✏مساله اعتکاف در غیر مساجد سه گانه✏
✏برخی از برادران متعصب و مدعیان علم این روزها بر من شدیدا تاخته و اعتراض می کنند که چرا گفتید اعتکاف بجز در مساجد سه گانه یعنی ( مسجد الحرام و مسجد النبی و مسجد الاقصی) ثابت نیست، شاید شنیدن چنین حرفی بر افراد کم علم و یا عوام عجیب باشد ولی بر علما هیچ عجیب نیست اما اگر بخواهید از دلایل من باخبرشوید که چرا بنده چنین حرفی را زده ام خدمتان عرض می کنم که بنا بر دلایل زیر من چنین حرفی را زده ام :
✏1-ﺭﺳﻮﻝ ﺍﻟﻠﻪ ﺻﻠﯽ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻭ ﺁﻟﻪ ﻭﺳﻠﻢ ﻓﺮﻣﻮﺩﻩ ﺍﻧﺪ -: ( ﻻ ﺍﻋﺘﮑﺎﻑ ﺇﻻ ﻓﯽ ﺍﻟﻤﺴﺎﺟﺪ ﺍﻟﺜﻼﺛﺔ ) ﯾﻌﻨﯽ ﺍﻋﺘﮑﺎﻓﯽ ﻧﯿﺴﺖ ﻣﮕﺮ ﺩﺭ ﺳﻪ ﻣﺴﺠﺪ (ﯾﻌﻨﯽ : ﻣﺴﺠﺪ ﺍﻟﺤﺮﺍﻡ ،ﻣﺴﺠﺪ ﺍﻟﻨﺒﯽ ﻭ ﻣﺴﺠﺪ ﺍﻻﻗﺼﯽ ) ﺍﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺩﺭ ﺳﻠﺴﻠﻪ ﺍﺣﺎﺩﯾﺚ ﺻﺤﯿﺤﻪ ﺁﻟﺒﺎﻧﯽ ﺷﻤﺎﺭﻩ 2786 ﺗﺨﺮﯾﺞ ﻭ ﺗﺤﻘﯿﻖ ﺷﺪﻩ ﻭ ﺍﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﺮ ﺷﺮﻁ ﺷﯿﺨﯿﻦ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ .
✏ﻭ ﺩﺭ ﺭﻭﺍﯾﺘﯽ ﺩﯾﮕﺮ ﭼﻨﯿﻦ ﺁﻣﺪﻩ : ﻗﺎﻝ ﺣﺬﯾﻔﺔ ﻟﻌﺒﺪ ﺍﻟﻠﻪ [ ﯾﻌﻨﯽ ﺍﺑﻦ ﻣﺴﻌﻮﺩ ﺭﺿﯽ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻨﻪ ] : [ ﻗﻮﻡ ] ﻋﮑﻮﻑ ﺑﯿﻦ ﺩﺍﺭﮎ ﻭﺩﺍﺭ ﺃﺑﯽ ﻣﻮﺳﻰ ﻻ ﺗﻐﯿﺮ [ ﻭﻓﯽ ﺭﻭﺍﯾﺔ : ﻻ ﺗﻨﻬﺎﻫﻢ ] ؟ ﻭﻗﺪ ﻋﻠﻤﺖ ﺃﻥ ﺭﺳﻮﻝ ﺍﻟﻠﻪ ﺻﻠﻰ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻭﺳﻠﻢ ﻗﺎﻝ : ﻻﺍﻋﺘﮑﺎﻑ ﺇﻻ ﻓﯽ ﺍﻟﻤﺴﺎﺟﺪ ﺍﻟﺜﻼﺛﺔ ، ﻓﻘﺎﻝ ﻋﺒﺪ ﺍﻟﻠﻪ : ﻟﻌﻠﮏ ﻧﺴﯿﺖ ﻭﺣﻔﻈﻮﺍ ، ﺃﻭ ﺃﺧﻄﺄﺕ ﻭﺃﺻﺎﺑﻮﺍ. ترجمه : ﺣﺬﯾﻔﻪ ﺭﺿﯽ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﺑﻪ ﻋﺒﺪ ﺍﻟﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺴﻌﻮﺩ ﺭﺿﯽ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﮔﻔﺖ : ﺍﻓﺮﺍﺩﯼ ﺩﺭ ﻣﯿﺎﻥ ﻣﻨﺰﻝ ﺗﻮ ﻭﻣﻨﺰﻝ ﺍﺑﻮﻣﻮﺳﯽ ﺩﺭ ﺍﻋﺘﮑﺎﻑ ﻧﺸﺘﻪ ﺍﻧﺪ ﻭ ﺗﻮﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺗﻐﯿﯿﺮ ﻧﻤﯽ ﺩﻫﯽ ﻭ ﺩﺭ ﺭﻭﺍﯾﺖ ﺩﯾﮕﺮ ﺁﻣﺪﻩ ﮐﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﻣﻤﺎﻧﻌﺖ ﻧﻤﯽ ﮐﻨﯽ ﻭ ﺩﺭ ﺣﺎﻟﯽ ﮐﻪ ﻣﯽ ﺩﺍﻧﯽ ﮐﻪ ﺭﺳﻮﻝ ﺍﻟﻠﻪ ﺻﻠﯽ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻭ ﺁﻟﻪ ﻭﺳﻠﻢ ﻓﺮﻣﻮﺩﻧﺪ : ﺍﻋﺘﮑﺎﻓﯽ ﻧﯿﺴﺖ ﻣﮕﺮ ﺩﺭ ﺳﻪ ﻣﺴﺠﺪ (ﯾﻌﻨﯽ : ﻣﺴﺠﺪﺍﻟﺤﺮﺍﻡ ،ﻣﺴﺠﺪ ﺍﻟﻨﺒﯽ ﻭ ﻣﺴﺠﺪ ﺍﻻﻗﺼﯽ ) ﻋﺒﺪﺍﻟﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺴﻌﻮﺩ ﺭﺿﯽ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﺩﺭ ﺟﻮﺍﺏ ﮔﻔﺖ : ﺷﺎﯾﺪ ﺗﻮ ﻓﺮﺍﻣﻮﺵ ﮐﺮﺩﯼ ﻭ ﺁﻧﻬﺎ ﺑﯿﺎﺩ ﺩﺍﺭﻧﺪ ﻭ ﯾﺎ ﺗﻮ ﺍﺷﺘﺒﺎﻩ ﻧﻤﻮﺩﯼ ﻭ ﺁﻧﻬﺎ ﺩﺭﺳﺖ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﻣﯽ ﺩﻫﻨﺪ . ﺍﯾﻦ ﺭﻭﺍﯾﺖ ﺭﺍ ﻧﯿﺰﺍﺳﺘﺎﺩ ﺁﻟﺒﺎﻧﯽ ﺭﺣﻤﻪ ﺍﻟﻠﻪ ﺩﺭ ﺳﻠﺴﻠﻪ ﺍﺣﺎﺩﯾﺚ ﺻﺤﯿﺤﻪ 6/667 ﺗﺨﺮﯾﺞ ﻭ ﺗﺤﻘﯿﻖ ﻧﻤﻮﺩﻩ ﻭ ﻓﺮﻣﻮﺩﻩ ﺳﻨﺪ ﺍﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﺮ ﺷﺮﻁ ﺷﯿﺨﯿﻦ ﺍﺳﺖ .
✏ﻭ ﺩﺭ ﺭﻭﺍﯾﺖ ﺳﻮﻣﯽ ﭼﻨﯿﻦ ﺁﻣﺪﻩ ﺍﺳﺖ : ﺟﺎﺀ ﺣﺬﯾﻔﺔ ﺇﻟﻰ ﻋﺒﺪ ﺍﻟﻠﻪ ﻓﻘﺎﻝ : ﺃﻻ ﺃﻋﺠﺒﮏ ﻣﻦ ﻗﻮﻣﮏ ﻋﮑﻮﻑ ﺑﯿﻦ ﺩﺍﺭﮎ ﻭﺩﺍﺭ ﺍﻷﺷﻌﺮﯼ ، ﯾﻌﻨﯽ ﺍﻟﻤﺴﺠﺪ ، ﻗﺎﻝ ﻋﺒﺪ ﺍﻟﻠﻪ : ﻭﻟﻌﻠﻬﻢ ﺃﺻﺎﺑﻮﺍ ﻭﺃﺧﻄﺄﺕ ، ﻓﻘﺎﻝ ﺣﺬﯾﻔﺔ : ﺃﻣﺎ ﻋﻠﻤﺖ ﺃﻧﻪ : ﻻ ﺍﻋﺘﮑﺎﻑ ﺇﻻ ﻓﯽﺛﻼﺛﺔ ﻣﺴﺎﺟﺪ . ﻓﺬﮐﺮﻫﺎ ، ﻭﻣﺎ ﺃﺑﺎﻟﯽ ﺃﻋﺘﮑﻒ ﻓﯿﻪ ﺃﻭ ﻓﯽ ﺳﻮﻗﮑﻢ ﻫﺬﻩ [ ﻭﮐﺎﻥ ﺍﻟﺬﯾﻦ ﺍﻋﺘﮑﻔﻮﺍ – ﻭﻋﺎﺏ ﻋﻠﯿﻬﻢ ﺣﺬﯾﻔﺔ - ﻓﯽﻣﺴﺠﺪ ﺍﻟﮑﻮﻓﺔ ﺍﻷﮐﺒﺮ. ﯾﻌﻨﯽ : ﺣﺬﯾﻔﻪ ﺭﺿﯽ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﺑﻪ ﻧﺰﺩ ﻋﺒﺪ ﺍﻟﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺴﻌﻮﺩ ﺭﺿﯽ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﺁﻣﺪ ﻭﮔﻔﺖ : ﺁﯾﺎ ﺍﺯ ﺍﻓﺮﺩﯼ ﺗﻌﺠﺐ ﻧﻤﯽ ﮐﻨﯽ ﮐﻪ ﺩﺭ ﻣﺴﺠﺪ ﻣﯿﺎﻥ ﻣﻨﺰﻝ ﺗﻮ ﻭﻣﻨﺰﻝ ﺍﺑﻮﻣﻮﺳﯽ ﺩﺭ ﺍﻋﺘﮑﺎﻑ ﻧﺸﺘﻪ ﺍﻧﺪ ﻋﺒﺪﺍﻟﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺴﻌﻮﺩ ﮔﻔﺖ : ﺷﺎﯾﺪ ﮐﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﮐﺎﺭ ﺩﺭﺳﺘﯽ ﺭﺍ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﻣﯽ ﺩﻫﻨﺪ ﻭ ﺗﻮ ﺩﺭ ﺍﺷﺘﺒﺎﻫﯽ، ﺣﺬﯾﻔﻪ ﮔﻔﺖ : ﻣﮕﺮ ﻧﻤﯽ ﺩﺍﻧﯽ ﮐﻪ ﺍﻋﺘﮑﺎﻓﯽ ﻧﯿﺴﺖ ﻣﮕﺮ ﺩﺭ ﺳﻪ ﻣﺴﺠﺪ (ﯾﻌﻨﯽ : ﻣﺴﺠﺪﺍﻟﺤﺮﺍﻡ ،ﻣﺴﺠﺪ ﺍﻟﻨﺒﯽ ﻭ ﻣﺴﺠﺪ ﺍﻻﻗﺼﯽ ) ﻭ ﺳﭙﺲ ﺣﺬﯾﻔﻪ ﮔﻔﺖ : ﺑﺮﺍﯼ ﻣﻦ ﻓﺮﻗﯽ ﻧﺪﺍﺭﺩ ﮐﻪ ﻣﻦ ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﻣﺴﺠﺪ ﺍﻋﺘﮑﺎﻑ ﮐﻨﻢﻭ ﯾﺎ ﺍﯾﻨﮑﻪ ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﺑﺎﺯﺍﺭﺗﺎﻥ ( ﺭﻭﺍﯼ ﻣﯽ ﮔﻮﯾﺪ : ﺍﯾﻦ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺩﺭ ﻣﺴﺠﺪ ﺟﺎﻣﻊ ﻭ ﺑﺰﺭﮒ ﮐﻮﻓﻪ ﺩﺭ ﺍﻋﺘﮑﺎﻑ ﻧﺸﺘﻪ ﺑﻮﺩﻧﺪ ) . ﺍﯾﻦ ﺭﺍ ﺭﻭﺍﯾﺖ ﺭﺍ ﻧﯿﺰ ﺍﺳﺘﺎﺩ ﺁﻟﺒﺎﻧﯽ ﺩﺭ ﺳﻠﺴﻠﻪ ﺍﺣﺎﺩﯾﺚ ﺻﺤﯿﺤﻪ 6/669 ﺗﺤﻘﯿﻖ ﻭ ﺑﺮﺭﺳﯽ ﻧﻤﻮﺩﻩ ﻭ ﻓﺮﻣﻮﺩﻩ ﮐﻪ ﺭﺍﻭﯾﺎﻥ ﺍﯾﻦﺣﺪﯾﺚ ﺭﺍﻭﯾﺎﻥ ﺷﯿﺨﯿﻦ ﺍﻧﺪ ﻭﻟﯽ ﺍﺑﺮﺍﻫﯿﻢ ﻧﺨﻌﯽ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺣﺬﯾﻔﻪ ﺭﻭﺍﯾﺖ ﻣﯽ ﮐﻨﺪ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺩﺭ ﻧﯿﺎﻓﺘﻪ ﺍﺳﺖ.
✏2- خود رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم علاوه از مسجد النبی در دیگر مساجدی که در مدینه و اطراف مدینه بوده اعتکاف ننمودند.
✏3- در زمان پیامبر بزرگوار اسلام در مدینه منوره و همچنین در اطراف مدینه و حتی در بحرین و یمن و برخی دیگر اماکن مساجد متعددی بوده است حتی در یک روایت صحیح نیامده که صحابه رضی الله عنهم به دستور پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم در آن مساجد اعتکاف نموده باشند.این خود بزرگترین دلیل است که این عمل در نزد آنها مجاز نبوده ورنه صحابه رضی الله عنهم در انجام کارنیک از یکدیگر پیشی می گرفتند و حتما این کار را انجام می دادند و در غیر مساجد سه گانه (مسجد النبی ، مسجد الحرام، و مسجد الاقصی) در عموم مساجد مدینه و سایر شهرها اعتکاف می کردند.
✏4- در هیچ حدیث صحیحی نیامده که رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم بصراحت فرموده باشند که در غیر این سه مسجد (مسجد النبی ، مسجد الحرام، و مسجد الاقصی) در سایر مساجد اعتکاف مجاز می باشد وشاید برخی به برخی از احادیث موضوع و ضعیف استناد کنند که آنها در نزد علما حجت نیست .
✏5- از سلف حذیفه رضی الله عنه و سعید بن المسیب رحمه الله و عطاء رحمه الله برهمین نظریه بودند حتی برخی از این سه بزرگوار فقط در مسجد النبی و برخی در مسجد الحرام و مسجد النبی قایل به اعتکاف بودند نه در سایر مساجد .
✏6- از دور صحابه و سلف در این مساله در میان علما اختلاف نظر وجود داشته است به عنوان مثال برخی می گویند فقط در همین سه مسجد اعتکاف مجاز است نه در سایر مساجد ، و برخی دیگر می گویند در مسجد جامع باید اعتکاف شود ، و برخی بر این باورند که در هر مسجدی که جماعت برگذار می شود اعتکاف مجاز است، و برخی حتی اعتکاف در مسجد خانه خویش را هم مجاز می دانند ، حالا که در این مساله اختلاف است ، الله متعال در قرآن مجید به ما دستور داده که در زمان اختلاف به الله و رسول یعنی کتاب الله وسنت رجوع کنید در اینجا ما وقتی به قرآن رجوع کردیم دیدیم که قرآن مطلقا اعتکاف در مساجد را مجاز می داند و وقتی که به احادیث رجوع کردیم دیدید که رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم این آیه مطلق را خاص نموده فرموده : اعتکافی نیست مگر در این سه مسجد (مسجد النبی ، مسجد الحرام، و مسجد الاقصی ) ، لذا طبق اصول و قوانین علمی حدیث اطلاق آیه را خاص می گرداند در نتیجه بجز مساجد سه گانه یعنی ( مسجد النبی ، مسجد الحرام، و مسجد الاقصی ) مجاز و مشروع نمی باشد.
✏ در آخر باید گفت چرا ما باید این قدر تنگ نظر و متعصب باشیم که حتی تحمل شنیدن کوچک ترین حرفی را که مخالف با نظریه و یا مذهب ما باشد را نداشته باشیم ، و همیشه تلاش کنیم از کاه کوهی بسازیم ، برادران و خواهران دینی من ، اعتکاف یک مستحبی است که عملا رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم و صحابه رضی الله عنهم انجام دادند ولی هیچ حدیث صحیحی که فضیلت خاصی برایش بیان کرده باشد نیامده است، و اگر کسی آن را ترک کند هیچ گنه کار نمی گردد ، حالا سوال این است که اگربرخی از بندگان الله همانند صاحب راز رسول الله حذیفه رضی الله عنه ، سردار تابعین سعید بن مسیب و عطا رحمهما الله و محدث عصر حاضر استاد آلبانی رحمه الله و بنده کوچک الله ، همچون من ، به این نتیجه رسیدیم که بجز این سه مسجد ( مسجد النبی ، مسجد الحرام، و مسجد الاقصی ) در دیگر مساجد اعتکاف ثبوت شرعی ندارد آن هم بدین خاطر که رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم چنین فرموده ا ند، آیا ما جرمی مرتکب شدیم که برخی این همه غوغا بپا نمودند .
✏ برادران و خواهران دینی من، بنده این را بارها گفتم و باز هم تکرار می کنم هر کس یک حدیث صحیح و صریحی از رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم آورد که ایشان در غیر مساجد سه گانه ( مسجد النبی ، مسجد الحرام، و مسجد الاقصی ) اعتکاف نمودند و یا اینکه به صحابه دستوردادند که در آنها اعتکاف نمایند ، بنده آماده ام که از این نظریه ام رجوع کنم و این رجوع خودم را برای همه گان اعلان کنم.✏
✏ ﭘﺮﺳﺶ 6 ✏
ﺍﻟﺴﻼﻡ ﻋﻠﻴﻜﻢ . ﻧﻤﺎﺯ ﺧﻮﺍﻧﺪﻥ ﺩﺭ ﻣﺴﺎﺟﺪ ﻛﻪ ﻗﺒﻠﻪ ﺍﺵ ﻛﺞ ﺍﺳﺖ ﭼﻴﺴﺖ؟ ﻣﺴﺎﺟﺪ ﻣﻮﺟﻮﺩ ﺩﺭ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻣﺎ ﺭﻭ ﺑﻪ ﻣﻜﻪ ﻧﯿﺴﺘﻨﺪ .
✏ﭘﺎﺳﺦ ﮐﻮﺗﺎﻩ ✏
ﻋﻠﯿﮑﻢ ﺍﻟﺴﻼﻡ ﻭﺭﺣﻤﺔ ﺍﻟﻠﻪ ﻭ ﺑﺮﻛﺎﺗﻪ، ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺩﺭ ﺩﺍﺧﻞ ﺍﯾﻦ ﻣﺴﺠﺪﻫﺎ ﺑﻪ ﻫﻨﮕﺎﻡ ﻧﻤﺎﺯ ﺑﺎﯾﺪ ﻃﻮﺭﯼ ﺑﻪ ﺍﯾﺴﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺭﻭ ﺑﻪ ﻗﺒﻠﻪ ﺑﺎﺷﻥﺪ ﭼﻮﻥ ﺭﻭ ﺑﻪ ﻗﺒﻠﻪ ﺍﯾﺴﺘﺎﺩﻥ ﺍﺯ ﺷﺮﺍﯾﻂ ﻭ ﺿﺮﻭﺭﯾﺎﺕ ﻧﻤﺎﺯ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﻋﻤﺪﺍ ﺍﮔﺮ ﮐﺴﯽ ﺗﺮﮎ ﮐﻨﺪ ﻧﻤﺎﺯﺵ ﺑﺎﻃﻞ ﻣﯽ ﮔﺮﺩﺩ.
✏ ﭘﺮﺳﺶ 5✏
ﺍﻟﺴﻼﻡ ﻋﻠﯿﮑﻢ : ﺩﻭﺳﺘﻢ ﺷﻐﻠﺶ ﻣﺮﻍ ﻓﺮﻭﺷﯽ ﺍﺳﺖ ﻭ ﻭﻗﺘﯽ ﻣﺮﻍ ﺭﺍ ﺫﺑﺢ ﻣﯽ ﮐﻨﺪ ﮔﺎﻫﯽ ﺧﻮﻥ ﻣﺮﻍ ﺑﺮ ﻟﺒﺎﺱ ﺍﻭ ﻣﯽ ﺭﯾﺰﺩ ﺁﯾﺎ ﻧﻤﺎﺯ ﺧﻮﺍﻧﺪﻥ ﺑﺎ ﺍﯾﻦ ﻟﺒﺎﺱ ﺻﺤﯿﺢ ﺍﺳﺖ؟
✏ﭘﺎﺳﺦ ﮐﻮﺗﺎﻩ ✏
ﻋﻠﯿﮑﻢ ﺍﻟﺴﻼﻡ ﻭﺭﺣﻤﺔ ﺍﻟﻠﻪ ﻭ ﺑﺮﻛﺎﺗﻪ، ﺧﻮﻥ ﻣﺮﻍ ﺣﺮﺍﻡ ﺍﺳﺖ ﻭﻟﯽ ﻧﺠﺲ ﻧﯿﺴﺖ ﻟﺬﺍ ﺑﺸﻮﯾﺪ ﺑﻬﺘﺮ ﺍﺳﺖ ﻭﻟﯽ ﺑﺎ ﺁﻥ ﻟﺒﺎﺱ ﻧﺠﺲ ﻧﻤﯽ ﮔﺮﺩﺩ ﯾﻌﻨﯽ ﻧﻤﺎﺯ ﺻﺤﯿﺢ ﺍﺳﺖ ﻭﻟﯽ ﺷﺴﺘﻦ ﺑﻬﺘﺮ ﺍﺳﺖ
✏ ﭘﺮﺳﺶ 4✏
ﺍﻟﺴﻼﻡ ﻋﻠﻴﻜﻢ ﻭﺭﺣﻤﺔ ﺍﻟﻠﻪ ﻭﺑﺮﻛﺎﺗﻪ، ﻧﻈﺮ ﺷﻤﺎ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺗﮑﻔﯿﺮ ﻭ ﻋﺬﺭ ﺑﻪ ﺟﻬﻞ ﭼﯿﺴﺖ؟
✏ﭘﺎﺳﺦ ﮐﻮﺗﺎﻩ ✏
ﻋﻠﯿﮑﻢ ﺍﻟﺴﻼﻡ ﻭ ﺭﺣﻤﺔ ﺍﻟﻠﻪ ﻭ ﺑﺮﻛﺎﺗﻪ ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﺑﺎﺭﻩ ﺑﻨﺪﻩ ﻣﺨﺘﺼﺮﺍ ﺑﻪ ﭼﻨﺪ ﭼﯿﺰ ﺍﺷﺎﺭﻩ ﻣﯽ ﮐﻨﻢ ﮐﻤﯽ ﺩﻗﺖ ﻓﺮﻣﺎﯾﯿﺪ ﺷﺎﯾﺪ ﺟﺮﯾﺎﻥ ﺑﺮﺍﯾﺘﺎﻥ ﻭﺍﺿﺢ ﮔﺮﺩﺩ :
✏ ﺷﻤﺎ ﺑﻪ ﺟﺎﯼ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﮐﺘﺐ ﻣﻌﺎﺻﺮﯾﻦ ﻭ ﻋﻠﻤﺎﯼﺧﻠﻒ ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﺑﺎﺭﻩ ﮐﺘﺎﺑﻬﺎﯼ ﻣﺘﻘﺪﻣﯿﻦ ﻭ ﻋﻠﻤﺎﯼ ﺳﻠﻒ ﺭﺍ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻧﻤﺎﯾﯿﺪ .
✏ ﺷﻤﺎ ﺑﺠﺎﯼ ﻓﮑﺮ ﺑﻪ ﺗﮑﻔﯿﺮ ،ﻓﮑﺮ ﻣﺴﻠﻤﺎﻥ ﻧﻤﻮﺩﻥ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺭﺍ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺩﺭ ﺫﻫﻦ ﺁﻭﺭﯾﺪ .
✏ ﺷﻤﺎ ﺍﯾﻦ ﺭﺍ ﺧﻮﺏ ﺑﺪﺍﻧﯿﺪ ﮐﻪ ( ﻻ ﯾﮑﻠﻒ ﺍﻟﻠﻪ ﻧﻔﺴﺎ ﺍﻻﻭﺳﻌﻬﺎ ) .
✏ ﺟﻬﻞ ﻋﺬﺭﺍﺳﺖ ﺑﻮﻗﺖ ﺿﺮﻭﺭﺕ ﻭ ﺑﻘﺪﺭ ﺿﺮﻭﺭﺕ ﯾﻌﻨﯽ ﻧﻪ ﺩﺭ ﻫﺮ ﻭﻗﺖ ﻭ ﻧﻪ ﺩﺭ ﻫﺮ ﺣﺎﻟﺖ .
✏ ﻋﻮﺍﻡ ﺭﺍ ﺍﮔﺮ ﺩﻗﺖ ﻓﺮﻣﺎﯾﯿﺪ ﺑﻨﺎ ﺑﺮ ﮔﻔﺘﻪ ﯼ ﻋﻠﻤﺎﺀ ﻫﺮ ﮐﺎﺭﯼ ﺭﺍ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﻣﯽ ﺩﻫﻨﺪ ﺣﺘﯽ ﺍﮔﺮ ﮐﻔﺮ ﻭ ﯾﺎ ﺷﺮﮐﯽ ﺭﺍ ﻣﺮﺗﮑﺐ ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ ﺣﺘﻤﺎ ﻋﺎﻟﻤﯽ ﻭ ﯾﺎ ﻣﻼﺋﯽ ﺑﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﺁﻥ ﺭﺍ ﺗﻮﺣﯿﺪ ﻣﻌﺮﻓﯽ ﻧﻤﻮﺩﻩ ﺍﺳﺖ .
✏ ﺗﮑﻔﯿﺮ ﺍﻓﮑﺎﺭغیر اسلامی ﺑﺮﺍﯼ ﺍﻫﻞ ﻋﻠﻢ ﻭ ﺍﻫﻞ ﺗﺤﻘﯿﻖ ﻣﺠﺎﺯ، ﻭﻟﯽ ﺗﮑﻔﯿﺮ ﺍﻓﺮﺍﺩ، ﺍﺣﺰﺍﺏ ﻭ ﻣﺬﺍﻫﺐ اسلامی ﮐﺎﺭﯼ ﺑﺴﯿﺎﺭ ﺧﻄﺮﻧﺎﮎ و ممنوعی ﺍﺳﺖ .
✏ ﺭﺳﻮﻝ ﺍﻟﻠﻪ ﺻﻠﯽ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻭ ﺁﻟﻪ ﻭﺳﻠﻢ ﺑﺎ ﻋﺒﺪﺍﻟﻠﻪ ﺑﻦ ﺍﺑﯽ ﺑﻦ ﺳﻠﻮﻝ ﺭﺋﯿﺲ ﻣﻨﺎﻓﻘﯿﻦ ﭼﻪ ﺑﺮﺧﻮﺭﺩﯼ ﺩﺍﺷﺘﻪ ﺍﺳﺖ ﺑﺎ ﻭﺟﻮﺩﯼ ﮐﻪ ......... ﻭﻟﯽ ﺍﻣﺮﻭﺯ ﻣﺎ ﺑﺎ ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﺎﻥ ﭼﻪ ﺑﺮﺧﻮﺭﺩﯼ ﺩﺍﺭﯾﻢ .
✏ ﻣﻮﺳﯽ ﺑﺎ ﻓﺮﻋﻮﻥ ﭼﻪ ﺑﺮﺧﻮﺭﺩﯼ ﺩﺍﺷﺘﻪ ﺍﺳﺖ ﺩﺭ ﻗﺮﺁﻥ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻓﺮﻣﺎﯾﯿﺪ .
✏ ﻫﺎﺭﻭﻥ ﺩﺭ ﺯﻣﺎﻥ ﻧﺒﻮﺩ ﻣﻮﺳﯽ ﺑﺎ ﮔﻮﺳﺎﻟﻪ ﭘﺮﺳﺘﺎﻥ ﭼﻪ ﺑﺮ ﺧﻮﺭﺩﯼ ﺩﺍﺷﺘﻪ ﺩﺭ ﻗﺮﺁﻥ ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻓﺮﻣﺎﯾﯿﺪ.
✏ ﭘﺮﺳﺶ 3✏
ﺳﻼﻡ : من ﺩﻭﺳﺖ ﺩﺍﺭﻡ ﺩﺭﺱ ﺩﯾﻨﯽ ﺑﺨﻮﺍﻧﻢ ﺍﻣﺎ ﭘﺪﺭ ﻭ ﻣﺎﺩﺭﻡ ﺑﻪ ﺷﺪﺕ ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﻣﯽ ﮐﻨﻨﺪ ﻭ ﻣﯽ ﮔﻮﯾﻨﺪ ﻣﻼ ﺯﯾﺎﺩ ﺍﺳﺖ ﻭ ﻧﯿﺎﺯﯼ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺗﻮ ﻫﻢ ﺩﺭﺱ ﺩﯾﻨﯽ ﺑﺨﻮﺍﻧﯽ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﺷﻤﺎ ﻣﯽ ﺗﻮﺍﻧﻢ ﺑﺪﻭﻥ ﺍﺟﺎﺯﻩ ﺁﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﺗﺤﺼﯿﻞ ﺩﺭ ﻋﻠﻮﻡ ﺩﯾﻨﯽ ﺑﭙﺮﺩﺍﺯﻡ؟؟؟ ﺍﯾﻦ ﮐﺎﺭ ﺍﺯ ﻧﻈﺮ ﺷﺮﻋﯽ ﺍﯾﺮﺍﺩﯼ ﺩﺍﺭﺩ ( ﺑﺪﻭﻥ ﺍﺟﺎﺯﻩ ﭘﺪﺭ ﻭ ﻣﺎﺩﺭ ﺩﺭﺱ ﺧﻮﺍﻧﺪﻥ )؟
✏ﭘﺎﺳﺦ ﮐﻮﺗﺎﻩ ✏
ﻋﻠﯿﮑﻢ ﺍﻟﺴﻼﻡ ﻭﺭﺣﻤﺔ ﺍﻟﻠﻪ ﻭ ﺑﺮﻛﺎﺗﻪ ﯾﮏ ﻧﻔﺮﺁﮔﺎﻩ ﻭ ﻋﺎﻟﻢ ﭘﯿﺪﺍ ﮐﻨﯿﺪ ﺗﺎ در این باره با ﭘﺪﺭ ﻭ ﻣﺎﺩﺭ ﺷﻤﺎ صحبت کنند و آنها ﺭﺍ ﺭﺍﺿﯽ ﮐﻨﻨﺪ ﺗﺎ ﺍﯾﻨﮑﻪ ﺑﺮﺍﯼ ﺷﻤﺎ ﺍﺟﺎﺯﻩ ﺑﺪﻫﻨﺪ ﺗﺎ ﺩﺭﺱ ﺩﯾﻨﯽ ﺑﺨﻮﺍﻧﯿﺪ ﻭﺍﮔﺮﺑﺎ ﺍﯾﻦ ﻭﺟﻮﺩ ﻫﻢ ﺭﺍﺿﯽ ﻧﺸﺪﻧﺪ ﺷﻤﺎ ﻣﯽ ﺗﻮﺍﻧﯿﺪ ﺑﻪ ﺣﺪﯼ ﮐﻪ ﺁﻣﻮﺧﺘﻦ ﻋﻠﻢ ﺩﯾﻦ ﺑﺮﺍﯼ ﻫﺮ ﻓﺮﺩ ﻓﺮﺽ ﺍﺳﺖ ﺑﺪﻭﻥ ﺍﺟﺎﺯﻩ ﺁﻧﻬﺎ ﯾﺎﺩ ﺑﮕﯿﺮﯾﺪ ﻭ ﺩﺭﺱ ﺑﺨﻮﺍﻧﯿﺪ .