تفسیرآسان آیه (229) سوره بقره

ترجمه آیه (۲۲۸) سوره بقره

وَالْمُطَلَّقَاتُ یَتَرَبَّصْنَ بِأَنفُسِهِنَّ ثَلاثَةَ قُرُوءٍ وَلا یَحِلُّ لَهُنَّ أَنْ یَکْتُمْنَ مَا خَلَقَ اللَّهُ فِی أَرْحَامِهِنَّ إِنْ کُنَّ یُؤْمِنَّ بِاللَّهِ وَالْیَوْمِ الآخِرِ وَبُعُولَتُهُنَّ أَحَقُّ بِرَدِّهِنَّ فِی ذَلِکَ إِنْ أَرَادُوا إِصْلاحاً وَلَهُنَّ مِثْلُ الَّذِی عَلَیْهِنَّ بِالْمَعْرُوفِ وَلِلرِّجَالِ عَلَیْهِنَّ دَرَجَةٌ وَاللَّهُ عَزِیزٌ حَکِیمٌ (228)

ترجمه : و زنان طلاق داده شده (برای گذراند عده) خودشان سه عادت ماهیانه درنگ می کنند و برای آنان حلال نیست که آنچه دررحم ایشان (از عادت ماهیانه و بچه) وجود دارد را بپوشانند اگر(واقعا) به الله و روز آخرت ایمان دارند ، و شوهران آنان اگر اراده اصلاح دارند در این مدت (در صورت طلاق رجعی) به باز گرداندن آنان حق دارتراند، ، و برای زنان (حقوقی) است (که مردان باید رعایت کنند) همچنان که برای (مردان حقوقی که) باید زنان بگونه شایسته ادا نمایند، و مردان بر زنان درجه و برتری دارند والله کاملا غالب و باعزّت و بی نهایت با حکمت اند.

تفسیرآسان آیه (229) سوره بقره

(وَالْمُطَلَّقَاتُ یَتَرَبَّصْنَ بِأَنفُسِهِنَّ ثَلاثَةَ قُرُوءٍ) درقسمت ازآیه نوعی از انواع عده زنان مطلقه بیان شده است که همان گذشت سه عادت ماهیانه و ایام قاعدگی باشد، لذا زنانی که با آنها دخول صورت گرفته و طلاق داده شده اند و حامله هم نیستند و عادت ماهیانه نیزمی بینند آنها برای گذرعده باید تا گذشت سه عادت ماهیانه صبرکنند و بعد ازآن از عده بیرون شده و حق ازدواج دوم را دارند .

(وَلا یَحِلُّ لَهُنَّ أَنْ یَکْتُمْنَ مَا خَلَقَ اللَّهُ فِی أَرْحَامِهِنَّ إِنْ کُنَّ یُؤْمِنَّ بِاللَّهِ وَالْیَوْمِ الآخِرِ) دراین قسمت ازآیه الله متعال به زنان مسلمان طلاق داده شده هشدارمی دهد که مبادا بعد از طلاق بنا برناراحتی که از شوهری که شما را طلاق داده دارید مخفی کار کنید وعادت ماهیانه و یا بچه ای که دررحم دارید بپوشانید و حقیقت را بیان ندارید ، زیرا این گناه بس بزرگی است به همین خاطر الله متعال دراین قسمت از آیه فرمودند : « و برای آنان حلال نیست که آنچه دررحم ایشان (از عادت ماهیانه و بچه) وجود دارد را بپوشانند اگر(واقعا) به الله و روز آخرت ایمان دارند » .

آری مراد از« مَا خَلَقَ اللَّهُ فِی أَرْحَامِهِنَّ » عادت ماهیانه و یا بچه ای که در رحم دارند می باشد، این دو را زنان طلاق داده شده نباید بپوشانند زیرا با پوشاندن این دو جریان عده مشخص نمی شود و بچه شوهر سابق از پدرش بریده و قطع می شود وفردا دچارمشکلاتی در جامعه خواهد شد .

(وَبُعُولَتُهُنَّ أَحَقُّ بِرَدِّهِنَّ فِی ذَلِکَ إِنْ أَرَادُوا إِصْلاحاً) در این قسمت از آیه آمده که مردانی که زنانشان را یک و یا دوطلاق داده اند و طلاقشان رجعی است می توانند درعده به آنان رجوع نمایند و آنان را دوباره به همسریت خود بازگردانند بشرطی که هدف آنها از این رجوع آزار واذیت نباشد بلکه هدف اصلاح و خیر باشد.

(وَلَهُنَّ مِثْلُ الَّذِی عَلَیْهِنَّ بِالْمَعْرُوفِ) در این قسمت از آیه آمده که زنان برشوهرانشان حق و حقوقی دارند همان گونه که شوهران برزنانشان حق و حوقی دارند و هریک باید حقوق دیگری را با نیکی و نحواحسن رعایت کند تا به هیچ یک ازآنها ظلم و تعدی صورت نگیرد، در این آیه قرآنی هریک از حقوق زن و مرد بصورت کلی ذکر شده است ، لذا برای فهمیدن برخی از جزئیات مهم این حقوق به دو حدیث صحیح زیر توجه نمایید :

1 - رسول الله صلی الله علیه وآله وسلم فرمودند : فَاتَّقُوا اللهَ فِی النِّسَاءِ، فَإِنَّکُمْ أَخَذْتُمُوهُنَّ بِأَمَانِ اللهِ، وَاسْتَحْلَلْتُمْ فُرُوجَهُنَّ بِکَلِمَةِ اللهِ ، وَلَکُمْ عَلَیْهِنَّ أَنْ لَا یُوطِئْنَ فُرُشَکُمْ أَحَدًا تَکْرَهُونَهُ، فَإِنْ فَعَلْنَ ذَلِکَ فَاضْرِبُوهُنَّ ضَرْبًا غَیْرَ مُبَرِّحٍ، وَلَهُنَّ عَلَیْکُمْ رِزْقُهُنَّ وَکِسْوَتُهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ . (صحیح مسلم ، حدیث شماره (1218).

ترجمه : پس از الله درباره زنان بترسید (حقوق آنان را رعایت نمایید) همانا شما آنان را با امان الله گرفته اید (وبه عقدتان درآورده اید) وشرمگاهشان را با کلمه (و اجازه) الله (برایتان) حلال نموده اید وحق شما برزنان این است که نگذارند کسی بر فرشهای (خانه) شما پا بگذارند(و وارد خانه شما شوند) که شما آنان را دوست نمی دارید، واگراین کار را کردند پس آنها را بزنید ولی کاری و محکم نزنید ، زنان (نیز) برشما حقوقی دارند که (باید رعایت نمایید همانند این که) رزق وخوراکشان و لباسشان را با نیکی و نحواحسن بدهید.

2 - عَنْ مُعَاوِیَةَ الْقُشَیْرِیِّ، قَالَ: قُلْتُ: یَا رَسُولَ اللَّهِ، مَا حَقُّ زَوْجَةِ أَحَدِنَا عَلَیْهِ؟، قَالَ: «أَنْ تُطْعِمَهَا إِذَا طَعِمْتَ، وَتَکْسُوَهَا إِذَا اکْتَسَیْتَ، أَوِ اکْتَسَبْتَ، وَلَا تَضْرِبِ الْوَجْهَ، وَلَا تُقَبِّحْ، وَلَا تَهْجُرْ  إِلَّا فِی الْبَیْتِ». (سنن ابی داود حدیث شماره (2142).

ترجمه : معاویه قشری رضی الله عنه فرمودند: من گفتم : ای رسول الله حق خانم یکی ازما (مردان) براو چست؟ (رسول الله صلی الله علیه وآله وسلم) فرمودند : (حق خانمت برتو این است که) اورا خورک بخورانی از آنچه که خودت می خوری، و چون لباس پوشیدی او را نیز لباس بپوشانی (و یا زمانی که پولی بدست می آوری به او لباس بخری) و(زمان زدن) برچهره (او) نزنی ونه گوئی که الله زشتت گرداند و زمان قهرکردن بجز در خانه قهر نکنی (یعنی بستر خوابت را جدا کنی ولی از خانه بیرون نشوی).

(وَلِلرِّجَالِ عَلَیْهِنَّ دَرَجَةٌ) ابن کثیررحمه الله چه زیبا درتفسیراین قسمت ازآیه :

 أَیْ: فِی الْفَضِیلَةِ فِی الخُلُق، وَالْمَنْزِلَةِ، وَطَاعَةِ الْأَمْرِ، وَالْإِنْفَاقِ، وَالْقِیَامِ بِالْمَصَالِحٍ، وَالْفَضْلِ فِی الدُّنْیَا وَالْآخِرَةِ، کَمَا قَالَ تَعَالَى: {الرِّجَالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّسَاءِ بِمَا فَضَّلَ اللَّهُ بَعْضَهُمْ عَلَى بَعْضٍ وَبِمَا أَنْفَقُوا مِنْ أَمْوَالِهِمْ} [النِّسَاءِ:34] .

ترجمه : (مردان برزنان برتری و درجه داردند) یعنی : از نظر اخلاقی ، و جایگاه و اینکه (زنان باید) ازدستورات آنان اطاعت نمایند و اینکه مردان مخارج آنان را می دهند و برزنان انفاق و خرج می کنند و چون برپائی مصلحت های آنان را بعهده می گیرند و در دنیا و آخرت برآنها برتری داردند، همان گونه که الله متعال فرمودند : مردان ، از آن جهت که الله بعضی را بر بعضی برتری داده است ، و از آن ، جهت که از مال خود نان ونفقه (زنان را) می دهند ، سرپرست زنان هستند (و برآنان حق قیمومیت و سرپرستی دارند) .

(وَاللَّهُ عَزِیزٌ حَکِیمٌ) ودر باره تفسیر این قسمت از آیه چه زیبا فرمودند ابن کثیررحمه الله :

أَیْ: عَزِیزٌ فِی انْتِقَامِهِ مِمَّنْ عَصَاهُ وَخَالَفَ أَمْرَهُ، حَکِیمٌ فِی أَمْرِهِ وَشَرْعِهِ وَقَدْرِهِ.

یعنی : الله (متعال) کاملا غالب است در اینکه از کسی که نافرمانی اورا نموده و با دستوراتش مخالفت می کند انتقامش را بگیرد، و بی نهایت دردستورش و شریعتش و تقدیرش با حکمت است .