : ازعبد الله بن عمرو رضی الله عنهما روایت است که رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم فرمودند: (بار اول) در صور دمیده می شود هیچ کس نیست که (صدای صور را) بشنود مگر اینکه گردنش کج شده (وبیهوش می شود) واولین کسی که (صدای صور) را می شنود مردی است که حوضش را(تعمیر نموده و بر آن) لایه گل می مالد (وباشنیدن صدای صور) بیهوش می شود.
تحقیق : این حدیث صحیح است و در صحیح مسلم و مسند احمد در ضمن یک حدیث طولانی روایت شده است.
ــــــــــــــــــــــــــــ
حدیث (127) عن مُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ: « إِنْ شِئْتُمْ ؛ أَنْبَأْتُکُمْ ما أَوَّلُ مَا یَقُولُ اللَّهُ لِلْمُؤْمِنِینَ وَأَوَّلُ مَا یَقُولُونَ له ؟ قالوا: نعمْ یا رَسُولَ اللَّهِ ! قَالَ: إنَّ اللهَ یَقُولُ لِلْمُؤْمِنِینَ یَوْمَ الْقِیَامَةِ: هَلْ أَحْبَبْتُمْ لِقَائِی؟ قال : فَیَقُولُونَ : نَعَمْ یَا رَبَّنَا ! فَیَقُولُ: لِمَ؟ فَیَقُولُونَ : رَجَوْنَا عَفْوَکَ وَمَغْفِرَتَکَ . فَیَقُولُ : قَدْ وَجَبَتْ لَکُمْ مَغْفِرَتِی»
ترجمه : ازمعاذ بن جبل رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم فرمودند: اگر شما بخواهید شمارا خبر دار می کنم از اولین سخنی که الله (در روز قیامت ) به مسلمانان می گوید و اولین سخنی که مسلمانان به الله می گویند (صحابه ) گفتند: بله (بفرمایید) ای رسول الله (صلی الله علیه و آله وسلم) ایشان گفتند: همانا الله روز قیامت به مسلمانان می گوید: آیا شما ملاقات با من را دوست داشتید؟ (رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم ) فرمودند: (مسلمانان) می گویند: بله ای پروردگارما (الله متعال) می فرماید: چرا؟ (مسلمانان) می فرمایند: ما امیدوار عفو تو و بخشش تو بودیم (الله متعال) می گوید: قطعا بخششم برشما واجب گشت .
تحقیق : این حدیث در مسند احمد بن حنبل نیز روایت شده است و استاد آلبانی رحمه الله در سلسله احادیث ضعیفه و موضوعه این حدیث را ضعیف قرار داده و گفته که در سند آن عبیدالله بن زَحْروجود دارد و ایشان امام احمد و ابن حبان ضعیف قرار داده اند.
ـــــــــــــــــــــ
حدیث (128) عن عبد الله بن مسعود ، عن النبی صلى الله علیه وسلم قال : « إن أول من سیب السوائب أبو خزاعة عمرو بن عامر ، وإنی رأیته فی النار یجر أمعاءه فیها »
ترجمه : ازعبد الله بن مسعود رضی الله عنه روایت است که پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم فرمودند: همانا اولین کسی که (از عربها) حیوانات را برای بتان (نذرنموده و) رها می کرد پدر خزاعه عمروبن عامر بود و من او را در آتش (جهنم) دیدم که رودهایش (از شکمش بیرون شده و آنها را) دنیال خود می کشاند (و راه می رود).
تحقیق : این حدیث را استاد آلبانی رحمه الله در سلسله احادیث صحیحه ؛ صحیح قرارداده اند و این حدیث را امام احمد در مسند خویش روایت نموده است و همین مفهوم در صحیح بخاری از ابوهریره و عایشه رضی الله عنهما نیز روایت شده است.
ـــــــــــــــــــــــــــــــ
حدیث (129) عن عبد الله بن مسعود قال : سمعت رسول الله صلى الله علیه وسلم یقول : « إِنَّ أَول لُحُوق بِی فِی الْجَنَّةِ امْرَأَةٌ مِنْ أَحْمَسَ »
ترجمه : عبد الله بن مسعود رضی الله عنه می فرماید من از رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم شنیدم که می فرمایند: اولین کسی که (از همه زود تر) در بهشت به من ملحق می شود زنی از قبیله احمس است.
تحقیق : آلبانی رحمه الله در سلسله احادیث ضعیفه و موضوعه این حدیث را ضعیف قرار داده و گفته: که سند این حدیث ضعیف است و در آن چند علت وجود دارد: در سند آن (روای به نام) (أبان بن عبد الله البجلی) وجود دارد که حافظ ابن حجر گفته : صدوق ، فی حفظه لین یعنی صدوق و در حافظه اش ضعف وجود دارد نکته دیگر اینکه در سندش راوی به نام (کریم بن أبی حازم) وجود دارد که مجهول است نکته سوم اینکه در سندش (سلمى بنت جابر) وجود دارد که ایشان نیز مجهول اند. ناگفته نماند که این حدیث امام احمد نیز در مسند خویش با همین راویان ضعیف روایت نموده است.
ـــــــــــــــــــــ
حدیث (130) عن أبی ذر قال : کُنْتُ أَنَا أَوَّلَ مَنْ حَیَّاهُ بِتَحِیَّةِ الْإِسْلَامِ فَقَالَ : « وَعَلَیْکَ وَرَحْمَةُ اللَّهِ »
ترجمه : ابوذر(غفاری) رضی الله عنه می فرماید: من اولین نفری بودم که بر(رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم ) سلام اسلامی نمودم (یعنی السلام علیک گفتم) و ایشان (جواب داده) گفتند (وعلیک ورحمة الله).
تحقیق: این حدیث صحیح است و در ضمن یک حدیث طولانی در مسلم روایت شده است.
ـــــــــــــــــــــ
حدیث (131) عن أبی أمامة ، أنه شهد خطبة النبی صلى الله علیه وسلم فی حجة الوداع فکان أول ما تفوه به أن قال : « أوصیکم الله بأمهاتکم »
ترجمه : ازابوامامه رضی الله عنه فرمودند که ایشان (در زمان) سخنرانی پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم در حجة الوداع (یعنی آخرین حج) حاضر بودند (رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم در این سخنرانی) اولین سخنی را که از دهان بیرون نمودند این بود که فرمودند: الله (را شاهد گرفته ) شما را نسبت به مادرانتان توصیه می کنم (که با آنان نیک رفتاری کنید).
تحقیق : سند این حدیث ضعیف است زیرا در آن (اسماعیل بن عیاش) وجود دارد و ایشان ضعیف اند و (ضمضم بن زرعه) وجود دارد که صدوق بوده و در نقل روایت دچار وهم می شود و (خراش) صدوق وجود دارد.
ــــــــــــــــــــــــــ
حدیث (132) عن أبی موسى ، عن النبی صلى الله علیه وسلم قال : « أول من صنعت له الحمامات سلیمان بن داود فلما دخله وجد غمه وحره فقال : أوه ثم أوه قبل أن لا تکون أوه »
ترجمه : ابوموسی رضی الله عنه می فرماید که رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم فرمودند: اولین کسی که برایش حمام ها ساخته و درست شد سلیمان بن داود (علیهما السلام) بودند وچون ایشان داخل حمام رفتند وگرما و حرارت آنجا را احساس نمودند گفتند : آه (از عذاب الله چقدر سخت است ) آری (باید) (از سختی عذاب الله) آه گفت پیش از اینکه آه گفتن فایده ای نداشته باشد.
تحقیق : این حدیث را استاد آلبانی رحمه الله در سلسله احادیث ضعیفه و موضوعه بسیار ضعیف قرار داده اند زیرا در سند آن (إسماعیل بن عبد الرحمن الأودی) وجود دارد و ایشان بسیار ضعیف اند.
ـــــــــــــــــــــــــــ
حدیث (133) عن أنس ، أن حارثة ، کان غلاما منهم أصیب یوم بدر وکان أول من أصیب.
ترجمه : انس رضی الله عنه می فرماید: همانا حارثه که جوانی از (طائفه) آنان بوده در روز (جنگ) بدر بشهادت رسیدند و ایشان اولین کسی بودند که (در این جنگ) به شهادت رسیدند.
تحقیق : این اثر را آلبانی رحمه الله درصحیح سنن ترمذی آن را صحیح دانسته است و این اثر در سنن ترمذی و مسند احمد بن حنبل مفصل تر ازاینجا روایت شده ولی جریان اولیت در آن دوکتاب نیست.
ـــــــــــــــــــــــــــــــــ
حدیث (134) عن ابن عباس قال : « وکان أول من أسلم من الناس مع رسول الله صلى الله علیه وسلم علی بعد خدیجة »
ترجمه : ابن عباس رضی الله عنهما فرمودند: علی (رضی الله عنه) بعد ازخدیجه (رضی الله عنها) اولین کسی از انسانها بودند که بهمراه رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم مشرف به اسلام شدند.
تحقیق : این روایت صحیح است همانگونه که استاد آلبانی درسلسله احادیث ضعیفه و موضوعه به آن اشاره نمودند و این مطلب در ضمن یک حدیث طولانی در مسند احمد نیز روایت شده است.
ــــــــــــــــــــــــــــــــ
حدیث (135) عن الزبیر ، قال : لما التقینا یوم بدر سقط علینا النعاس فکان أول من استقال من السکتة والنعسة رسول الله صلى الله علیه وسلم.
ترجمه: زبیر بن العوام رضی الله عنه می فرمایند : آنگاه که در روز (جنگ) بدر با دشمن ملاقات نمودیم (و در گیر شدیم) چرت (وخواب) بر ما طاری شد و رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم اولین کسی بودند که ازخواب و چرت زدن به حالت اولیه بر گشتند.
تحقیق: سند این روایت ضعیف است زیرا در سند آن (الولید بن مسلم) وجود دارد که مدلس است و این روایت را بصورت عنعنه روایت نموده و (ابن لهیعة) وجود دارد که ضعیف است.
ـــــــــــــــــــــــــ
حدیث (136) عن ابن عباس قال : وهی أَوَّلُ آیَةٍ نَزَلَتْ فِی الْقِتَالِ (یرید) { أُذِنَ لِلَّذِینَ یُقَاتَلُونَ بِأَنَّهُمْ ظُلِمُوا وَإِنَّ اللَّهَ عَلَى نَصْرِهِمْ لَقَدِیرٌ } .
ترجمه : (ابن عباس رضی الله عنهما) فرمودند: اولین آیتی که درباره جنگ و جهاد نازل شده { أُذِنَ لِلَّذِینَ یُقَاتَلُونَ بِأَنَّهُمْ ظُلِمُوا وَإِنَّ اللَّهَ عَلَى نَصْرِهِمْ لَقَدِیرٌ }.می باشد.
تحقیق : استاد آلبانی رحمه الله فرمودند سند این (اثرموقوف) صحیح است و این اثردر سنن نسائی ، سنن ترمذی و مسند احمد نیز روایت شده است.
ـــــــــــــــــــــــــــــــــ
حدیث (137) عن ابن عباس قال : کان أبو طالب یعالج شیئا من زمزم فکان النبی صلى الله علیه وسلم ینقل الحجارة وهو غلام ، فأخذ النبی صلى الله علیه وسلم إزاره فانقلب الحجر وتعرى فقیل لأبی طالب أدرک ابنک وابن أخیک فإنه قد غشی علیه فلما أفاق من غشیته سأله فقال : رأیت علیه ثیاب بیاض قال : استتر قال ابن عباس : فذاک أول شیء رأى رسول الله صلى الله علیه وسلم من النبوة قال : فما رؤیت عورته من یومئذ.
ترجمه : ابن عباس رضی الله عنه میفرماید: ابوطالب بودند که چاه زمزم را تعمیر می کردند و پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم در آن زمان نوجوان بودند (وبا ابوطالب کمک می کردند) و سنگ می آوردند ، پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم ازار(و لنگی) خود را (از پا بیرون نموده )وگرفتند (و بر دوش گذاشته و با آن جسمشان را) ازآثارسنگ محفوظ می داشتند و پیامبر لخت و کشف عورت شدند (وبیهوش افتادند) به ابوطالب گفته شد که پسرت و پسر برادرت را در یاب که بیهوش شده است و چون بهوش آمدند (ابوطالب) از او جریان و علت را پرسیدند (پیامبر) گفتند: (فردی به نزد من آمد که ) بر او لبس سفید دیدم (او به من ) گفت: (عورت خودت را) بپوشان ابن عباس می فرماید: این اولین چیز و نشانی از پیامبری بود که رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم دیدند و گفت: از آن روز به بعد دیگر عورت ایشان دیده نشد.
تحقیق : این حدیث را استاد آلبانی رحمه الله صحیح قرار داده ودر سلسله احادیث صحیحه با الفاظ دقیق تری از اینجا ذکر نموده و فرموده اند که این روایت را حاکم نیشابوری (در مستدرک) روایت نموده اند.
ــــــــــــــــــــــــــــــــ
حدیث (138)عن عبد الله بن عمرو ، قلت : یا رسول الله ، إنی أسمع منک أحادیث فتأذن لی أن أکتبها ؟ قال : « نعم » قال : فکان أول کتاب کتبه کتاب النبی صلى الله علیه وسلم إلى أهل مکة.
ترجمه : عبد الله بن عمرو رضی الله عنهما می فرماید: من گفتم ای رسول الله همانا من از شما سخنانی را می شنوم (آیا) به من اجازه می دهید که آنها را بنویسم؟ (رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم) فرمودند: بله. ایشان می فرمایند: اولین نامه ای که پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم نوشتن نامه ای بود که برای اهل مکه نوشتند.
تحقیق : سند این حدیث ضعیف است زیرا در سند آن ولید بن المسلم وجود دارد که ایشان مدلس اند و این روایت را بصورت عنعنه روایت نموده اند.
ــــــــــــــــــــــــــــ
حدیث (139)عن البراء ، أنه سمع النبی صلى الله علیه وسلم یقول یوم الأضحى : « أول نسک هذا الیوم الصلاة »
ترجمه : از براء بن عازب (رضی الله عنه) روایت است که ایشان از رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم در روز عید قربان شنیدند که می فرمایند: اولین عمل (عبادتی) این روز (خواندن) نماز (عید) است.
تحقیق : این حدیث صحیح است و در صحیح بخاری و مسند احمد مفصل تراز اینجا روایت شده است.
ـــــــــــــــــــــــ
حدیث (140)عن البراء قال مر على النبی صلى الله علیه وسلم بیهودی محمم مجلود قال فدعاهم فقال : « هکذا تجدون حد الزانی فی کتابکم ؟ » فقال رجل منهم : لا ، نجده الرجم فقال النبی صلى الله علیه وسلم : « اللهم إنی أول من أحیا أمرک إذ أماتوه » فأمر به فرجم.
ترجمه : براء بن عازب رضی الله عنه می فرمایند (روز) پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم بر (مرد) یهودی گذر نمودند که شلاق خورده و چهره اش سیاه شده بود (پیامبرصلی الله علیه و آله وسلم) یهودیان را خواست و به آنان گفت: آیا درتورات همین گونه حد زناکار را می یابید؟ فردی از آنان گفت: نه، ما (در تورات) حد زنا کار را(برای متأهل) سنگسار می یابیم. پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم فرمودند: بار الهی همانا من اولین کسی هستم که دستورتو را زمانی که آن را کشته (ونابود کرده اند) زنده می کنم و سپس دستور داد (تا آن یهودی سنگسار کنند) و آن (یهودی به دستور پیامبرصلی الله علیه و آله وسلم) سنگسار شد.
تحقیق: این حدیث را استاد آلبانی رحمه الله صحیح قرار داده و این حدیث در سنن ابی داود، سنن ابن ماجه و مسند احمد مفصل تر از اینجا روایت شده است.
ــــــــــــــــــــــــ
حدیث (141) عن جابر ، أن النبی صلى الله علیه وسلم أتی بضب فقال : « أمة فقدت فلا أدری لعلها من القرون الأول » فلم یأکل وأبى أن یأکل.
ترجمه : جابر رضی الله عنه می فرماید: (گوشت) سوسماری به نزد رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم آورده شد ایشان فرمودند: ملتی (از ملتهای گذشته) گم شدند من نمی دانم شاید این از همان قرنهای اولیه (و مسخ شدها باشد) (جابر می فرماید پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم از گوشت سوسمار) نخوردند و از خوردن (گوشت آن) سر باز زد.
تحقیق :این حدیث صحیح است و درصحیح مسلم و مسند احمد نیز روایت شده است.
ـــــــــــــــــــــــــ
حدیث (142)عن أنس ، أن رسول الله صلى الله علیه وسلم قال : « إِنَّمَا الصَّبْرُ عِنْدَ الصَّدْمَةِ الْأُولَى»
ترجمه : از انس (بن مالک رضی الله عنه) روایت است که رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم فرمودند: همانا صبر(معتبر) صبری است که در ابتداء مصیبت باشد.
تحقیق: این حدیث صحیح است و در صحیح بخاری و صحیح مسلم روایت شده است.
ــــــــــــــــــــــــــــ
حدیث (143)عن أنس ، أن رسول الله صلى الله علیه وسلم قال : « إن الصبر عند أول صدمة »
ترجمه : از انس (بن مالک رضی الله عنه) روایت است که رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم فرمودند: همانا صبر(معتبر) صبری است که در ابتداء مصیبت باشد.
تحقیق: این حدیث صحیح است و با این الفاظ در سنن ابی داود روایت شده است و آن را آلبانی رحمه الله صحیح دانسته است.
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
حدیث (144) عن أنس قال : أتی رسول الله صلى الله علیه وسلم بزینب بنت جحش وبعثنی داعیا على الطعام فدعوت فیجیء القوم فیأکلون ویخرجون ثم یجیء القوم فیأکلون ثم یخرجون فقلت : یا نبی الله قد دعوت حتى ما أجد أحدا أدعوه فقال : « ارفعوا طعامکم » وإن زینب لجالسة فی ناحیة البیت ، وخرج رسول الله صلى الله علیه وسلم منطلقا نحو حجرة عائشة فقال : « السلام علیکم أهل البیت » قالوا : وعلیک السلام یا رسول الله ، کیف وجدت أهلک ؟ فأتى حجر نسائه فقلن مثل ما قالت عائشة فرجع النبی صلى الله علیه وسلم فإذا الثلاثة یتحدثون فی البیت ، وکان نبی الله صلى الله علیه وسلم شدید الحیاء ، فخرج النبی صلى الله علیه وسلم منطلقا نحو حجرة عائشة قال : فما أدری أخبرته أو أخبر أن الرهط قد خرجوا ، فرجع حتى إذا وضع رجله فی أسکفة داخلة البیت والأخرى خارجة ، أرخى الستر بینی وبینه وأنزلت آیة الحجاب.
ترجمه : انس رضی الله عنه می فرماید: رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم زینب بنت جحش را به خانه بخت آوردند(و با ایشان ازدواج نمودند) و مرا بعنوان دعوت گر (برای اینکه مردم) برای خوردن غذای عروس دعوت دهم فرستادند من مردم را دعوت دادم (آنها می آمدند و غذا) می خوردند و بیرون می شدند( و می رفتند) سپس افراد دیگری می آمدند (و غذا) می خوردند و بیرون می شدند( و می رفتند) من گفتم ای رسول الله من آنقدر مردم را دعوت دادم که دیگر کسی را نمی یابم که دعوتش دهم (بعد از اینکه همه غذا خوردند، پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم) فرمودند: (سفره و) غذاهایتان را بلند و جمع نمایید و در حالی که زینب در گوشه ای از خانه نشسته بود، و رسول الله بیرون شده و به سمت خانه عایشه رضی الله عنها رفتند (و به نزد ایشان رفته) فرمودند: ای اهل بیت (وخاندان من) السلام علیکم. (آنها) گفتند: وعلیک السلام ای رسول الله ، خانواده تان را چگونه یافتید؟ رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم به نزد خانه های (دیگر) زنانشان رفتند (همه زنان دیگر پیامبربر ایشان) سلام نموده و احوال پرسی کردند همانند که عایشه سلام و احوال پرسی نموده بودند. سپس پیامبرصلى الله علیه وآله وسلم ناگهان دیدند که سه نفر از مهمان ها هنوز در خانه نشسته و با یکدیگر صحبت می کنند ، ورسول الله صلى الله علیه وآله سلم بسیار با حیاء بودند (وشرم می کردند که به آنها بگویند که از خانه بیرون شوند) ، (دوباره) پیامبر صلى الله علیه وآله وسلم از خانه (زینب) بیرون شده و به سمت خانه عایشه رفتند (انس) می گوید: نمی دانم من خبر دادم و یا اینکه به ایشان خبر داده شد که آن گروهی که در خانه نشسته بودند (و سخن می گفتند) از خانه بیرون شدند و رفتند ، پیامبر برگشتند همین که یک پایشان را از چار چوبه درب خانه داخل گذاشتند و دیگری هنوز بیرون بود ،که پرده را در میان من و خود انداخته و آیه حجاب نازل شد.
تحقیق: این حدیث صحیح است و در صحیح بخاری مفصل تر و دقیق تر از اینجا روایت شده است ناگفته نماند که این حدیث در صحیح مسلم ، سنن ترمذی و مسند احمد نیز روایت شده است.
ــــــــــــــــــــــــ
حدیث (145) عن أنس بن مالک ، أن النبی صلى الله علیه وسلم قال : « إنما الصبر عند الصدمة الأولى »
ترجمه : از انس (بن مالک رضی الله عنه) روایت است که رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم فرمودند: همانا صبر(معتبر) صبری است که در ابتداء مصیبت باشد.
تحقیق: این حدیث صحیح است و در صحیح بخاری و صحیح مسلم روایت شده است.
ـــــــــــــــــــــــــــــ
حدیث (146) عن أنس بن مالک ، أن ناسا ، من قیس أتوا النبی صلى الله علیه وسلم فسألوه عن أن یبعث معهم ناس یعلمونهم القرآن ، فبعث معهم سبعین رجلا فیهم حرام بن ملحان قال أنس بن مالک فغدروا بهم فقتلوهم وکان حرام أول من طعن.
ترجمه : انس بن مالک (رضی الله عنه) می فرماید: همانا افرادی از (قبیله) قیس به نزد پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم آمدند و از رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم درخواست نمودند تا افرادی را همراه آنان بفرستد تا این که به آنان قرآن بیاموزند و (پیامبرصلی الله علیه و آله وسلم) به همراه آنان هفتاد نفر فرستاند که در میان آنان حرام بن ملحان (رضی الله عنه) نیز بود انس بن مالک (رضی الله عنه ) می گوید: آنها با (این هفتاد نفر) خیانت نمودند و اولین کسی که ضربه خورد (و به شهادت رسید) حرام بن ملحان (رضی الله عنه) بود.
تحقیق : این حدیث صحیح است و در صحیح بخاری ، صحیح مسلم و مسند احمد مفصل ترو دقیق تر از اینجا روایت شده است.
ـــــــــــــــــــــــــــــــ
حدیث (147) عن أسماء بنت عمیس ، قالت : أول ما اشتکى رسول الله صلى الله علیه وسلم فی بیت میمونة.
ترجمه : اسماء بنت عمیس رضی الله عنه می فرمایند: ابتداء بیماری رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم در خانه میمونه شروع شد.
تحقیق : این حدیث صحیح است و در مسند احمد مفصل تر از اینجا روایت شده ولی همین مطلب در صحیح مسلم و مسند احمد از عایشه رضی الله عنها مفصل تر از اینجا روایت شده است.
ـــــــــــــــــــــــ
حدیث (148) عن بریدة ، أن النبی صلى الله علیه وسلم قال : « انطلق فادفعه إلى أول خزاعی تلقاه » فی میراث رجل من الأزد ولم یوجد أزدی.
ترجمه : ازبریده رضی الله عنه روایت است که پیامبر صلی الله علیه وآله وسلم در باره میراث مرد ازدی که فردی از قبیله ازد یافت نشد (تا میراث این ازدی مرده به او داده شود) فرمودند: برو و این (مال) را به اولین خزاعی بده که با او ملاقت می نمائی.
تحقیق : این حدیث در سنن ابی داود نیز آمده و استاد آلبانی در آنجا این حدیث را ضعیف قرار داده است. ناگفته نماند که در سند این حدیث ابوبکرجبریل بن احمر وجود دارد که امام نسائی در باره ایشان فرموده اند : لیس بالقوى یعنی ایشان راوی قوی نیستند.
ــــــــــــــــــــــــــ
حدیث (149) عن أم سلمة ، أن هذه الآیة نزلت فی بیتها { إِنَّمَا یُرِیدُ اللَّهُ لِیُذْهِبَ عَنْکُمْ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَیْتِ وَیُطَهِّرَکُمْ تَطْهِیرًا }
ترجمه : ام سلمه رضی الله عنها می فرماید: این آیه { إِنَّمَا یُرِیدُ اللَّهُ لِیُذْهِبَ عَنْکُمْ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَیْتِ وَیُطَهِّرَکُمْ تَطْهِیرًا } در خانه ایشان نازل شده است .
معنای آیه: همانا الله می خواهد که پلیدی را از شما خاندان دور کند و شما را کاملا پاک گرداند.
تحقیق : این حدیث صحیح است و در مسند احمد مفصل تر از اینجا روایت شده است.
ـــــــــــــــــــــ
حدیث (150) عن عائشة زوج النبی صلى الله علیه وسلم کانت تقول : إن فاطمة قالت : أخبرنی ، یعنی النبی صلى الله علیه وسلم ، أنی أول أهله لحوقا به.
ترجمه : عایشه (رضی الله عنها) همسر پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم فرمودند: فاطمه (رضی الله عنها) به من گفتند : پدرم پیامبر الله صلی الله علیه و آله وسلم به من گفتند: همانا من اولین فردی ازخاندان ایشان هستم که (بعد از ایشان وفات نموده و) به ایشان ملحق می شوم.
تحقیق : این حدیث صحیح است و در صحیح بخاری و صحیح مسلم وسنن ابن ماجه و مسند احمد نیز روایت شده است.
حدیث (91) عن عائشة ، قالت : قال رسول الله صلى الله علیه وسلم : « إن أول الناس هلاکا قومک ، وأول قریش هلاکا أهل بیتی »
ترجمه: از عایشه رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم فرمودند: همانا اولین (گروه و قبیله ای) که از مردم هلاک شوند قوم تو است، و اولین (افرادی) که از قریش هلاک شوند خاندان من است.
تحقیق : استاد آلبانی رحمه الله این حدیث را در سلسله احادیث صحیحه ذکر نموده وصحیح قرار داده و گفته است که سند (این) روایت ازعایشه (رضی الله عنها) حسن است.
ــــــــــــــــــــــ
حدیث (92) عن علی قال : « لما أرادوا أن یرفعوا الحجر الأسود اختصموا فیه فقالوا : نحکم بیننا أول من یدخل من هذه السکة قال : وکان رسول الله صلى الله علیه وسلم أول من خرج علیهم »
ترجمه : علی رضی الله عنه فرمودند: آنگاه که اهل مکه (بعد از تجدید ساخت کعبه) خواستند حجر الاسود را از زمین برداشته (و در جای اصلیش بگذارند) با هم (در این باره) درگیرشده و اختلاف نمودند (زیرا هر قبیله ای می خواست این امتیاز نصیب آنان شود بعد از گفتگوی زیادی) همه گفتند: اولین کسی که از این کوچه وارد شد او در میان ما فیصله می کند (علی رضی الله عنه) فرمودند : رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم اولین فردی بودند که از آن کوچه بر آنان بیرون شدند.
تحقیق : استاد آلبانی رحمه الله این اثر موقوف را با اندک تغییر در (صحیح السیرة النبویة) ذکر نموده اند.
ــــــــــــــــــــــــــــــ
حدیث (93) عن أنس بن مالک قال :« وکان أول ما أنزل ، آیة الحجاب ، فی مبتنى رسول الله صلى الله علیه وسلم بزینب بنت جحش »
ترجمه : انس بن مالک رضی الله عنه فرمودند: ابتداء؛ آیات حجاب زمانی نازل شد که رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم با زینب بنت حجش رضی الله عنها عروسی نمودند.
تحقیق: این حدیث صحیح است و در صحیح بخاری ، صحیح مسلم و مسند احمد مفصل تر از اینجا روایت شده است.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
حدیث (94) عن أنس بن مالک قال : « کنت أعلم الناس بشأن الحجاب وکان أول ما أنزل فی مبتنى رسول الله صلى الله علیه وسلم بزینب بنت جحش »
ترجمه : انس بن مالک رضی الله عنه فرمودند: من از همه مردم نسبت به جریان حجاب آگاه تر بودم ؛ ابتداء؛ آیات حجاب زمانی نازل شد که رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم با زینب بنت حجش رضی الله عنها عروسی نمودند.
تحقیق: این حدیث صحیح است و در صحیح بخاری، صحیح مسلم و مسند احمد مفصل تر از اینجا روایت شده است.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
حدیث (95) عن ابن عمر قال : کان رسول الله صلى الله علیه وسلم إذا قدم من سفر فأول الناس به عهدا فاطمة.
ترجمه : ابن عمر رضی الله عنهما فرمودند: بودند رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم بودند که هرگاه از سفری می آمدند اولین فردی که با ایشان ازمردم ملاقات می نمودند فاطمه رضی الله عنها بودند.
تحقیق : در سند این اثر موقوف (یحیى بن إسماعیل الواسطی) مقبول و (محمد بن فضیل) صدوق وجود دارند.
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــ
حدیث (96) عن عبد الله قال : « أَوَّلَ مَنْ أَظْهَرَ إِسْلَامَهُ سَبْعَةٌ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَکْرٍ وَعَمَّارٌ وَأُمُّهُ سُمَیَّةُ وَصُهَیْبٌ وَبِلَالٌ وَالْمِقْدَادُ »
ترجمه : عبدالله بن مسعود رضی الله عنه فرمودند: اولین (افرادی) که اسلامشان را ظاهرو آشکارا نمودند (این) هفت نفر بودند: رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم، ابوبکر،عمار، مادرش سمیه ،صهیب، بلال و مقداد رضی الله عنهم .
تحقیق : استاد آلبانی رحمه الله فرمودند: این حدیث حسن وصحیح است ،آری این حدیث در سنن ابن ماجه و مسند احمد مفصل تر از اینجا روایت شده است.
ـــــــــــــــــــــــــ
حدیث (97) عن عائشة ، قالت : « أول ما بدئ به رسول الله صلى الله علیه وسلم من الوحی الرؤیا الصادقة »
ترجمه :عایشه رضی الله عنها فرمودند: اولین چیزی که برای رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم از وحی نمایان و ظاهر شد خواب های راست بود.
تحقیق:این حدیث صحیح است و در صحیح بخاری و صحیح مسلم مفصل تر از اینجا روایت شده است.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
حدیث (98) عن عائشة ، قالت : « أول ما بدئ رسول الله صلى الله علیه وسلم من الوحی الرؤیا الصالحة ، فکانت تجیء مثل فلق الصبح »
ترجمه :عایشه رضی الله عنها فرمودند: اولین چیزی که برای رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم از وحی نمایان و ظاهر شد خواب های نیک بود (هر خوابی که می دیدند) همانند روشنی صبح بوقع می پیوستند(وظاهر می شدند).
تحقیق: این حدیث صحیح است و در صحیح بخاری مفصل تر ازاینجا روایت شده است.
ـــــــــــــــــــــــــــــــ
حدیث (99) عن أسماء بنت عمیس ، قالت: فکان عمر یعیرها بطول المکث فی أرض الحبشة فذکرت ذلک أسماء لرسول الله صلى الله علیه وسلم فقال رسول الله صلى الله علیه وسلم لأسماء : « لست کذلک »
ترجمه : اسماء بنت عمیس رضی الله عنها فرمودند: عمر (رضی الله عنه) بودند که طولانی ماندن در سرزمین حبشه را به او طعنه می دادند(و می گفتند ما از شما جلوتر به مدینه هجرت نمودیم لذا ما نسبت به رسول الله صلی علیه و آله وسلم از شما مستحق تریم) اسماء (رضی الله عنها) این جریان را برای رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم بیان نمود ،رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم برای اسماء(رضی الله عنها) فرمودند: آنگونه که (عمررضی الله عنه می گوید) نیستی .
تحقیق : این حدیث صحیح است و در صحیح بخاری و صحیح مسلم مفصل تر از اینجا روایت شده است.
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــ
حدیث (100) قال (ابْنُ عَبَّاسٍ) : وأَوَّلُ آیَةٍ نَزَلَتْ فِی الْقِتَالِ { أُذِنَ لِلَّذِینَ یُقَاتَلُونَ .. }.
ترجمه : (ابن عباس رضی الله عنهما) فرمودند: اولین آیتی که درباره جنگ و جهاد نازل شده (أذن للذین یقاتلون) می باشد.
تحقیق : استاد آلبانی رحمه الله فرمودند سند این (اثرموقوف) صحیح است و این اثردر سنن نسائی و مسند احمد نیز روایت شده است.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
حدیث (101) عن عائشة ، قالت :« وکان أول ما نزل علیه بعد اقرأ باسم ربک ، ن والقلم وما یسطرون ما أنت بنعمة ربک بمجنون ، ویا أیها المدثر قم فأنذر ».
ترجمه :عایشه رضی الله عنها فرمودند: اولین (آیاتی) که بد از (آیات اولیه سوره) ( اقرأ باسم ربک) بر سول الله صلی الله علیه و آله وسلم نازل شد(ن والقلم وما یسطرون ما أنت بنعمة ربک بمجنون ، ویا أیها المدثر قم فأنذر) بود.
تحقیق: سند این حدیث باید بررسی شود.
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
حدیث (102) عن عائشة ، قالت : « وکان ذلک أول ما عرف من النجاشی من عدله وصلابته فی حکمه ».
ترجمه : عایشه رضی الله عنها فرمودند: این اولین چیزی بود که از انصاف، و سختی نجاشی (رضی الله عنه) در حکومتش شناخته شده بود.
تحقیق : درسند این اثر موقوف (محمد بن اسحاق) مدلس وجود دارد و این روایت را بصورت عنعنه روایت نموده است.
تحقیق: سند این اثر باید بررسی شود.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
حدیث (103) عن أم خارجة ، امرأة زید بن ثابت قالت : أتینا رسول الله صلى الله علیه وسلم فی حائط ومعه أصحابه إذ قال : « أول رجل یطلع علیکم من أهل الجنة » فدخل علی.
ترجمه : ام خارجه زن زید بن ثابت رضی الله عنهما فرمودند: ما به نزد رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم آمدیم (وایشان) بهمراه (چندی ازدیگر) یارانش در چهار دیواری و باغی بودند. ناگهان فرمودند: اولین فردی که (از این به بعد) به نزد شما بیاید او از اهل بهشت است (بعدا) علی رضی الله عنه آمدند.
تحقیق : سند این حدیث باید بررسی شود.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
حدیث (104) عن عمر بن الخطاب ، یقول : « وکان أهل الیمن أول من أسلم من العرب بعد الأنصار ، وعبد القیس أهل البحرین »
ترجمه:عمربن خطاب رضی الله عنه می فرمودند:اهل یمن و(طائفه) عبدالقیس از اهل بحرین؛ اولین عربهای بودند که بعد از انصار مشرف به اسلام شدند.
تحقیق : در سند این اثرموقوف (بن أبى أویس) که امام نسائی رحمه الله ایشان را ضعیف قرارداده اند.
ـــــــــــــــــــــــــــ
حدیث (105) عن بریدة ، أن خدیجة أول من أسلم مع رسول الله صلى الله علیه وسلم وعلی بن أبی طالب.
ترجمه : بریده رضی الله عنه فرمودند: اولین کسی که بهمراه رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم ااسلام آورده خدیجه (رضی الله عنها) و علی بن ابی طالب (رضی الله عنه) بودند.
تحقیق : این اثرموقوف صحیح است.