تفسیر آسان آیه (54) سوره بقره

ترجمه آیه (54) سوره بقره

وَإِذْ قَالَ مُوسَى لِقَوْمِهِ یَا قَوْمِ إِنَّکُمْ ظَلَمْتُمْ أَنفُسَکُمْ بِاتِّخَاذِکُمْ الْعِجْلَ فَتُوبُوا إِلَى بَارِئِکُمْ فَاقْتُلُوا أَنفُسَکُمْ ذَلِکُمْ خَیْرٌ لَکُمْ عِنْدَ بَارِئِکُمْ فَتَابَ عَلَیْکُمْ إِنَّهُ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِیمُ (54)

ترجمه : و (ای یهودیان) بیاد آورید زمانی را که موسی به قومش گفت همانا شما با گرفتن تان گوساله را (بعنوان معبود) به خودتان ظلم نموده اید، لذا بسوی پروردگارتان باز گشته (وبدین طریقه توبه کنید که) خودتان را بکشید ، این برایتان در نزد پروردگارتان بهترین (کار) است، الله توبه شما را می پذیر زیرا فقط او است که بسیار توبه پذیر و بی نهایت مهربان است .

تفسیر آسان آیه (54) سوره بقره

(وَإِذْ قَالَ مُوسَى لِقَوْمِهِ یَا قَوْمِ إِنَّکُمْ ظَلَمْتُمْ أَنفُسَکُمْ بِاتِّخَاذِکُمْ الْعِجْلَ) این قسمت از آیه اشاره دارد به یک واقعه تاریخی که در زمان موسی علیه السلام اتفاق افتاده است و آن اینکه بعد از رفتن موسی علیه السلام به کوه طور برای آوردن تورات برخی از افراد قومش دچار گوساله پرستی شده بودند، زمانی که موسی علیه السلام از این سفر روحانی خویش باز می گردد به دستور الله متعال قومش را نصیحت می کند و بزرگی ظلم و گناهی را که مرتکب شده اند را به آنها توضیح می دهد و می گوید در حقیقت شما با این شرکتان به کسی ضرری نرسانده اید در حقیقت به خودتان ظلم نموده و خویشتن را مستحق عذاب الهی قرار داده اید زیرا گنه کار با انجام گناهان نه به الله ضرر می رساند و نه به کس دیگری ؛بله فقط خویشتن را بدبخت نموده و مستحق گرفت و عذاب الهی می گرداند .

از این قسمت آیه یک مطلب دیگری نیز فهمیده می شود که در شرک دونوع ظلم صورت می گیرد یک در حق الله متعال زیرا تو حید که حق الله متعال است به او داده نمی شود و ظلم دیگر بر فرد مشرک صورت می گیرد که خویشتن را متضرر نموده و مستحق عذاب و گرفت الهی قرار می دهد .

(فَتُوبُوا إِلَى بَارِئِکُمْ)  در این قسمت آیه تشویقی است برای گنه کاران که دروازه توبه باز است و فرد زمانی که از گناهش پشیمان شده و توبه می کند او به سوی پرودگاربخشنده و مهربانش باز می گردد .

(فَاقْتُلُوا أَنفُسَکُمْ) این قسمت آیه بیانگر حکمی است که در دین موسی علیه السلام بوده و در دین اسلام منسوخ شده است ، و آن اینکه در دین موسوی فرد وقتی که می خواست از گناهانش توبه کند باید خودش را می کشت ولی در دین اسلام این حکم منسوخ شده است و توبه همان پشیمان شدن از گذشته و ترک گناه در زمان حاضر و عدم ارتکاب گناه در آینده است و اگر تعلقی به حقوق الناس دارد پرداخت و یا حلالی طلبیدن از آنها ست و خودکشی به هر نیتی هم که باشد در اسلام ممنوع و حرام است .

(ذَلِکُمْ خَیْرٌ لَکُمْ عِنْدَ بَارِئِکُمْ) این قسمت آیه بیان گر این است که توبه  و بازگشت به سوی الله متعال برای فرد بهتر است و گرچه شیطان و هوای نفس انسان را از این کار باز بدارد ، زیرا با توبه فرد از گناه پاک و از جهنم نجات یافته و باعث ناراضی و خشم شیطان می گردد همان گونه که فرد با توبه باعث رضامندی الله متعال و مستحق بهشت می گردد .

(فَتَابَ عَلَیْکُمْ) این جمله بیانگر لطف و مرحمت الله متعال به انسانهای گنه کار است زیرا فرد گنه کار وقتی که از کرده خویش پشیمان شده و با شرمندگی به سمت الله متعال می آید آن وقت است که الله متعال به او لطف می کند و اورا از جرمش هر چند هم که بزرگ باشد در گذار می کند و در حالی که اگر الله متعال او را معاف نمی کرد و عذاب می داد عین عدالت بود، ولی رحمت الله متعال بر خشم و غضبش سبقت گرفته و رحمت الهی شامل حال این مجرم شده و اورا معاف نموده و او را از گناهانش پاک می نماید .

(إِنَّهُ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِیمُ) در این قسمت آیه دو صفت از صفات الله متعال بیان شده است :

1 - (التَّوَّابُ) یعنی بسیار توبه پذیر، دراین صفت الله متعال تشویق و ترعیب زیادی است برای گنه کاران تا اینکه هر گاه گناهی را مرتکب می شوند این را بدانند که ذاتی وجود دارد که بسیار بخشاینده است که بزرگترین گناهان را هم اگر فرد توبه کند می بخشد، با این دیدگاه دیگر آن فرد نا امید نمی گردد و محبت آن ذات توبه پذیر که همان الله متعال باشد در دلش بیشتر و بیشتر شده تا اینکه شرمنده شده و با چشم گریان و دل آکنده از غم دستانش را بسوی او بالا نموده و سرش را از شرمنده گی پایین اندخته می گویید : ای ذات توبه پذیر توبه این بنده گنه کار و شرمنده را بیامرز آن وقت است که رحمت آن ذات آمرزنده سرازیر شده و شامل حال او می گردد و با این طریق این بنده از شرمندگی بیرون آمده و سرفراز می گردد .

در اینجا باید یک نکته مهم بیان شود و آن اینکه کلمه (التَّوَّابُ) اگر برای الله متعال بکار برده شود معنایش می شود (بسیار توبه پذیر) واما اگر کلمه (التَّوَّابُ) برای انسان بکار برده شود آن وقت معنایش می شود (توبه گذار و توبه کننده) .

2- (الرَّحِیمُ) رحیم صفت دومی است که در این آیه برای الله متعال بکار رفته که معنایش (بسیار مهربان و بی نهایت رحم کننده) می باشد ، این نام بیانگر رحمت زیاد الله متعال می باشد، انسان زمانی که بدانند که رحم و مهربانی از صفات بارز الله متعال می باشد هیچ وقت نا امید نمی شود، و همیشه آن ذات مهربان را دوست می دارد ، آری انسان هر چه بیشتر نام ها و صفات الهی را بداند بیشتر محبت الله متعال در دلش آمده و سبب شناخت بیشتری نسبت به پروردگارش می گردد .